MegaSoru

Ahlak Felsefesinin Temel Problemleri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Ahlak Felsefesinin Temel Problemleri Konu Anlatımı

Ahlak felsefesinin iki temel problemi şunlardır: Herkes için geçerli, evrensel bir ahlak yasası var mıdır? İnsan özgür müdür ve özgürlük ile sorumluluk nasıl ilişkilidir? Bu konuda bu problemlere verilen cevapları inceleyeceğiz.

Evrensel ahlak yasasının imkânı: kabul edenler

Sokrates erdemin bilgi olduğunu, iyiyi bilenin iyiyi yapacağını savunur; iyi herkes için aynıdır. Farabi'ye göre ahlakın amacı mutluluktur ve mutluluk erdemli davranışlarla, akıl yoluyla ulaşılan evrensel bir hedeftir.
Kant'a göre ahlaki eylem ödev için yapılan eylemdir; "Öyle davran ki davranışının ilkesi herkes için genel bir yasa olabilsin." J. S. Mill'e göre ise en çok sayıda insana en çok mutluluğu sağlayan eylem iyidir; bu ölçüt herkes için geçerlidir (faydacılık).

Evrensel ahlak yasasının imkânı: kabul etmeyenler

Epiküros'a göre iyi hazdır; ancak kalıcı ve ölçülü hazlar aranmalıdır; ahlak bireyin hazzına bağlıdır. Hobbes'a göre insan doğası gereği bencildir; ahlak kuralları toplumun güvenliği için yapılan bir uzlaşmanın ürünüdür.
Stirner, bireyin kendi isteğinin dışında hiçbir ahlaki ölçüt tanımaz. Bentham ise iyiyi haz ve acı hesabıyla belirler; eylemin değeri sonuçlarının yarattığı hazza göre ölçülür. Bu görüşler ahlakın kişiye, duruma veya toplumsal uzlaşmaya göre değiştiğini öne çıkarır.

Özgürlük ve sorumluluk

Determinizm (belirlenimcilik) insan eylemlerinin önceden belirlenmiş nedenlere bağlı olduğunu savunur; bu görüşte özgürlük sınırlıdır. İndeterminizm insanın tamamen özgür olduğunu savunur. Otodeterminizm (öz belirlenim) ise insanın koşullarla sınırlı olsa da kendi kararlarını verebildiğini, dolayısıyla eylemlerinden sorumlu olduğunu savunur.
Sorumluluk özgürlüğe bağlıdır: Tamamen zorunluluk altında yapılan bir eylemden kişi aynı ölçüde sorumlu tutulamaz.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. "Bir davranışın iyi olup olmadığını anlamak için şunu sor: Herkes böyle davransaydı ne olurdu?" Bu görüş hangi filozofa aittir?

Davranış ilkesinin herkes için yasa olabilmesini ölçüt alan Kant'a aittir.

Örnek 2. "İnsanlar bencildir; ahlak kuralları yalnızca birbirimize zarar vermemek için yapılmış bir uzlaşmadır." görüşü evrensel ahlak yasası konusunda hangi tutumu gösterir?

Evrensel ahlak yasasını kabul etmeyen tutumu gösterir; Hobbes'un görüşüne yakındır.

Örnek 3. Otodeterminizm determinizmden nasıl ayrılır?

Determinizm eylemleri tümüyle önceden belirlenmiş sayar; otodeterminizm ise koşulların insanı sınırladığını ama son kararı insanın verdiğini kabul eder.

Özetle

  • Evrensel ahlak yasasını kabul edenler: Sokrates, Farabi, Kant, J. S. Mill.
  • Kabul etmeyenler: Epiküros, Hobbes, Stirner, Bentham.
  • Kant'ta ahlaki eylem ödev için yapılır; Mill'de en çok kişiye en çok mutluluk ölçüttür.
  • Determinizm eylemleri belirlenmiş, indeterminizm tamamen özgür, otodeterminizm öz belirlenimli görür.
  • Sorumluluk özgürlüğe bağlıdır.

Ahlak Felsefesinin Temel Problemleri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Ahlak felsefesinin temel problemlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
AEvrensel bir ahlak yasası var mıdır?
BBilginin kaynağı nedir?
CGüzel nedir?
DEvrenin ana maddesi nedir?
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Evrensel ahlak yasasının imkânı ahlak felsefesinin temel problemlerindendir.
2Orta
Her zaman, her yerde ve herkes için geçerli olan ahlak kurallarına ne ad verilir?
AGöreceli ahlak
BEvrensel ahlak yasası
CGelenek
DHukuk kuralı
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Herkes için geçerli ahlak kuralları evrensel ahlak yasasıdır.
3Orta
Aşağıdaki filozoflardan hangisi evrensel ahlak yasasının mümkün olduğunu savunur?
AStirner
BHobbes
CKant
DEpiküros
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kant evrensel ahlak yasasının mümkün olduğunu savunur.
4Orta
Aşağıdaki filozoflardan hangisi evrensel ahlak yasasını kabul etmeyenler arasında yer alır?
ASokrates
BFarabi
CKant
DStirner
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Stirner bireyin kendi ahlakını belirlediğini savunur; evrensel ahlak yasasını kabul etmez.
5Zor
"Doğal durumda herkes kendi çıkarını ve hayatta kalmasını düşünür. İnsanlar, birbirlerine zarar vermemek için ancak ortak bir güce boyun eğerek kurallar oluşturur."

Bu görüş evrensel ahlak yasası konusunda hangi tutumu yansıtır?
AAhlakın bencil çıkarlardan doğduğunu savunarak evrensel ahlak yasasını kabul etmez.
BEvrensel ahlak yasasının akıldan doğduğunu savunur.
CAhlakın bilgiyle özdeş olduğunu savunur.
DAhlakın mutluluğa giden erdemli şehirde gerçekleştiğini savunur.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Hobbes ahlakı bencil çıkarlara dayandırdığı için evrensel ahlak yasasını kabul etmez.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular