Çözümü göster
"Sanat nedir?" estetiğin temel problemlerindendir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Estetik ve sanat felsefesinin temel problemleri şunlardır: Sanat nedir? Güzellik nedir; öznel mi nesnel mi? Herkesin paylaştığı ortak estetik yargılar mümkün müdür? Bu konuda bu problemlere verilen cevapları inceleyeceğiz.
Taklit olarak sanat: Sanat doğanın veya gerçekliğin taklididir. Platon'a göre sanat, zaten idealar dünyasının kopyası olan nesneleri taklit ettiği için gerçeklikten iki kez uzaktır. Aristoteles ise taklidin insana öğrenme ve haz sağladığını düşünür.
Yaratım olarak sanat: Sanat sanatçının hayal gücü ve sezgisiyle yeni bir şey ortaya koymasıdır (Croce, Bergson). Oyun olarak sanat: Sanat, insanın hiçbir çıkar gözetmeden özgürce ve haz alarak yaptığı bir oyundur (Schiller); Kant da estetik beğeniyi hayal gücü ile anlama yetisinin özgür oyunu olarak açıklar.
Nesnelci görüşe göre güzellik nesnenin kendisinde bulunan bir niteliktir; simetri, oran ve uyum gibi. Platon'a göre güzel olan her şey güzellik ideasından pay alır. Öznelci görüşe göre güzellik bakanın zevkine bağlıdır.
Güzellik hakikat, iyilik ve yüce kavramlarıyla da ilişkilendirilir; bazı düşünürler güzelliği yalnızca estetik bir algı değil, ahlaki ve evrensel bir değerle bağlantılı görür.
Kant'a göre güzellik yargısı kişisel bir beğeniye dayansa da çıkarsızdır ve herkesin onayını bekler; bu yüzden evrensel bir geçerlilik iddiası taşır. Croce'ye göre ise sanat sezgidir ve her sezgi özneldir; bu nedenle ortak estetik yargı sınırlıdır.
Baumgarten estetiği duyusal bilginin bilimi olarak kurarak güzelliğin incelenebileceğini göstermiştir. Bu tartışma, beğeninin hem kişisel hem de paylaşılabilir yönleri olduğunu düşündürür.
Örnek 1. "Ressam doğadaki ağacı olduğu gibi tuvale aktarmaya çalışır." Bu ifade hangi sanat anlayışına uygundur?
Sanatı doğanın taklidi olarak gören taklit kuramına uygundur.
Örnek 2. "Güzellik, nesnenin simetri ve oran gibi özelliklerinde bulunur." görüşü güzellik problemine hangi cevabı verir?
Güzelliğin nesnede bulunduğunu savunan nesnelci cevabı verir.
Örnek 3. Kant'a göre bir güzellik yargısı neden herkesin onayını bekler?
Çünkü güzellik yargısı çıkarsızdır ve kişisel ilgiden bağımsız bir beğeniye dayanır; bu nedenle evrensel geçerlilik iddiası taşır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.