Çözümü göster
Çerçeve Dünya sistemini düzenleyen süreçleri ve insan baskısının riskini ele alır. Fiziksel bir kenar veya siyasi sınır anlamına gelmez.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Dünyanın canlı yaşamını destekleyen sistemleri belirli sınırlar içinde işler. Gezegen sınırı kavramı, bu sistemlerin tehlikeye girmeden dayanabileceği sınırları ifade eder.
Gezegen sınırı, insan faaliyetlerinin yeryüzünün doğal sistemlerini bozmadan sürdürebileceği üst sınırlardır. Bu sınırlar aşıldığında geri dönüşü zor değişikliklerin olabileceği düşünülür. Kavram, çevre sorunlarına bütüncül bakmayı sağlar.
Gezegen sınırı bileşenlerine iklim değişikliği, canlı çeşitliliğinin kaybı, tatlı su kullanımı, arazi sisteminin değişimi, azot ve fosfor döngüleri, okyanus asitlenmesi, ozon tabakasının incelmesi, atmosferdeki parçacıklar ve kimyasal kirleticiler örnek verilebilir. Bu bileşenler birbirine bağlıdır; birindeki bozulma diğerlerini de etkileyebilir.
Çevre sorunları kaynağına ve etkisine göre sınıflandırılabilir: hava, su, toprak kirliliği; iklim değişikliği; canlı çeşitliliğinin azalması; ormansızlaşma gibi. Önlem alınmadığında bazı çevre sorunları sel, kuraklık, çölleşme ve orman yangını gibi afetlere dönüşebilir.
Sürdürülebilirlik, gezegen sınırlarını aşmadan insan gereksinimlerini karşılamayı hedefler. Sorunlar ve bileşenler arasındaki ilişkiyi kurmak ve verilen bir durumun bilgilerle tutarlı olup olmadığını değerlendirmek bu konunun ana becerileridir. Sınırların sayısal değerleri ezberlenmez.
Örnek 1. Bir bölgede ormanlar tarla açmak için büyük ölçüde kesildi. Hangi gezegen sınırı bileşeni etkilenir?
Arazi sistemi değişimi ve canlı çeşitliliği. Ayrıca iklim ve su döngüsü üzerinde de etkileri olabilir.
Örnek 2. Tarlalarda aşırı gübre kullanımının akarsulara ve göllere karışması hangi bileşenle ilişkilidir?
Azot ve fosfor döngüleriyle ilişkilidir.
Örnek 3. Bir çevre sorununa önlem alınmazsa afete dönüşebileceğine örnek veriniz.
Ormansızlaşma ve yamaç erozyonu, yağış sonrasında sel ve toprak kayması gibi afetlere dönüşebilir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.