Çözümü göster
Web CBS, uygulamanın sunduğu araçlara göre katmanları, konumları ve öz nitelikleri etkileşimli incelemeyi sağlar. Tek bir görüntü bu tür sorgulama olanaklarını kendi başına sunmaz.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Web tabanlı coğrafi bilgi sistemleri (CBS), harita ve mekânsal verilere internet tarayıcısı üzerinden ulaşmayı sağlar. Bu konuda haritaları okumak, çözümlemek ve haritalardan çıkarım yapmak ön plandadır.
Web CBS, mekânsal verilerin bulut bilişim gibi altyapılarda tutulduğu ve kullanıcının özel bir yazılım kurmadan tarayıcıyla eriştiği sistemdir. Bu sistemlerde harita katmanları açılıp kapatılabilir, bir noktaya tıklanıp bilgisine ulaşılabilir, çeşitli sorgulamalar yapılabilir.
Yaşayan atlas gibi uygulamalar, verilerin güncellenmesiyle haritaların sürekli yenilendiği örneklerdir.
Katman, aynı konuya ait verilerin ayrı bir harita düzeyi olarak tutulmasıdır; örneğin yollar, akarsular, yerleşmeler ayrı katmanlardır. Öz nitelik tablosu, haritadaki her ögenin özelliklerini satırlar hâlinde veren tablodur. Sembol, haritada bir ögeyi temsil eden işarettir. Detay ve genelleme ise ölçeğe göre haritada gösterilen bilginin miktarını belirler; ölçek küçüldükçe ayrıntı azalır, genelleme artar.
Mekânsal veriler resmî kurumların yayımladığı veri platformlarından alınabilir. Kullanıcı veri girişi yapabilir, veriyi görüntüleyebilir, sorgulama ile belirli bir koşulu sağlayan ögeleri bulabilir. Yazılımın menü ve komut adlarını ezberlemek değil, bu işlemlerin ne işe yaradığını bilmek önemlidir.
Harita okurken önce başlık, ölçek, lejant ve katmanlara bakılır. Sonra ögelerin dağılışı incelenir; yoğunlaşma, boşluk ve bağlantılar fark edilir. Çıkarım yapılırken haritanın verdiği bilgiyle sınırlı kalınır. Harita oluşturma da bir süreçtir: amaç belirlenir, veri seçilir, uygun sembol ve ölçek kullanılır.
Örnek 1. Bir web haritasında okullar ve ana yollar ayrı katmanlar olarak sunuluyor. Okul katmanı kapatılırsa haritada ne kaybolur?
Yalnızca okullara ait simgeler kaybolur; yol katmanı görünmeye devam eder. Katmanlar birbirinden bağımsız açılıp kapatılabilir.
Örnek 2. Bir kullanıcı haritada bir parka tıklayarak alanının büyüklüğünü ve işletmeci kurumunu öğreniyor. Bu bilgiler hangi tabloda tutulur?
Öz nitelik tablosunda tutulur. Tablodaki her satır bir harita ögesine, her sütun ise o ögenin bir özelliğine karşılık gelir.
Örnek 3. Aynı bölgenin küçük ölçekli ve büyük ölçekli haritaları karşılaştırılıyor. Hangisinde daha çok ayrıntı beklenir?
Büyük ölçekli haritada. Ölçek büyüdükçe gösterilen alan küçülür ve ayrıntı artar; küçük ölçekli haritada genelleme yapılır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.