Çözümü göster
"Saçma olduğu için inanıyorum" yaklaşımıyla anılan Tertullianus'tur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Akıl ile inanç arasındaki ilişki felsefe tarihi boyunca farklı biçimlerde ele alınmıştır. Bu konuda Batı ve Türk-İslam düşüncesinden başlıca görüşleri karşılaştıracağız.
Tertullianus inancın aklın ötesinde olduğunu savunur; inancın akılla açıklanmaya çalışılmasına karşı çıkar ve aklın inancı temellendiremeyeceğini düşünür. Bu tutum irrasyonel (akıl dışı) bir inanç anlayışına örnek gösterilir.
Augustinus ise "Anlamak için inanıyorum." diyerek inancı anlamanın başlangıcı sayar; inanç akla yol gösterir, akıl da inancı anlamaya çalışır. S. Kierkegaard'a göre inanç, aklın kanıtlarına dayanmayan bir "inanç sıçraması", yani kişisel bir karar ve bağlanmadır.
Farabi, akıl ile vahyin aynı hakikati farklı yollarla ifade ettiğini ve birbirleriyle çelişmediğini savunur; felsefe akılla, din ise sembollerle aynı hakikate ulaşır. Gazali ise aklın önemini kabul etmekle birlikte metafizik konularda aklın sınırlı olduğunu ve kesin bilginin kalbe doğan sezgi (keşf) yoluyla elde edilebileceğini savunur.
Yûsuf Has Hâcib Kutadgu Bilig'de aklı ve bilgiyi insanı yücelten değerler olarak över; akıl iyi yönetimin ve erdemli hayatın temelidir. Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre, Mevlana ve Âşık Paşa ise akıl ile birlikte gönlü ve sevgiyi öne çıkarır; hakikate ulaşmada aklın yanında gönlün de yol gösterdiği düşüncesini işler.
Bu görüşler rasyonellik (akla dayalılık), irrasyonellik (akıl dışılık) ve akıl-inanç-gönül uyumu bakımından karşılaştırılabilir.
Örnek 1. "Anlamak için inanıyorum." görüşü akıl-inanç ilişkisini nasıl kurar?
İnancı anlamanın başlangıcı sayar; inanç akla yol gösterir, akıl da inancı anlamaya çalışır. Bu görüş Augustinus'a aittir.
Örnek 2. Farabi'nin akıl-vahiy ilişkisine bakışı nasıl özetlenebilir?
Akıl ve vahiy aynı hakikati farklı yollarla ifade eder ve birbirleriyle çelişmez.
Örnek 3. Tertullianus ile Farabi'nin görüşleri hangi bakımdan ayrılır?
Tertullianus inancın akılla temellendirilemeyeceğini ve aklın ötesinde olduğunu savunur; Farabi ise akıl ile dinin uyumlu olduğunu düşünür.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.