Çözümü göster
Doğaya karşı ahlaki sorumluluğu inceleyen alan çevre etiğidir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Çevre etiği, insanın doğa ve diğer canlılarla ilişkisinde ahlaki ilkeleri araştıran felsefe alanıdır. Bu konuda çevre etiğinin üç temel yaklaşımını, güçlü ve zayıf yanlarıyla inceleyeceğiz.
İnsan merkezli (antroposentrik) etiğe göre ahlaki değerin merkezi insandır. Doğa insanın ihtiyaçları ve çıkarları için değerlidir; çevre korunmalıdır, çünkü çevrenin bozulması insana zarar verir.
Güçlü yanı, insan sağlığı ve refahını doğrudan gözetmesi ve kolay benimsenmesidir. Zayıf yanı, insana yararı görünmeyen canlıların ve ekosistemlerin korunmasını gerekçelendirmekte zorlanmasıdır.
Canlı merkezli (biyosentrik) etiğe göre yalnızca insan değil, bütün canlılar kendi başına değerlidir ve ahlaki saygıyı hak eder. Bir hayvana veya bitkiye gereksiz zarar vermek, insana yararı olmasa da ahlaken yanlıştır.
Güçlü yanı ahlaki sorumluluğu genişletmesidir. Zayıf yanı, canlılar arasındaki çıkar çatışmalarında hangisinin öncelik taşıyacağını belirlemenin güçleşmesi ve cansız doğayı (su, toprak, dağlar) doğrudan kapsamamasıdır.
Çevre merkezli (ekosentrik) etiğe göre ahlaki değer tek tek canlılarda değil, ekosistemin bütününde bulunur. Canlılar ve cansız unsurlar birbirine bağlı bir bütündür; doğru eylem bu bütünlüğü ve dengeyi koruyandır.
Güçlü yanı ekolojik dengeyi bütüncül biçimde ele almasıdır. Zayıf yanı, bütünün yararı uğruna bireysel canlıların çıkarlarının göz ardı edilebilmesi eleştirisidir. Güncel bir çevre sorunu (ör. bir sulak alanın kurutulması) bu üç yaklaşımla farklı gerekçelerle değerlendirilebilir.
Örnek 1. "Bu gölü korumalıyız, çünkü kirlenirse içme suyumuz tehlikeye girer." gerekçesi hangi çevre etiği yaklaşımına uygundur?
Doğayı insanın çıkarı açısından değerlendiren insan merkezli etiğe uygundur.
Örnek 2. "Bir sokak hayvanına zarar vermek, kimseye zararı olmasa bile yanlıştır; çünkü o da yaşayan bir canlıdır." görüşü hangi yaklaşımı yansıtır?
Bütün canlıların kendi başına değerli olduğunu savunan canlı merkezli etiği yansıtır.
Örnek 3. Çevre merkezli etiğe yöneltilen başlıca eleştiri nedir?
Ekosistemin bütünlüğü uğruna tek tek canlıların çıkarlarının göz ardı edilebileceği eleştirisidir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.