MegaSoru

Çevre Etiği 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Çevre Etiği Konu Anlatımı

Çevre etiği, insanın doğa ve diğer canlılarla ilişkisinde ahlaki ilkeleri araştıran felsefe alanıdır. Bu konuda çevre etiğinin üç temel yaklaşımını, güçlü ve zayıf yanlarıyla inceleyeceğiz.

İnsan merkezli etik

İnsan merkezli (antroposentrik) etiğe göre ahlaki değerin merkezi insandır. Doğa insanın ihtiyaçları ve çıkarları için değerlidir; çevre korunmalıdır, çünkü çevrenin bozulması insana zarar verir.
Güçlü yanı, insan sağlığı ve refahını doğrudan gözetmesi ve kolay benimsenmesidir. Zayıf yanı, insana yararı görünmeyen canlıların ve ekosistemlerin korunmasını gerekçelendirmekte zorlanmasıdır.

Canlı merkezli etik

Canlı merkezli (biyosentrik) etiğe göre yalnızca insan değil, bütün canlılar kendi başına değerlidir ve ahlaki saygıyı hak eder. Bir hayvana veya bitkiye gereksiz zarar vermek, insana yararı olmasa da ahlaken yanlıştır.
Güçlü yanı ahlaki sorumluluğu genişletmesidir. Zayıf yanı, canlılar arasındaki çıkar çatışmalarında hangisinin öncelik taşıyacağını belirlemenin güçleşmesi ve cansız doğayı (su, toprak, dağlar) doğrudan kapsamamasıdır.

Çevre merkezli etik

Çevre merkezli (ekosentrik) etiğe göre ahlaki değer tek tek canlılarda değil, ekosistemin bütününde bulunur. Canlılar ve cansız unsurlar birbirine bağlı bir bütündür; doğru eylem bu bütünlüğü ve dengeyi koruyandır.
Güçlü yanı ekolojik dengeyi bütüncül biçimde ele almasıdır. Zayıf yanı, bütünün yararı uğruna bireysel canlıların çıkarlarının göz ardı edilebilmesi eleştirisidir. Güncel bir çevre sorunu (ör. bir sulak alanın kurutulması) bu üç yaklaşımla farklı gerekçelerle değerlendirilebilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. "Bu gölü korumalıyız, çünkü kirlenirse içme suyumuz tehlikeye girer." gerekçesi hangi çevre etiği yaklaşımına uygundur?

Doğayı insanın çıkarı açısından değerlendiren insan merkezli etiğe uygundur.

Örnek 2. "Bir sokak hayvanına zarar vermek, kimseye zararı olmasa bile yanlıştır; çünkü o da yaşayan bir canlıdır." görüşü hangi yaklaşımı yansıtır?

Bütün canlıların kendi başına değerli olduğunu savunan canlı merkezli etiği yansıtır.

Örnek 3. Çevre merkezli etiğe yöneltilen başlıca eleştiri nedir?

Ekosistemin bütünlüğü uğruna tek tek canlıların çıkarlarının göz ardı edilebileceği eleştirisidir.

Özetle

  • Çevre etiği insanın doğayla ilişkisindeki ahlaki ilkeleri araştırır.
  • İnsan merkezli etik: doğa insana yararı ölçüsünde değerlidir.
  • Canlı merkezli etik: bütün canlılar kendi başına değerlidir.
  • Çevre merkezli etik: değer ekosistemin bütünündedir, canlı ve cansız unsurlar birlikte korunur.
  • Her yaklaşımın güçlü ve zayıf yanları vardır; güncel sorunlar bu yaklaşımlarla değerlendirilebilir.

Çevre Etiği — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
İnsanın doğaya ve diğer canlılara karşı ahlaki sorumluluklarını inceleyen etik alanı hangisidir?
AÇevre etiği
BEstetik
CSiyaset felsefesi
DBilim felsefesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğaya karşı ahlaki sorumluluğu inceleyen alan çevre etiğidir.
2Orta
Doğanın değerini yalnızca insana sağladığı yarara göre belirleyen çevre etiği yaklaşımı hangisidir?
ACanlı merkezli (biyosentrik)
Bİnsan merkezli (antroposentrik)
CÇevre merkezli (ekosentrik)
DPanteist
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğanın değerini insana yararıyla belirleyen yaklaşım insan merkezlidir.
3Orta
Bütün canlıların kendi başına değeri olduğunu ve ahlaki saygıyı hak ettiğini savunan çevre etiği yaklaşımı hangisidir?
Aİnsan merkezli (antroposentrik)
BÇevre merkezli (ekosentrik)
CCanlı merkezli (biyosentrik)
DFaydacı
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Bütün canlılara kendi başına değer tanıyan yaklaşım canlı merkezlidir.
4Orta
Canlı ve cansız ögeleriyle ekosistemin bütününü ahlaki değerin merkezine koyan çevre etiği yaklaşımı hangisidir?
Aİnsan merkezli (antroposentrik)
BCanlı merkezli (biyosentrik)
CBireyci
DÇevre merkezli (ekosentrik)
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Ekosistemin bütününü merkeze alan yaklaşım çevre merkezlidir.
5Zor
"Bir nehir, içindeki balıklar, kıyıdaki bitkiler, taşlar ve su döngüsüyle birlikte bir bütündür; korunması gereken bu bütünün kendisidir."

Bu görüş hangi çevre etiği yaklaşımını yansıtır?
Aİnsan merkezli
BCanlı merkezli
CBireyci
DÇevre merkezli
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Canlı ve cansız ögeleriyle bütünü korumak çevre merkezli yaklaşımdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular