Çözümü göster
Hukukun kaynağı hukuk felsefesinin temel problemlerindendir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Hukukun kaynağı nedir? Haklarımız devletin koyduğu kurallardan mı doğar, yoksa insan doğasından mı? Hukuk ile ahlak arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu konuda hukukun doğasına yönelik felsefi problemleri inceleyeceğiz.
Doğal hukuk görüşüne göre insan doğasından ve akıldan kaynaklanan, her yerde ve her zaman geçerli evrensel haklar vardır; yaşam ve özgürlük hakkı gibi. Devletin koyduğu yasalar bu haklara uygun olmalıdır.
Pozitif hukuk görüşüne göre hukuk, belirli bir zamanda ve yerde yetkili organlarca konulmuş ve yürürlükte olan kurallardan oluşur. Bir kuralın hukuk olması, ahlaka uygunluğuna değil, yetkili makamca konulmuş olmasına bağlıdır.
Aristoteles doğal adalet ile yasaya dayalı adaleti ayırır; doğal adaletin her yerde aynı olduğunu savunur. İbn Haldun, toplumun düzen için bir otoriteye ve kurallara ihtiyaç duyduğunu, hukukun toplumsal yapı ve dayanışmayla (asabiyet) ilişkili olduğunu vurgular.
Hobbes'a göre hukuk, güvenlik için kurulan egemen gücün koyduğu kurallardır. Locke'a göre yaşam, özgürlük ve mülkiyet gibi doğal haklar devletten önce gelir; hukuk bu hakları korumalıdır. Rousseau'ya göre yasalar genel iradenin ifadesi olmalıdır.
Ahlak ve hukuk insan davranışlarını düzenler; ancak ahlak kurallarının yaptırımı vicdan ve toplumsal tepkidir, hukuk kurallarının yaptırımı ise devlet gücüdür. Ahlak iç dünyaya, hukuk dışa yansıyan eyleme yönelir.
Her ahlak kuralı hukuk kuralı değildir; örneğin yardıma ihtiyacı olana yardım etmek ahlaki bir yükümlülük olsa da her durumda hukuki bir zorunluluk değildir. Hukukun ahlaki değerlerden tamamen bağımsız olup olamayacağı ise tartışmalı bir felsefi problemdir.
Örnek 1. "Bir yasa yürürlükteyse, ahlaka aykırı olsa bile hukuktur." görüşü hangi yaklaşıma aittir?
Hukuku yetkili makamca konulmuş yürürlükteki kurallar olarak gören pozitif hukuk yaklaşımına aittir.
Örnek 2. Locke'un hukukun kaynağına bakışı nasıl özetlenebilir?
Yaşam, özgürlük ve mülkiyet gibi doğal haklar devletten önce gelir; hukuk bu hakları korumalıdır.
Örnek 3. Ahlak kuralları ile hukuk kuralları arasındaki yaptırım farkı nedir?
Ahlak kurallarının yaptırımı vicdan ve toplumsal tepkidir; hukuk kurallarının yaptırımı ise devlet gücüdür.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.