MegaSoru

Hukukun Doğasına Yönelik Felsefi Problemler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Hukukun Doğasına Yönelik Felsefi Problemler Konu Anlatımı

Hukukun kaynağı nedir? Haklarımız devletin koyduğu kurallardan mı doğar, yoksa insan doğasından mı? Hukuk ile ahlak arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu konuda hukukun doğasına yönelik felsefi problemleri inceleyeceğiz.

Doğal hukuk ve pozitif hukuk

Doğal hukuk görüşüne göre insan doğasından ve akıldan kaynaklanan, her yerde ve her zaman geçerli evrensel haklar vardır; yaşam ve özgürlük hakkı gibi. Devletin koyduğu yasalar bu haklara uygun olmalıdır.
Pozitif hukuk görüşüne göre hukuk, belirli bir zamanda ve yerde yetkili organlarca konulmuş ve yürürlükte olan kurallardan oluşur. Bir kuralın hukuk olması, ahlaka uygunluğuna değil, yetkili makamca konulmuş olmasına bağlıdır.

Hukukun kaynağına ilişkin görüşler

Aristoteles doğal adalet ile yasaya dayalı adaleti ayırır; doğal adaletin her yerde aynı olduğunu savunur. İbn Haldun, toplumun düzen için bir otoriteye ve kurallara ihtiyaç duyduğunu, hukukun toplumsal yapı ve dayanışmayla (asabiyet) ilişkili olduğunu vurgular.
Hobbes'a göre hukuk, güvenlik için kurulan egemen gücün koyduğu kurallardır. Locke'a göre yaşam, özgürlük ve mülkiyet gibi doğal haklar devletten önce gelir; hukuk bu hakları korumalıdır. Rousseau'ya göre yasalar genel iradenin ifadesi olmalıdır.

Ahlak-hukuk ilişkisi

Ahlak ve hukuk insan davranışlarını düzenler; ancak ahlak kurallarının yaptırımı vicdan ve toplumsal tepkidir, hukuk kurallarının yaptırımı ise devlet gücüdür. Ahlak iç dünyaya, hukuk dışa yansıyan eyleme yönelir.
Her ahlak kuralı hukuk kuralı değildir; örneğin yardıma ihtiyacı olana yardım etmek ahlaki bir yükümlülük olsa da her durumda hukuki bir zorunluluk değildir. Hukukun ahlaki değerlerden tamamen bağımsız olup olamayacağı ise tartışmalı bir felsefi problemdir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. "Bir yasa yürürlükteyse, ahlaka aykırı olsa bile hukuktur." görüşü hangi yaklaşıma aittir?

Hukuku yetkili makamca konulmuş yürürlükteki kurallar olarak gören pozitif hukuk yaklaşımına aittir.

Örnek 2. Locke'un hukukun kaynağına bakışı nasıl özetlenebilir?

Yaşam, özgürlük ve mülkiyet gibi doğal haklar devletten önce gelir; hukuk bu hakları korumalıdır.

Örnek 3. Ahlak kuralları ile hukuk kuralları arasındaki yaptırım farkı nedir?

Ahlak kurallarının yaptırımı vicdan ve toplumsal tepkidir; hukuk kurallarının yaptırımı ise devlet gücüdür.

Özetle

  • Doğal hukuk: insan doğasından ve akıldan doğan evrensel haklar vardır.
  • Pozitif hukuk: hukuk yetkili makamca konulmuş yürürlükteki kurallardır.
  • Aristoteles doğal adaleti, İbn Haldun hukukun toplumsal yapıyla ilişkisini vurgular.
  • Hobbes egemenin koyduğu kuralları, Locke doğal hakları, Rousseau genel iradeyi öne çıkarır.
  • Ahlakın yaptırımı vicdan, hukukun yaptırımı devlet gücüdür.

Hukukun Doğasına Yönelik Felsefi Problemler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Hukuk felsefesinin temel problemlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
AHukukun kaynağı nedir?
BGüzel nedir?
CBilimsel devrim nasıl olur?
DEvrenin ana maddesi nedir?
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Hukukun kaynağı hukuk felsefesinin temel problemlerindendir.
2Orta
İnsan doğasına ve akla dayanan, her zaman ve her yerde geçerli olduğu kabul edilen haklar ve ilkeler bütününe ne ad verilir?
APozitif hukuk
BDoğal hukuk
CÖrf ve âdet
Dİdari yönetmelik
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Akla ve insan doğasına dayanan evrensel ilkeler doğal hukuktur.
3Orta
Belirli bir ülkede belirli bir dönemde devlet tarafından konulup yürürlükte olan hukuk kurallarına ne ad verilir?
ADoğal hukuk
BÜtopya
CPozitif hukuk
DEvrensel ahlak yasası
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Devletçe konulan yürürlükteki kurallar pozitif hukuktur.
4Orta
"İnsanın yaşama hakkı, hiçbir yasa onu açıkça yazmasa bile her insana doğuştan aittir."

Bu görüş hangi hukuk anlayışını yansıtır?
APozitif hukuk
BDoğal hukuk
CGelenek hukuku
Dİdari hukuk
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğuştan ve yasadan bağımsız haklar doğal hukuk anlayışıdır.
5Zor
Doğal hukuk ile pozitif hukuk arasındaki temel fark nedir?
Aİkisi tamamen aynıdır.
BPozitif hukuk her zaman ve her yerde aynıdır.
CDoğal hukuk yalnızca bir ülkenin yazılı yasalarıdır.
DDoğal hukuk evrensel ve akla dayalı ilkeleri, pozitif hukuk ise devletin koyduğu ve zamana-yere göre değişebilen kuralları ifade eder.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğal hukuk evrensel ve akla dayalı, pozitif hukuk devletçe konulan ve değişebilir kurallardır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular