Çözümü göster
K girdi sağlar, L girdiyi işleyerek ürün oluşturur, M satışın son kullanıcıya ulaştığı yerdir. Bu roller bir ticaret ağında farklı mekânlarda bulunabilir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Küresel ticaret, ülkeler arasında mal ve hizmet alışverişinin dünya ölçeğinde bir ağ hâlinde sürmesidir. Bu konuda küresel ticaretin merkezleri, bu merkezler arasındaki bağlantılar ve Türkiye'nin bu ağdaki yeri ele alınır.
Küresel ticaret merkezleri üç bileşenle ilişkilidir: ham madde alanları, üretim alanları ve pazar alanları. Ham madde alanlarında enerji, maden ve tarım ürünleri elde edilir. Üretim alanlarında bu hammaddeler işlenir ve ürüne dönüştürülür. Pazar alanları ürünlerin satıldığı ve tüketildiği yerlerdir. Bir merkez bu bileşenlerden birini ya da birkaçını içinde barındırabilir.
Merkezler, ulaşım ağları ve ticaret yollarıyla birbirine bağlanır. Küresel ticaret ağı haritaları ve ticaret hacmini gösteren tablo ve grafikler bu bağlantıların yönünü ve büyüklüğünü gösterir. Büyük limanlar, boğazlar ve kanallar gibi geçiş noktaları ağın düğümleridir. Bir ülke, kendi ürünü olmasa da ürünlerin geçiş yolu üzerinde bulunarak ticaretten gelir elde edebilir; bu duruma transit ticaret denir.
Ulusötesi şirketler, birçok ülkede üretim ve satış yapan ve ticaret ağının önemli aktörleri olan büyük şirketlerdir. E-ticaret, ticaretin internet üzerinden yapılmasıdır ve mekânsal bağlantıları genişletmiştir; bu nedenle e-ticarette siber güvenlik önem kazanmıştır. Jeoekonomi, ekonomik gücün ve ticaret yollarının ülkelerin mekânsal etkinliğiyle ilişkisini inceleyen bir bakış, jeopolitik ise coğrafi konumun siyasi önemini ele alan bir bakıştır.
Türkiye'nin dış ticareti büyük ölçüde komşu ve yakın bölge ülkeleriyle yapılır. Ticaret yolları arasında deniz yolu ve kara yolu önemlidir. Türkiye'nin coğrafi konumu, Avrupa, Asya ve Afrika arasında bağlantı kurma açısından avantaj sağlar; Mavi Vatan'ın önemi de deniz yoluyla yapılan ticarette görülür. Türkiye'nin dış ticarette karşılaştığı başlıca sorunlar arasında bazı ham maddelerde dışa bağımlılık ve ticaret yollarının güvenliği sayılabilir.
Bu bilgiler genel eğilimlerdir; güncel sıralamalar ve rakamlar her yıl değiştiği için soruda veriler ayrıca verilir.
Örnek 1. Bir ülkede ham madde bulunmuyor, ancak büyük bir limanı olduğu için ham maddeyi ucuz taşıyıp başka ülkelere aktarıyor. Bu ticaret türü nedir?
Transit ticarettir. Ülke ürünlerin geçiş yolu üzerinde bulunarak taşıma ve hizmet geliri elde eder.
Örnek 2. A ülkesi petrol çıkarıyor, B ülkesi bunu işleyerek plastik üretiyor, C ülkesi ise bu plastiği satın alıyor. Üç ülke ticaret merkezinin hangi bileşenlerini temsil eder?
A ham madde alanını, B üretim alanını, C pazar alanını temsil eder.
Örnek 3. Bir ülkenin dış ticaretinin yarısından fazlasının tek bir ülkeyle yapılması ne gibi bir sorun doğurabilir?
Tek bir ortağa bağımlılık doğurur. O ülkedeki bir ekonomik ya da siyasi sorun, ticareti ve ekonomiyi doğrudan etkileyebilir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.