MegaSoru

Soğuk Savaş Dönemi’nin Başlangıcından İtibaren Türkiye’de Yaşanan Siyasi Gelişmelerin Demokratikleşme Sürecine Etkileri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Soğuk Savaş Dönemi’nin Başlangıcından İtibaren Türkiye’de Yaşanan Siyasi Gelişmelerin Demokratikleşme Sürecine Etkileri Konu Anlatımı

Soğuk Savaş’ın başlangıcından günümüze Türkiye’de siyasi hayat, çok partili düzene geçişin, darbe ve müdahalelerin, terörle mücadelenin etkilediği bir süreç yaşadı. Bu konuda siyasi gelişmelerin demokratikleşme sürecine etkileri, kaynaklara dayanarak ve tarafsız biçimde incelenir.

Çok partili hayata geçiş

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ülke içinde ve dışında yaşanan gelişmeler çok partili siyasi hayata geçişi hızlandırdı. 1946’da çok partili seçimler yapıldı, 1950 seçimlerinde ise iktidar seçimle el değiştirdi. Bu süreç demokrasinin gelişmesi bakımından önemli bir dönüm noktasıdır.

Darbe ve müdahaleler

27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi, 12 Mart 1971 Muhtırası, 12 Eylül 1980 Askerî Darbesi, 28 Şubat 1997 Müdahalesi ve 27 Nisan 2007 e-Muhtırası siyasete askerî müdahale örnekleridir. Bu müdahaleler seçilmiş yönetimleri etkilediği için demokratik gelişmeyi kesintiye uğrattı ve siyasi istikrarı olumsuz etkiledi. 15 Temmuz 2016 Darbe Kalkışması ise halkın demokratik düzeni savunmak için ortak tavır sergilediği bir olay olarak ele alınır.

Terör ve millî güvenlik

PKK/PYD, DEAŞ ve FETÖ terör örgütleri, Türkiye’nin millî güvenliğini tehdit eden unsurlardır. Terörle mücadele hem güvenlik hem de demokratik değerleri koruma dengesini gerektirir. Toplumlar kendi hak ve özgürlüklerini kullanma ve koruma konusunda taviz vermemelidir.

Demokratikleşme üzerindeki etkiler

Siyasi gelişmelerin demokratikleşme üzerindeki etkisi, seçimlerin düzenli yapılması, kurumların bağımsızlığı ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altında olması ölçütleriyle değerlendirilir. Bu konu siyasi olarak hassastır; yorumlar parti çıkarına göre değil, olgulara ve kaynaklara göre yapılmalıdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Çok partili hayata geçişin demokratikleşme açısından önemi nedir?

Siyasi rekabeti ve seçimle iktidar değişimini mümkün kılarak halkın yönetime katılımını artırmıştır.

Örnek 2. Askerî müdahaleler demokratikleşme sürecini nasıl etkilemiştir?

Seçilmiş yönetimlerin görevden uzaklaştırılması veya baskı altında kalması nedeniyle süreci kesintiye uğratmış ve siyasi istikrarı zayıflatmıştır.

Örnek 3. 15 Temmuz Darbe Kalkışması neden demokrasiyi savunma bağlamında anılır?

Halk, demokratik düzene yönelen tehdit karşısında ortak tavır sergilemiş, bu nedenle olay hak ve özgürlüklerin korunması bilinciyle birlikte anılır.

Özetle

  • 1946’da kalıcı çok partili siyasi hayat başlamıştır.
  • 1960, 1971, 1980, 1997 ve 2007 müdahaleleri demokratik süreci olumsuz etkilemiştir.
  • 15 Temmuz Darbe Kalkışması halkın demokratik düzeni savunmasıyla anılır.
  • PKK/PYD, DEAŞ ve FETÖ millî güvenliği tehdit eden terör örgütleridir.
  • Siyasi konular tarafsız ve kaynaklara dayalı olarak, demokrasi ve hukuk devleti ekseninde değerlendirilir.

Soğuk Savaş Dönemi’nin Başlangıcından İtibaren Türkiye’de Yaşanan Siyasi Gelişmelerin Demokratikleşme Sürecine Etkileri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Türkiye'de demokratik yönetimin kesintiye uğradığı ilk askerî darbe hangisidir?
A12 Eylül 1980 Askerî Darbesi
B27 Mayıs Askerî Darbesi
C1971 Muhtırası
D28 Şubat Müdahalesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Demokratik yönetimin kesintiye uğradığı ilk askerî darbe 27 Mayıs Askerî Darbesi'dir.
2Kolay
Türk milletinin darbe girişimine karşı sokaklara çıkarak demokrasiye sahip çıktığı ve her yıl Demokrasi ve Millî Birlik Günü olarak anılan gelişme hangisidir?
A15 Temmuz Darbe Kalkışması
B27 Mayıs Askerî Darbesi
C1971 Muhtırası
D1980 Askerî Darbesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
15 Temmuz Darbe Kalkışması'nda millet demokrasiye sahip çıkmıştır; bu gün Demokrasi ve Millî Birlik Günü olarak anılır.
3Orta
Türkiye'de çok partili siyasi hayata geçiş sürecinde kurulan ve kısa sürede iktidara gelen parti hangisidir?
ATerakkiperver Cumhuriyet Fırkası
BDemokrat Parti
CSerbest Cumhuriyet Fırkası
DHalk Fırkası
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Çok partili hayata geçiş sürecinde kurulan ve iktidara gelen parti Demokrat Parti'dir.
4Orta
Çok partili hayata geçişten sonra iktidarın seçimle ve barışçıl biçimde el değiştirmesi Türk demokrasisi açısından neyi ifade eder?
ASeçimlerin önemini yitirmesi
BMeclisin işlevsiz hâle gelmesi
CTek parti döneminin yeniden başlaması
DMillî iradenin seçim sandığı yoluyla yönetime yansıması
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İktidarın seçimle değişmesi millî iradenin sandık yoluyla yönetime yansımasıdır.
5Zor
II. Dünya Savaşı'ndan sonra demokrasilerin savaşın galibi olarak öne çıkması ve Türkiye'nin Batı ile yakınlaşması iç siyasette hangi gelişmeye zemin hazırlamıştır?
AÇok partili siyasi hayata geçilmesine
BTek parti yönetiminin güçlenmesine
CMeclisin kapatılmasına
DSeçimlerin kaldırılmasına
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Savaş sonrası demokrasilerin güçlenmesi ve Batı ile yakınlaşma, çok partili siyasi hayata geçişe zemin hazırlamıştır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular