Çözümü göster
Canlılardaki yapılar en küçükten büyüğe doğru şu şekilde sıralanır: hücre, doku, organ, sistem, organizma. Bu sıralama hiyerarşik ilişkiyi doğru şekilde gösterir. Cevap: hücre, doku, organ, sistem, organizma
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Canlıların en küçük yapı birimi hücredir. Hücreler bir araya gelerek dokuları, dokular organları oluşturur ve organlar da sistemler halinde çalışarak canlı bir organizmayı meydana getirir. Bu konu, canlıların yapısındaki bu düzenin nasıl oluşturulduğunu ve neden önemli olduğunu anlamamıza yardımcı olur.
Hücre, canlıların en küçük yapı ve yaşam birimidir. Bitkilerin, hayvanların, mantarların ve insanlar dahil tüm canlıların vücudu hücrelerden oluşur. Tek hücreli canlılarda tüm yaşam olayları bir hücrede gerçekleşir. Çok hücreli canlılarda ise birden fazla hücre birlikte çalışarak yaşamı sürdürür.
Benzer yapıya ve göreve sahip hücreler bir araya gelerek dokuları oluşturur. Doku, aynı işi yapan birçok hücrenin bir araya gelmesiyle oluşan yapı olarak tanımlanabilir. Örneğin, kas dokusu, kas hücrelerinden; bitkilerde ise iletim dokusu, iletim hücrelerinden oluşur.
Farklı dokular bir araya gelerek organları oluşturur. Her organ, bir veya birden fazla doku çeşidinden meydana gelir ve belirli bir görevi vardır. İnsan kalbi, beyin, ciğer gibi yapılar organlara; bitkide ise yaprak, kök ve gövde örnek olarak verilebilir.
Belirli bir işi yapmak için bir arada çalışan organlar ise sistemleri oluşturur. Örneğin, insanlarda sindirim sistemi; ağız, mide ve bağırsak gibi organlardan meydana gelir. Her sistem, vücudun bir ihtiyacını karşılamak için organların iş birliğinden oluşur.
Tüm organ ve sistemlerin bir arada ve uyum içinde çalıştığı tam canlı yapısı organizma olarak adlandırılır. Bir insan, bir kedi ya da bir çiçekli bitki birer organizmadır. Organizma, hücreden başlayıp karmaşık bir yapı oluşturacak şekilde en üst düzey canlılık birimini ifade eder.
Örnek 1. Bir insanın vücudunda bulunan kas dokusu hangi temel yapı biriminden oluşmuştur?
Kas dokusu, kas hücrelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Yani temel yapı birimi hücredir. Kas hücreleri birleşerek kas dokusunu, kas dokusu ise kas organını meydana getirir.
Örnek 2. Elma ağacında, su taşımakla görevli dokunun hangi temel basamaklardan geçtiğini sıralayalım.
Önce iletim hücreleri (taşıma işini yapan özel hücreler) bir araya gelir ve iletim dokusunu oluşturur. İletim dokusu, ağacın dal, gövde ve kök gibi organlarında bulunur. Bu organlar, birlikte çeşitli sistemlerin (ör. iletim sistemi) çalışmasını sağlar ve sonuçta elma ağacı bütün bir organizma olur.
Örnek 3. Bir öğrencinin nefes alıp vermesi hangi yapı ve sistemin çalışmasıyla gerçekleşir?
Nefes almayı akciğer organı sağlar. Akciğer, birlikte çalışan farklı dokulardan oluşur; bu dokular da hücrelerden meydana gelir. Akciğerler ve soluk borusu gibi diğer organlar birlikte solunum sistemini oluşturur. Solunum sistemi de diğer sistemlerle birlikte organizmanın, yani insanın yaşamını sürdürmesini sağlar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.