MegaSoru

Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu ve Alanı 219 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu ve Alanı Konu Anlatımı

Bu konuda dikdörtgenin çevre uzunluğunu ve alanını öğreniyoruz. Dikdörtgenler günlük hayatta sıkça karşılaştığımız şekillerdir ve alan ile çevre hesaplamaları birçok problemde karşımıza çıkar. Bu bilgileri doğru kullanmak, hem geometriyi anlamamız hem de günlük yaşamdaki bazı sorunları çözmemiz için temel oluşturur.

Dikdörtgenin Temel Özellikleri

Dikdörtgen, karşılıklı kenarları birbirine eşit ve dört kenarı olan düzlemsel bir şekildir. Dikdörtgenin kısa kenarlarına 'kısa kenar', uzun kenarlarına ise 'uzun kenar' denir. Tüm köşeleri 90 derece (dik açı) olur. Dikdörtgenin karşılıklı kenarlarının uzunlukları aynıdır.

Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu

Dikdörtgenin çevresini bulmak için tüm kenar uzunluklarını toplarız. Dikdörtgenin kısa kenarının uzunluğunu $a$ ve uzun kenarının uzunluğunu $b$ olarak alırsak, çevre uzunluğu formülü: $Ç = 2a + 2b$ şeklindedir. Yani, iki kısa kenar ve iki uzun kenarın toplamı çevreyi verir. Bazen çevre uzunluğu verilirse, kenar uzunluklarını bulmak için tersine bir işlem yapabiliriz.

Dikdörtgenin Alanını Bulma

Dikdörtgenin alanı, şeklin içini kaç tane birim kare kapladığı ile ölçülür. Birim kare, bir kenarı 1 birim olan kareye denir. Dikdörtgenin alanını bulmak için kısa kenar uzunluğu ile uzun kenar uzunluğunu çarparız. Formül: $A = a \times b$. Yani, kısa kenarın uzunluğu ile uzun kenarın uzunluğu çarpılır ve sonuç alanı verir. Alan, birim kare cinsinden ifade edilir (örneğin $\text{cm}^{2}$ gibi).

Çevre ve Alan Arasındaki İlişki

Aynı çevre uzunluğuna sahip farklı dikdörtgenler olabilir; fakat bunların alanları farklı çıkabilir. Aynı şekilde, aynı alana sahip farklı dikdörtgenlerin çevre uzunlukları farklı olabilir. Bir dikdörtgenin çevresi biliniyorsa, kenarları doğal sayı olacak şekilde farklı dikdörtgenler yapılabilir ve her birinin alanı farklı olabilir. Bu nedenle, bir dikdörtgenin sadece çevresini bilmek, alanını kesin olarak bilmek anlamına gelmez; aynı şekilde alanı bildiğimizde de çevresi kesin olarak belli değildir.

Dikdörtgenle İlgili Problem Çözme Stratejileri

Bir probleme başlamadan önce, verilenleri (kenar uzunluğu, çevre veya alan gibi) dikkatlice belirlemek önemlidir. Soruda çevre ya da alan istendiğinde hangi formülü kullanacağımızı bulmalıyız. Eğer sadece çevre ya da alanı biliyorsak, olası kenar uzunluklarını ve diğer bilgileri hesaplayabiliriz. Farklı örnekler üzerinde çalışmak, kavramı daha iyi anlamamıza yardımcı olur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Kısa kenarı 4 birim, uzun kenarı 7 birim olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğunu ve alanını bulunuz.

Kısa kenar ($a$): 4 birim, Uzun kenar ($b$): 7 birim. Çevre: $2a + 2b = 2 \times 4 + 2 \times 7 = 8 + 14 = 22$ birim. Alan: $a \times b = 4 \times 7 = 28$ birim kare.

Örnek 2. Çevre uzunluğu 18 birim olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan kaç farklı dikdörtgen vardır? Alanlarını yazınız.

$2a + 2b = 18$ olduğuna göre $a + b = 9$ olur. $a < b$ olacak şekilde doğal sayı çiftlerini deneyelim: 1) $a=1$, $b=8$: alan $8$; 2) $a=2$, $b=7$: alan $14$; 3) $a=3$, $b=6$: alan $18$; 4) $a=4$, $b=5$: alan $20$. Bu çevre uzunluğuna sahip 4 farklı dikdörtgen vardır ve alanları birbirinden farklıdır.

Örnek 3. Alanı 24 birim kare olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan dikdörtgenlerin çevre uzunluklarını bulunuz.

$a \times b = 24$ olacak şekilde, $a$ ve $b$ doğal sayı çiftlerini yazalım:
1) $a=1$, $b=24$: Çevre $2 \times 1 + 2 \times 24 = 2 + 48 = 50$
2) $a=2$, $b=12$: Çevre $2 \times 2 + 2 \times 12 = 4 + 24 = 28$
3) $a=3$, $b=8$: Çevre $2 \times 3 + 2 \times 8 = 6 + 16 = 22$
4) $a=4$, $b=6$: Çevre $2 \times 4 + 2 \times 6 = 8 + 12 = 20$
Alanı aynı olan farklı dikdörtgenlerin çevre uzunluklarının farklı olduğunu görüyoruz.

Örnek 4. Çevre uzunluğu 16 birim olan bir dikdörtgenin kenar uzunlukları 3 ve 5 birim olursa, alanı kaç birim kare olur?

Çevre: $2 \times 3 + 2 \times 5 = 6 + 10 = 16$ birim. Alan: $3 \times 5 = 15$ birim kare. Sonuçta, bu kenarlara sahip bir dikdörtgen, çevresi 16 birim ve alanı 15 birim kare olur.

Özetle

  • Dikdörtgenin çevresi $2a + 2b$ formülü ile bulunur.
  • Dikdörtgenin alanı $a \times b$ formülü ile hesaplanır.
  • Farklı kenar uzunluklarıyla aynı çevreye sahip dikdörtgenler yapılabilir; alanları farklı olur.
  • Aynı alana sahip dikdörtgenlerin çevre uzunlukları farklı olabilir.
  • Çevre uzunluğu veya alan verildiğinde, kenar uzunluklarını bulmak için deneme-yanılma veya matematiksel hesaplama yapılabilir.

Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu ve Alanı — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir dikdörtgenin kısa kenarı 3 birim, uzun kenarı 5 birimdir. Bu dikdörtgenin içine tam olarak kaç birim kare sığar?
A18
B15
C5
D8
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Dikdörtgenin alanı, satır (kısa kenar) ve sütun (uzun kenar) sayısının çarpımıyla bulunur. Yani $3 \times 5 = 15$ birim kare sığar. Cevap: 15
2Kolay
Kısa kenarı 4 birim, uzun kenarı 6 birim olan bir dikdörtgenin içi, eş birim karelerle tamamen kaplanıyor. Kaç tane birim kare kullanılmıştır?
A14
B10
C20
D24
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Dikdörtgenin alanı kısa kenar ile uzun kenarın çarpımıdır: $4 \times 6 = 24$ birim kare gereklidir. Cevap: 24
3Orta
Bir dikdörtgenin uzun kenarı 8 birim, kısa kenarı 6 birimdir. Bu dikdörtgeni, kenar uzunluğu 2 birim olan eş karelerle boşluk kalmadan kapladığınızda kaç kare gerekir?
A8
B6
C24
D12
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Dikdörtgenin alanı, uzun kenar ile kısa kenarın çarpımıdır: $8 \times 6 = 48$ birim karedir. Her bir büyük karenin alanı $2 \times 2 = 4$ birim karedir. Toplam büyük kare sayısını bulmak için $48 \div 4 = 12$ bulunur. Cevap: 12
4Orta
Alanı $24\text{ cm}^2$ olan kenar uzunlukları doğal sayı olan kaç farklı dikdörtgenin çevre uzunluğu bir doğal sayı olur?
A$2$
B$4$
C$6$
D$3$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Dikdörtgenin alanı uzun kenar ile kısa kenarın çarpımına eşittir. Alan $24\text{ cm}^2$ ise, kenarlar $1$ ve $24$, $2$ ve $12$, $3$ ve $8$, $4$ ve $6$ olabilir. Bunlar doğal sayı olup, her biri farklı bir dikdörtgen oluşturur.
Her durumda çevre uzunluğu bir doğal sayıdır. Kenarlar eşleşimi: $(1,24)$, $(2,12)$, $(3,8)$, $(4,6)$; toplam $4$ farklı dikdörtgen vardır.
Cevap: $4$
5Zor
Çevre uzunluğu $24$ birim olan dörtgenler çizen iki öğrenci, farklı uzunluk ve genişlikte dikdörtgenler çizdiklerini fark ediyorlar. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AÇünkü çevre formülünde farklı uzunluk ve genişlik değerleriyle aynı toplamı elde etmek mümkündür.
BÇünkü dikdörtgenin çevresi sadece kare olduğunda farklı olabilir.
CÇünkü çevre uzunluğu yalnızca toplama işlemiyle bulunur.
DÇünkü alanı aynı olan her dikdörtgenin kenarları da aynıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bir dikdörtgenin çevre uzunluğu $2 \times (uzunluk + genişlik)$ formülüyle bulunur ve uzunluk ile genişlik doğal sayı olabilir. Bir çevre değeri için uzunluk ve genişlik farklı doğal sayı çiftleriyle seçildiğinde, aynı çevreli ama farklı kenarlara sahip birden fazla dikdörtgen elde edilebilir. Cevap: Aynı çevre uzunluğuna sahip birden fazla farklı dikdörtgenin doğal sayı uzunluk ve genişliklerle çizilebilmesidir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?