Çözümü göster
Dikdörtgenin alanı, satır (kısa kenar) ve sütun (uzun kenar) sayısının çarpımıyla bulunur. Yani $3 \times 5 = 15$ birim kare sığar. Cevap: 15
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda dikdörtgenin çevre uzunluğunu ve alanını öğreniyoruz. Dikdörtgenler günlük hayatta sıkça karşılaştığımız şekillerdir ve alan ile çevre hesaplamaları birçok problemde karşımıza çıkar. Bu bilgileri doğru kullanmak, hem geometriyi anlamamız hem de günlük yaşamdaki bazı sorunları çözmemiz için temel oluşturur.
Dikdörtgen, karşılıklı kenarları birbirine eşit ve dört kenarı olan düzlemsel bir şekildir. Dikdörtgenin kısa kenarlarına 'kısa kenar', uzun kenarlarına ise 'uzun kenar' denir. Tüm köşeleri 90 derece (dik açı) olur. Dikdörtgenin karşılıklı kenarlarının uzunlukları aynıdır.
Dikdörtgenin çevresini bulmak için tüm kenar uzunluklarını toplarız. Dikdörtgenin kısa kenarının uzunluğunu $a$ ve uzun kenarının uzunluğunu $b$ olarak alırsak, çevre uzunluğu formülü: $Ç = 2a + 2b$ şeklindedir. Yani, iki kısa kenar ve iki uzun kenarın toplamı çevreyi verir. Bazen çevre uzunluğu verilirse, kenar uzunluklarını bulmak için tersine bir işlem yapabiliriz.
Dikdörtgenin alanı, şeklin içini kaç tane birim kare kapladığı ile ölçülür. Birim kare, bir kenarı 1 birim olan kareye denir. Dikdörtgenin alanını bulmak için kısa kenar uzunluğu ile uzun kenar uzunluğunu çarparız. Formül: $A = a \times b$. Yani, kısa kenarın uzunluğu ile uzun kenarın uzunluğu çarpılır ve sonuç alanı verir. Alan, birim kare cinsinden ifade edilir (örneğin $\text{cm}^{2}$ gibi).
Aynı çevre uzunluğuna sahip farklı dikdörtgenler olabilir; fakat bunların alanları farklı çıkabilir. Aynı şekilde, aynı alana sahip farklı dikdörtgenlerin çevre uzunlukları farklı olabilir. Bir dikdörtgenin çevresi biliniyorsa, kenarları doğal sayı olacak şekilde farklı dikdörtgenler yapılabilir ve her birinin alanı farklı olabilir. Bu nedenle, bir dikdörtgenin sadece çevresini bilmek, alanını kesin olarak bilmek anlamına gelmez; aynı şekilde alanı bildiğimizde de çevresi kesin olarak belli değildir.
Bir probleme başlamadan önce, verilenleri (kenar uzunluğu, çevre veya alan gibi) dikkatlice belirlemek önemlidir. Soruda çevre ya da alan istendiğinde hangi formülü kullanacağımızı bulmalıyız. Eğer sadece çevre ya da alanı biliyorsak, olası kenar uzunluklarını ve diğer bilgileri hesaplayabiliriz. Farklı örnekler üzerinde çalışmak, kavramı daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
Örnek 1. Kısa kenarı 4 birim, uzun kenarı 7 birim olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğunu ve alanını bulunuz.
Kısa kenar ($a$): 4 birim, Uzun kenar ($b$): 7 birim. Çevre: $2a + 2b = 2 \times 4 + 2 \times 7 = 8 + 14 = 22$ birim. Alan: $a \times b = 4 \times 7 = 28$ birim kare.
Örnek 2. Çevre uzunluğu 18 birim olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan kaç farklı dikdörtgen vardır? Alanlarını yazınız.
$2a + 2b = 18$ olduğuna göre $a + b = 9$ olur. $a < b$ olacak şekilde doğal sayı çiftlerini deneyelim: 1) $a=1$, $b=8$: alan $8$; 2) $a=2$, $b=7$: alan $14$; 3) $a=3$, $b=6$: alan $18$; 4) $a=4$, $b=5$: alan $20$. Bu çevre uzunluğuna sahip 4 farklı dikdörtgen vardır ve alanları birbirinden farklıdır.
Örnek 3. Alanı 24 birim kare olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan dikdörtgenlerin çevre uzunluklarını bulunuz.
$a \times b = 24$ olacak şekilde, $a$ ve $b$ doğal sayı çiftlerini yazalım:
1) $a=1$, $b=24$: Çevre $2 \times 1 + 2 \times 24 = 2 + 48 = 50$
2) $a=2$, $b=12$: Çevre $2 \times 2 + 2 \times 12 = 4 + 24 = 28$
3) $a=3$, $b=8$: Çevre $2 \times 3 + 2 \times 8 = 6 + 16 = 22$
4) $a=4$, $b=6$: Çevre $2 \times 4 + 2 \times 6 = 8 + 12 = 20$
Alanı aynı olan farklı dikdörtgenlerin çevre uzunluklarının farklı olduğunu görüyoruz.
Örnek 4. Çevre uzunluğu 16 birim olan bir dikdörtgenin kenar uzunlukları 3 ve 5 birim olursa, alanı kaç birim kare olur?
Çevre: $2 \times 3 + 2 \times 5 = 6 + 10 = 16$ birim. Alan: $3 \times 5 = 15$ birim kare. Sonuçta, bu kenarlara sahip bir dikdörtgen, çevresi 16 birim ve alanı 15 birim kare olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.