MegaSoru

Kesirler 74 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kesirler Konu Anlatımı

Kesirler, bir bütünün parçalarını göstermek için kullanılan sayılardır. Gerçek yaşamda pastanın bir dilimi, bir bardaktaki suyun yarısı veya bir sınavda alınan notun yüzdeyle gösterilmesi gibi birçok durumda kesirlere ihtiyaç duyarız. Bu yüzden kesirleri farklı yollarla gösterebilmek ve anlamlandırmak günlük hayatta oldukça önemlidir.

Kesir Nedir ve Farklı Gösterimleri

Bir kesir; bir bütünü, eş parçalara ayırıp bazı parçalarını aldığımızda elde edilen değeri gösterir. Örneğin, $\frac{3}{4}$, bir bütünün 4 eş parçasından 3'ünü ifade eder. Kesirler birkaç şekilde gösterilebilir:
• Basit kesir ($\frac{a}{b}$).
• Bileşik kesir (payı, paydasından büyük olan kesirler, örn. $\frac{7}{4}$).
• Tam sayılı kesir (bir bütün ve kesirli kısmı olan sayılar, örn. $1\frac{3}{4}$).
• Ondalık gösterim (kesirin ondalık sayı şeklinde yazılması, örn. $0,75$).
• Yüzde gösterimi (kesirin % ile gösterimi, örn. %75).
Her biri farklı durumlarda kullanılabilir ve birbirine dönüştürülebilir.

Kesirlerin Gerçek Yaşamda Kullanımı

Kesirler günlük yaşamda sıkça karşımıza çıkar:
• Bir pizzanın 3 dilimi yenmişse, $\frac{3}{8}$'i yenmiştir.
• Bir defterin $\frac{2}{5}$'i yazılmış olabilir.
• Bir sınavda $40$ sorudan $32$'si doğruysa, başarı oranı $\frac{32}{40}$'tır; bu $0,8$ veya %80 olarak da gösterilebilir.
Bu tür kesirleri anlamak, günlük yaşamda daha doğru kararlar vermeye yardımcı olur.

Kesirlerin Modellerle Gösterimi

Kesirleri anlamak ve açıklamak için çeşitli modellerden yararlanabiliriz:
• Somut modeller (kesilmiş kek, pasta vb.).
• Yüzlük kart: Bir kartı 100 eşit parçaya ayırır ve boyalı bölümleri gösteririz (örneğin, 75 parça boyalıysa $0,75$ veya %75).
• Sayı doğrusu: 0 ile 1 arası çeşitli bölmelerle işaretlenerek kesirler gösterilebilir.
Her model farklı bir bakış açısı kazandırır ve duruma göre bazıları daha kullanışlı olabilir.

Farklı Modellerin Kullanışlılığı

Bazen hangi modeli kullanacağımıza karar vermek önemlidir. Eğer elimizde somut bir cisim varsa (örneğin, bir pastanın kaçta kaçı yenmiş) somut modeller kullanmak en anlaşılır yol olabilir. Eğer oranları yüzde ile görmek istiyorsak yüzlük kart daha uygundur. Sayı doğrusu ise genellikle kesirlerin birbirine yakınlığını veya büyüklüğünü karşılaştırmak için daha kullanışlıdır. Duruma göre bunlardan birini seçerek en iyi sonuca ulaşırız.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir pastanın 10 eşit diliminden 4’ü yenmiştir. Bu durumu farklı gösterimlerle yazalım.

Yenen kısım $\frac{4}{10}$’dur. Ondalık gösterimi $0,4$, yüzde gösterimi %40’tır. Yüzlük kartta 40 kare boyanır.

Örnek 2. Bir sınavda 20 sorudan 15’i doğru yapılmıştır. Bunu farklı gösterimlerle ifade edelim.

Doğru yapılan soruların oranı $\frac{15}{20}$’dir. Sadeleştirirsek $\frac{3}{4}$ olur. Ondalık gösterimi $0,75$, yüzde gösterimi %75’tir. Yüzlük kartta 75 kare boyanır.

Örnek 3. Bir süt kutusunun $\frac{7}{5}$'i kullanılmıştır. Bunu tam sayılı kesre ve ondalık gösterime çevirelim.

$\frac{7}{5}$ bileşik kesirdir. Bunu tam sayılı kesre çevirirsek önce böleriz: $7 \div 5 = 1$ tam, kalan 2. Yani $1\frac{2}{5}$.
• Ondalık gösterim: $1\frac{2}{5} = 1 + 0,4 = 1,4$.

Özetle

  • Kesirler bir bütünün eş parçalarından bazılarını gösterir.
  • Kesirler; basit, bileşik, tam sayılı, ondalık ve yüzde gösterimleriyle farklı şekillerde ifade edilebilir.
  • Gerçek yaşamda kesirler günlük hayatın birçok alanında kullanılır.
  • Kesirlerin gösterilmesinde somut modeller, yüzlük kart, sayı doğrusu gibi farklı araçlar kullanılabilir.
  • Farklı modeller (somut, yüzlük, sayı doğrusu) farklı durumlarda daha anlaşılır veya kullanışlı olabilir.

Kesirler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aslı, günün dörtte üçünü okulda geçiriyor. Bu durumu ondalık gösterimle nasıl yazabiliriz?
A0,75
B0,3
C0,8
D0,7
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Günün dörtte üçü kesir olarak \($\frac{3}{4}$\) eder. Bunu ondalık gösterime çevirmek için 3'ü 4'e böleriz: \($3 \div 4 = 0$,75\). Cevap: 0,75
2Kolay
Bir sınıftaki öğrencilerin beşte biri gözlük takıyor. Bu oranı yüzde gösterimiyle nasıl yazabiliriz?
A%10
B%25
C%20
D%15
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Beşte biri kesir olarak \($\frac{1}{5}$\) eder. \($\frac{1}{5}$\) kesirini yüzdeye çevirmek için 100 ile çarparız: \($\frac{1}{5} \times 100$ = 20\). Yani yüzde gösterimi %20 olur. Cevap: %20
3Orta
Bir okul konserinde biletlerin $\frac{3}{4}$'ü satılmıştır. Satılan miktarı göstermek için iki model önerildi:

Model 1: Bir pasta dört eşit dilime ayrılmış ve üçünün üzeri kaplanmış.
Model 2: Bir sayı doğrusu üzerinde 0 ile 1 arasında dört eşit aralık belirlenip üçüncü aralık işaretlenmiş.

Yukarıda verilen modellerden hangisi bu duruma daha uygun olur ve neden?
AModel 1, çünkü pasta örneklerinde daima bu model uygun olur.
BModel 2, çünkü sayı doğrusu kullanmak daha kolaydır.
CModel 1, çünkü üç dilim doğrudan $\frac{3}{4}$'ü gösterir.
DModel 2, çünkü sayı doğrusu her zaman uygun modeldir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Konserde biletlerin $\frac{3}{4}$'ünün satılması dört eşit parçadan üçünün alınması anlamına gelir. Bir pastanın dört dilime bölünüp üçünün gösterilmesi bu durumu somut olarak daha açık şekilde anlatır. Model 1, hem günlük yaşam benzerliği hem de görselliğiyle öğrencinin kavraması için daha uygundur.
Cevap: Model 1, çünkü dörtte üçün somut biçimde gösterilmiştir.
4Orta
Bir matematik yarışmasında soruların $\frac{2}{5}$'i tamamlanmıştır. Bu oran aşağıdakilerden hangisiyle aynı büyüklüktedir?
A%80
B%25
C0,4
D0,2
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$\frac{2}{5}$ kesirini ondalık gösterime çevirmek için 2'yi 5'e böleriz: $2 \div 5 = 0,4$ elde edilir. Yüzde gösterimi için de $0,4 \times 100 = 40$ olur. Doğru cevap $0,4$ ya da %40 ile aynı büyüklüktedir. Cevap: $0,4$
5Zor
Bir alışveriş merkezindeki otoparkın yarısı doludur. Otopark yetkilisi bu durumu hem modelle hem ondalık hem de yüzde gösterimiyle anlatmak istemiştir. Aşağıdakilerden hangisinde model, ondalık ve yüzde gösterimi arasında bir hata yapılmıştır?
Aİki eşit bölmenin biri boyalı, ondalık gösterimi 0,50, yüzde gösterimi %50.
Bİki eşit bölmenin biri boyalı, ondalık gösterimi 0,5, yüzde gösterimi %20.
Cİki eşit bölmenin biri boyalı, ondalık gösterimi 0,5, yüzde gösterimi %50.
Dİki eşit bölmenin ikisi boyalı, ondalık gösterimi 1, yüzde gösterimi %100.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Otoparkın yarısının dolu olması şu şekilde gösterilmelidir: Model olarak iki eşit bölmenin birinin dolu olması gerekir. Ondalık gösterimi 0,5, yüzde gösterimi ise %50 olmalıdır. Model iki eşit bölmenin ikisini birden dolu gösterirse hata olur. Eğer ondalık gösterim 0,5 yerine 0,2 yazılırsa hata olur. Eğer yüzde gösterimi %50 yerine %20 olursa hata olur. Doğru eşleştirme: modelde bir bölme boyalı, 0,5 ve %50.
Cevap: Yüzde gösterimi %20 olarak yazılan seçenekte hata vardır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular