MegaSoru

Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim Konu Anlatımı

Doğal ve beşerî çevre, yaşadığımız ilin özelliklerini ve hayatımızı şekillendirir. Bu çevrelerde zamanla çeşitli nedenlerle değişimler meydana gelir. Bu değişimler hem doğadan gelen etkilerle, hem de insanların faaliyetleriyle oluşur ve yaşamımızı farklı şekillerde etkiler. Konuyu anlamak, yaşadığımız yeri daha bilinçli gözlemlememizi sağlar.

Doğal Çevre Nedir?

Doğal çevre, insanların etkisi olmadan oluşan dağ, nehir, göl, deniz, orman, iklim gibi unsurlardan oluşur. Bir ilin doğal çevresi, o ilin arazisi, su kaynakları, bitki örtüsü ve hava koşullarıyla şekillenir. Doğal çevredeki değişimler genellikle deprem, sel, kuraklık, erozyon gibi doğal olaylardan kaynaklanır.

Beşerî Çevre Nedir?

Beşerî çevre ise insanların doğayı değiştirerek oluşturduğu yerleşim alanları, yollar, parklar, fabrikalar gibi unsurlardan meydana gelir. Şehirleşme, yeni binalar ve yollar yapma, tarım alanlarını genişletme gibi faaliyetler beşerî çevreyi sürekli değiştirir. İnsanlar ihtiyaçlarına ve teknolojik gelişmelere göre çevrelerini geliştirir veya değiştirir.

Doğal ve Beşerî Çevrede Değişimlerin Nedenleri

Doğal çevredeki değişiklikler genellikle doğa olayları sonucu meydana gelir. Örneğin, bir bölgede yaşanan büyük bir sel sonucu, oradaki bitki örtüsü zarar görebilir ya da akarsu toprakları sürükleyerek şekilleri değiştirebilir. Beşerî çevredeki değişimler ise insan faaliyetleriyle oluşur. Nüfus artışıyla yeni konutlara ihtiyaç duyulur, bu yüzden ormanlık alanlar açılıp binalar yapılabilir. Sanayi ve tarım faaliyetleri de çevrenin şekillenmesinde etkilidir.

Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişimlerin Sonuçları

Doğal çevrede meydana gelen değişimler bazen olumlu, bazen de olumsuz sonuçlara yol açar. Örneğin, bir nehrin yatağının değişmesiyle yeni tarım alanları oluşabilir. Ama bir deprem şehirdeki binalara zarar verebilir. Beşerî çevredeki değişimler ise yerleşim alanlarının genişlemesi, trafik artışı, hava ve su kirliliği gibi etkiler doğurabilir. Ayrıca yeni iş imkanları da oluşabilir.

Yaşadığımız İlde Değişimin Etkileri

Kendi ilimizde yaşanan doğal ve beşerî değişimler, günlük yaşamımızı da etkiler. Örneğin, yoğun yağışlarla yaşanan sel sonucunda ulaşım aksayabilir veya yollar zarar görebilir. Yeni yapılan parklar ise insanların dinlenme ve eğlenme olanaklarını artırır. Doğal ve beşerî çevredeki değişiklikleri takip etmek, yaşadığımız çevreyi daha iyi anlamamıza ve korumamıza yardımcı olur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Son yıllarda yaşadığın ilde birçok tarım arazisinin üzerine konut yapılmaya başlandığını düşünelim. Bu değişimin nedeni ve sonuçları neler olabilir?

Nedeni, ilin nüfusunun artması ve daha fazla insanın konut ihtiyacının ortaya çıkmasıdır. Sonuç olarak tarım alanları azalır, yiyecek üretimi düşebilir ve doğa zarar görebilir. Ayrıca, şehirleşme ile yeni yol ve altyapı çalışmaları yapılır, trafik ve gürültü artabilir.

Örnek 2. Bir dere üzerinde yapılan HES (Hidroelektrik Santral) projesi ile suyun akış yolu değişmiş olsun. Bu değişimin doğal ve beşerî çevreye etkisi nedir?

Doğal çevrede, derenin eski yatağındaki canlıların yaşamı etkilenebilir ve su seviyesi değişebilir. Beşerî çevrede ise enerji üretimi artar, bölgede iş imkânı oluşabilir ama aynı zamanda bazı tarım alanları sular altında kalabilir.

Örnek 3. İlinde kısa süreli ama çok şiddetli bir yağışla sel felaketi yaşanmışsa bunun doğal ve beşerî çevredeki etkileri neler olur?

Doğal çevrede bazen toprak erozyonu olur, bitkiler zarar görebilir. Beşerî çevrede yollar ve evler zarar görebilir, insanlar mağdur olabilir. Sonrasında yeniden yapılanma için çalışmalar yapılması gerekir.

Örnek 4. Yaşadığın ilde büyük bir otoban projesi ile şehirdeki ulaşım kolaylaşmış. Bu değişiklik hangi yönleriyle çevreyi etkiler?

Otoban sayesinde ulaşım hızlanır ve trafik rahatlar. Ancak yolun yapımı sırasında bazı doğal alanlar tahrip olabilir, gürültü artar ve bazı hayvanların yaşam alanı daralabilir. Ekonomik hareketlilik artarken çevreye olan etkiler de göz önünde bulundurulmalıdır.

Özetle

  • Doğal çevre; dağ, göl, nehir, orman gibi insan etkisi olmadan oluşan alanlardır.
  • Beşerî çevre; insan faaliyetleriyle oluşan binalar, yollar, parklar gibi alanlardır.
  • Doğal ve beşerî çevrede değişikliklerin temel nedenleri doğa olayları ve insan faaliyetleridir.
  • Çevre değişiklikleri hem olumlu hem de olumsuz sonuçlar doğurabilir.
  • Değişen çevrede oluşan etkiler günlük yaşamı, sağlığı ve ekonomik faaliyetleri etkiler.

Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdakilerden hangisi doğal çevre unsurudur?
AKöprü
BDağ
CYol
DBina
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: Dağ. Dağ doğal olarak oluşmuştur; köprü, yol ve bina insan yapımıdır.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi beşerî çevre unsurudur?
ABaraj
BAkarsu
CGöl
DOrman
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: Baraj. Baraj insan yapımıdır; akarsu, göl ve orman doğal çevre unsurlarıdır.
3Orta
Bir şehirde nüfusun artmasıyla yeni evler, yollar ve alışveriş merkezleri yapılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisine örnektir?
AMevsimlerin değişmesine
BBeşerî çevrenin değişmesine
CDünya’nın hareketine
DDoğal çevrenin hiç değişmemesine
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: Beşerî çevrenin değişmesine. Ev, yol ve alışveriş merkezi insan yapımıdır; beşerî çevrenin değiştiğini gösterir.
4Orta
Bir ormanlık alanın bir bölümüne yeni yerleşim yerleri yapılması aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açabilir?
ADoğal alanların azalmasına
BOrmanların kendiliğinden çoğalmasına
Cİnsan etkisinin ortadan kalkmasına
DYerleşim alanlarının azalmasına
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: Doğal alanların azalmasına. Ormanlık alan yerleşime açılınca doğal alanlar azalır.
5Zor
Bir şehirde nüfusun hızla artması sonucunda yeni konutlar yapılmış, tarım alanlarının bir kısmı yerleşime açılmış ve araç sayısı artmıştır. Bu değişimlerle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?
ANüfus artışı yalnızca doğal çevreyi olumlu etkiler.
BBeşerî çevredeki değişimler doğal çevreyi de etkileyebilir.
CBeşerî ve doğal çevre birbirinden tamamen bağımsızdır.
DŞehirlerin büyümesi çevrede hiçbir değişikliğe neden olmaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: Beşerî çevredeki değişimler doğal çevreyi de etkileyebilir. Tarım alanlarının yerleşime açılması gibi beşerî değişimler doğal çevreyi de etkiler.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular