Çözümü göster
Bu cümlede, Ali'nin çok çalışmasına rağmen sınavdan yüksek not alamaması arasında bir zıtlık var. Bu zıtlığı en iyi bildiren bağlaç 'ama'dır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Zıtlık (karşıtlık) işlevi, cümleler veya düşünceler arasında karşıtlık oluşturan bir ilişki kurmamızı sağlar. Zıtlık bağlantı ifadeleriyle bir konunun iki farklı yönü vurgulanır; böylece anlatım daha açık ve güçlü hale gelir.
Zıtlık ya da karşıtlık, birbiriyle ters iki düşünceyi, durumu veya özelliği karşılaştırarak anlatmak anlamına gelir. Türkçede, bir cümlede ifade edilen düşüncenin tam tersinde başka bir düşünce ya da durum belirtilecekse zıtlık ilişkisi kullanılır. Bu ilişki tartışmalarda, fikir belirtmede veya iki durumu karşılaştırırken çok işe yarar.
Zıtlık ilişkisini kurmak için kullandığımız belirli kelimeler ve ifadeler vardır. Bunlardan bazıları "fakat", "ama", "ancak", "lakin", "oysa", "oysa ki", "oysa da", "halbuki" ve "ne var ki" gibi ifadelerdir. Bu ifadeler cümlede iki karşıt durumu birbirine bağlar ve aralarındaki karşıtlığı açıkça gösterir.
Bu tür ifadeler genellikle cümlenin ortasında, bazen de başında kullanılır ve kendinden önceki ve sonraki bölümleri karşılaştırır. Örneğin, "Dersini çalıştı, fakat sınavdan düşük not aldı." cümlesinde "fakat" iki zıt durumu birbirine bağlar. Zıtlık bağlantı ifadeleriyle anlatımlarımız daha anlaşılır ve etkili olur.
Örnek 1. Ali, çok çalıştı ama sınavdan başarısız oldu. Cümlesinde hangi zıtlık bağlantı ifadesi kullanılmıştır?
Bu cümlede "ama" kelimesi kullanılarak iki zıt durum birbirine bağlanmıştır: Ali'nin çok çalışması ve sınavdan başarısız olması. "Ama" zıtlık (karşıtlık) ifadesidir.
Örnek 2. Akşam yağmur yağdı, oysa gündüz hava güneşliydi. Cümlesinde zıtlık nasıl kurulmuştur?
Bu cümlede "oysa" bağlacıyla, gündüzün güneşli olduğu bilgisinin tam tersine, akşamın yağmurlu geçtiği vurgulanmıştır. "Oysa" iki karşıt durumu birbirine bağlamıştır.
Örnek 3. Kitap okumayı çok sever, fakat bu aralar hiç kitap okumuyor. Cümlesini zıtlık açısından inceleyelim.
"Fakat" kelimesiyle, kişinin kitap okumayı çok sevmesiyle bu aralar hiç kitap okumaması arasındaki karşıtlık açıkça belirtilmiştir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.