MegaSoru

Eşeyli ve Eşeysiz Üreme 51 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Eşeyli ve Eşeysiz Üreme Konu Anlatımı

Üreme, canlıların nesillerini devam ettirebilmek için yeni bireyler oluşturmasıdır. Tüm canlılar üreyerek soylarını sürdürürler ve çeşitlilik sağlarlar. Eşeyli ve eşeysiz üreme, canlıların nesillerini devam ettirdiği iki temel üreme biçimidir ve bu konu biyolojide çok önemli bir yere sahiptir.

Eşeysiz Üreme Nedir?

Eşeysiz üreme, bir canlının tek başına, yani başka bir bireyin katkısı olmadan yeni canlılar oluşturmasıdır. Bu tür üremede genetik çeşitlilik olmaz; yavrular ana canlının aynısı olur. Eşeysiz üreme hızlıdır ve genellikle tek hücreli canlılar ile bazı basit yapılı hayvan ve bitkilerde görülür. Bölünme, tomurcuklanma ve vejetatif üreme eşeysiz üreme çeşitlerindendir.

Eşeyli Üreme Nedir?

Eşeyli üreme, iki farklı bireyden gelen üreme hücrelerinin (gametlerin) birleşmesiyle yeni canlıların oluştuğu bir üreme şeklidir. Burada dişi ve erkek bireylerin üreme hücreleri birleşir ve yeni bir birey oluşur. Eşeyli üreme sonucunda yavrular ana ve baba canlının bazı özelliklerini alır. Bu sayede genetik çeşitlilik ortaya çıkar. İnsanlar, çoğu hayvan ve bitkiler eşeyli üreme ile çoğalır.

Eşeyli ve Eşeysiz Üremenin Benzerlikleri

Her iki üreme şekli de canlıların neslinin devamını sağlar. Hem eşeyli hem de eşeysiz üreme sonucunda yeni bireyler ortaya çıkar. Tüm canlılarda yaşamın sürdürülebilmesi için üreme olmazsa olmazdır. Her ikisinde de üreyen canlının bazı özellikleri yavruya aktarılır.

Eşeyli ve Eşeysiz Üremenin Farklılıkları

Eşeysiz üreme tek bireyle gerçekleşir ve yavrular ana canlının genetik olarak aynısıdır. Eşeyli üremede ise iki farklı birey gerekir ve yavrular, ana-babaya benzese de genetik olarak farklıdır. Bu da tür içi çeşitliliği artırır. Eşeysiz üreme daha hızlı olurken çevre değişimlerine uyum sağlamak bakımından eşeyli üreme daha avantajlıdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir bakterinin bölünerek çoğalması hangi üreme tipidir? Neden?

Bakterinin bölünerek çoğalması eşeysiz üreme olur. Çünkü tek bir bakteri kendi başına iki yeni bakteri oluşturmuştur ve yavru bakteriler ana bakteriyle genetik olarak aynıdır. Farklı bir bireyden üreme hücresi alınmamıştır.

Örnek 2. Bir insanda anneden ve babadan gelen farklı göz renklerinin çocuğa geçmesi hangi üreme çeşidinin sonucudur?

Anneden ve babadan gelen göz rengi gibi özelliklerin, çocukta farklı şekilde ortaya çıkması eşeyli üreme ile mümkündür. Çünkü eşeyli üreme sonucunda yavrular, hem anne hem de babadan gelen genleri taşır ve birbirinden farklı özellikte olabilir.

Örnek 3. Bir çilek bitkisinin yere yayılan sürgünlerinin (stolon) uçlarında yeni bitkiler oluşuyor. Hangi üreme tipi gerçekleşmiştir?

Burada vejetatif üreme (sürgünle üreme) ile yeni bitkiler oluşmuştur. Bu, eşeysiz üremenin bir çeşididir. Yeni çilek bitkileri ana bitkiyle genetik olarak aynıdır ve üreme hücrelerinin birleşmesi gerekmez.

Örnek 4. Bir sümüklüböcekte dişi ve erkek hücrelerin birleşmesiyle yeni birey oluşuyor. Bu hangi üreme türüne örnektir?

Dişi ve erkek üreme hücrelerinin birleşerek yavru oluşması eşeyli üremeye örnektir. Bu durumda yavru, hem dişi hem erkek bireyden özellikler alır ve genetik çeşitlilik olur.

Özetle

  • Eşeysiz üreme tek canlı ile gerçekleşir; yavru canlının genetik yapısı ana canlı ile aynıdır.
  • Eşeyli üreme iki bireyin üreme hücresinin birleşmesiyle olur; yavru canlının genetik yapısı farklıdır.
  • Eşeysiz üreme hızlı gerçekleşir, genetik çeşitlilik sağlamaz.
  • Eşeyli üreme genetik çeşitlilik sağlar, türlerin çevre koşullarına uyum yeteneğini artırır.
  • Her iki üreme biçimi de canlıların neslinin sürdürülmesini sağlar.

Eşeyli ve Eşeysiz Üreme — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki özelliklerden hangisi yalnızca eşeyli üremede görülür?
AYavru-canlının ana canlıya benzemesi
BYavrularda genetik çeşitlilik görülmesi
CÇok sayıda yavru oluşması
DTek bir canlıdan yavru oluşması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yalnızca eşeyli üremede, yavrularda genetik çeşitlilik görülür. Çünkü anne ve babadan gelen genlerin birleşmesiyle yavrular, ebeveynlerine benzer ama tamamen aynı olmaz. Eşeysiz üremede ise yavrular genetik olarak ana canlı ile aynıdır.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi hem eşeyli hem de eşeysiz üremede ortak olarak gerçekleşir?
AÜremede iki farklı canlının gerekli olması
BCanlı sayısının artması
CYavruların tamamen farklı özellikte olması
DGenetik çeşitliliğin mutlaka ortaya çıkması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Her iki üreme biçiminde de canlı sayısı artar ve neslin devamı sağlanır. Hem eşeyli hem de eşeysiz üreme ile çoğalma gerçekleşir.
3Orta
Canlılarda üreme şekilleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hem eşeyli hem de eşeysiz üreme için ORTAK bir özelliktir?
AYeni bireyler oluşturulması.
BYalnızca bitkilerde görülmesi.
CYavru bireylerin genetik olarak tamamen farklı olması.
DÜremede mutlaka iki bireyin bulunması.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Eşeyli ve eşeysiz tüm üreme çeşitlerinde temel amaç canlının soyunun devamını sağlamaktır. Bu yüzden her iki üreme şekli de yeni yavru bireylerin oluşmasını sağlar. Cevap: Yeni bireyler oluşturulması.
4Orta
Aşağıdakilerden hangisi, eşeyli üreme ile eşeysiz üreme arasındaki temel bir farklılıktır?
AHer iki üreme şeklinde de yavru oluşur.
BHer ikisi de canlıların çoğalmasını sağlar.
CEşeyli üremede yavrularda genetik çeşitlilik görülür.
DEşeysiz üremede yavrular her zaman farklı olur.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Eşeyli üremede yavru bireyler genetik olarak anne ve babadan farklı özellikler taşıyabilir ve çeşitlilik oluşur. Eşeysiz üremede ise yavru bireyler genellikle ana canlı ile tamamen aynı genetik yapıya sahiptir. Bu, aralarındaki temel farklılıklardan biridir. Cevap: Eşeyli üremede yavrularda genetik çeşitlilik görülür.
5Zor
Bir grup öğrenci, öğretmenlerinin verdiği 'eşeyli ve eşeysiz üreme' konusuyla ilgili aşağıdaki açıklamaları yapmıştır:

- Nil: Eşeyli üreme sonucunda oluşan yavrular, her zaman tamamen ana canlıya benzer.
- Baran: Eşeysiz üremede yavruların hepsi birbirinin aynısıdır.
- Ekin: Eşeyli ve eşeysiz üremenin ortak yönlerinden biri, her ikisinin de canlıların neslini devam ettirmesidir.
- Asya: Eşeysiz üremenin gerçekleşmesi için iki canlıya gerek yoktur.

Yukarıdaki öğrencilerden hangisinin açıklamasında hata vardır?
ANil
BAsya
CEkin
DBaran
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Eşeyli üreme sonucunda oluşan yavrular, ana canlıya tam olarak benzemez; çünkü eşeyli üremede genetik çeşitlilik meydana gelir. Bu nedenle Nil'in açıklaması hatalıdır. Diğer öğrencilerin açıklamaları doğrudur. Cevap: Nil

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular