MegaSoru

Yazım ve Noktalama 66 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Yazım ve Noktalama Konu Anlatımı

Doğru yazım ve noktalama, yazdıklarımızın açık ve anlaşılır olmasını sağlar. Bu konuda büyük harflerin kullanımını, ayrı ve bitişik yazılan sözcükleri ve noktalama işaretlerinin görevlerini ele alıyoruz.

Yazım Kuralları Nedir?

Yazım kuralları, kelimelerin ve cümlelerin doğru şekilde yazılmasını sağlayan kurallardır. Büyük harflerin nerede kullanılacağı, birleşik veya ayrı yazılacak kelimeler, eklerin yazımı gibi pek çok konuyu kapsar. Yazım kurallarına uymak, hem yazımızın düzenli hem de anlamının doğru olmasını sağlar.

Büyük Harflerin Kullanımı

Cümle başları, özel isimler, yer adları ve resmî kuruluş adları gibi bazı kelimeler büyük harfle başlar. Ayrıca, cümle içinde geçen kişi adları, şehir adları ve bayram isimleri de büyük harf ile yazılır. Örneğin: "Ali okula gitti." ya da "Ankara Türkiye'nin başkentidir." gibi.

Ayrı ve Birleşik Yazılan Kelimeler

Bazı kelimeler ayrı, bazıları da birleşik yazılır. Örneğin 'her şey' ayrı, 'bugün' birleşik yazılır. Bağlaç olan 'ki' ve 'de' ayrı, ilgi zamiri olan 'ki' ve -de eki ise bitişik yazılır. Bunlara dikkat etmek önemlidir.

Sık Kullanılan Noktalama İşaretleri ve Görevleri

Nokta (.) tamamlanmış cümlelerin sonuna konur. Virgül (,) cümlede eş görevli sözcükleri veya sıralı cümleleri ayırmak için, iki nokta (:) açıklama yapılacak cümlelerin sonunda, tırnak işareti (" ") başkasına ait bir sözü tam olarak aktarmak için kullanılır. Soru işareti (?) soru cümlelerinin, ünlem işareti (!) ise duyguları güçlü ifade eden cümlelerin sonunda yer alır.

Bazı Önemli Yazım Kuralları

Bazı ekler kelimelerden ayrı yazılır, bazıları ise bitişik yazılır. Örneğin, “de” bağlacı ayrı, “-de” eki ise bitişik yazılır. Saat, tarih, para birimleri gibi şeylerin yazımında da belirli kurallar vardır. Ayrıca, özel isimlere gelen eklerde kesme işareti (') kullanılır. Kelimeleri yazarken harflerin eksik ya da fazla olmasına dikkat edilmelidir.

Yaygın Yapılan Yazım ve Noktalama Hataları

Büyük harf unutmak, birleşik kelimeleri yanlış yazmak, gerektiği hâlde virgül veya nokta koymamak sık yapılan hatalardır. Ayrıca, özel isimlerden sonra gelen ekleri ayırırken kesme işaretini kullanmamak da hatalıdır. Bu kuralları dikkatlice uygulamak, metnin daha anlaşılır olmasını sağlar.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Kardeşim elma armut muz ve portakal aldı cümlesini doğru şekilde yazınız.

Aynı türden kelimelerin arasına virgül konulmalı, cümle sonuna nokta gelmeli. Doğru yazılışı: “Kardeşim elma, armut, muz ve portakal aldı.”

Örnek 2. Bağlaç olan “de”nin kullanımı: “Sen de gel.” cümlesindeki “de” nasıl yazılır?

Bu cümledeki "de" bağlaçtır ve cümleye "dahi, bile" anlamı katar. Bu yüzden kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır: "Sen de gel." Bağlaç olan "de" cümleden çıkarıldığında cümle bozulmaz, yalnızca anlam daralır.

Örnek 3. "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır." cümlesindeki yazım ve noktalama kurallarını açıklayınız.

Cümle büyük harfle başlamıştır. "Türkiye" ve "Ankara" özel ad olduğu için büyük harfle yazılmış, bu adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmıştır. Cümle tamamlandığı için sonuna nokta konmuştur.

Örnek 4. "Bu defter seninki mi?" cümlesinde "ki"nin doğru yazılımını açıklayınız.

Buradaki "seninki", ilgi zamiri olan "-ki" ekidir ve kendisinden önceki sözcüğe bitişik yazılır. Eğer bağlaç olsaydı ayrı yazılırdı. Doğru yazımı: "seninki" (bitişik).

Örnek 5. Aşağıdaki cümlede hangi harfin büyük olması gerektiğini gösteriniz: "istanbul çok güzel bir şehir."

Cümlede "istanbul" özel isimdir ve büyük harfle başlamalıdır. Doğru yazım: "İstanbul çok güzel bir şehir." Ayrıca, cümle başındaki ilk kelimenin ilk harfi de büyük olur ve bu da doğrudan sağlanır.

Özetle

  • Cümle başları ve özel adlar büyük harfle başlar.
  • Bağlaç olan "de, da" ve soru eki "mi" ayrı yazılır.
  • Özel adlara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
  • Nokta, virgül, soru ve ünlem işaretinin her birinin ayrı görevi vardır.
  • Yanlış noktalama cümlenin anlamını değiştirebilir.

Yazım ve Noktalama — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde de ayrı yazılmalıdır?
AEvde kimse yoktu.
BBahçede çiçekler açmıştı.
CBen de bu türküyü biliyorum.
DMasada iki kitap vardı.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap C'dir: "Ben de bu türküyü biliyorum.".
2Kolay
Aşağıdakilerin hangisinde “-ki” sözcüğe bitişik yazılmıştır?
ADuydum ki yarın gelecekmiş.
BBelli ki bizi bekliyor.
CDemek ki o da biliyor.
DMasadaki kitap benim.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D'dir: "Masadaki kitap benim.".
3Orta
Dil, yalnızca insanların anlaşmasını sağlayan bir araç değildir. Bir toplumun yaşayış biçimi, değerleri ve geçmişten getirdiği birikim de dil aracılığıyla yeni kuşaklara aktarılır.
Bu parçanın ana düşüncesi hangisidir?
ADil yalnızca günlük konuşmalarda kullanılır.
BKültürün aktarılmasında dil önemli bir role sahiptir.
CBütün toplumlar aynı dili kullanmalıdır.
DDil zaman içinde değişmemelidir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap B'dir: "Kültürün aktarılmasında dil önemli bir role sahiptir.".
4Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde de/da'nın yazımı yanlıştır?
ABizde sizinle geleceğiz.
BEvde eski bir sözlük buldum.
CTürkülerde birçok duygu anlatılır.
DSende bu kitabı okumalısın.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D'dir: "Sende bu kitabı okumalısın.".
5Zor
Bir metnin başlığı “Bir Türkünün Yolculuğu”dur. Metnin yanında eski bir bağlama, Anadolu'da bir köy ve türkü söyleyen insanların resimleri bulunmaktadır.
Metni okumadan önce içeriğiyle ilgili yapılabilecek en uygun tahmin hangisidir?
ABilgisayar teknolojilerinin gelişimi anlatılacaktır.
BBir spor karşılaşmasının sonuçları verilecektir.
CUzay araştırmaları açıklanacaktır.
DBir türkünün ortaya çıkışı veya kuşaktan kuşağa aktarılışı anlatılacaktır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D'dir: "Bir türkünün ortaya çıkışı veya kuşaktan kuşağa aktarılışı anlatılacaktır.".

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular