MegaSoru

Alevilik-Bektaşilik 54 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Alevilik-Bektaşilik Konu Anlatımı

Alevilik-Bektaşilik, İslam düşüncesi içinde oluşmuş, kendine özgü inanç ve ibadet anlayışına sahip toplulukları ifade eder. Temel kavramları, toplumsal hayatı ve cem törenleriyle önemli bir kültürel ve dini zenginlik sunar. Bu konu, toplumumuzdaki farklılıkları anlamak ve dinî hoşgörüyü geliştirmek için önemlidir.

Alevilik ve Bektaşilik Nedir?

Alevilik, Allah’a (cc) inanmayı, Hz. Muhammed’in (sav) peygamberliğini kabul etmeyi ve onun Ehlibeyt’ine olan sevgiyi temel alan bir İslam yorumudur. Bektaşilik ise, Anadolu’da Hacı Bektaş Veli’nin öğretileriyle gelişen, Alevilikle benzer özellikler taşıyan bir tarikat ve düşünce akımıdır. Her ikisinde de sevgi, hoşgörü, eşitlik ve insan hakları önemli değerler olarak öne çıkar.

Alevilik-Bektaşilikte Temel Kavramlar

Alevilik-Bektaşilikte bazı önemli kavramlar vardır. Bunlar arasında toplamda "Dört Kapı Kırk Makam", yani kişinin manevi gelişim basamakları, 'Cemevi' yani toplanılan yer, 'Pir', 'Mürşid', 'Dede' gibi önderlik makamları yer alır. 'Ehlibeyt' sevgisi (Hz. Ali, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve onların soyundan gelenler) çok önemlidir. Ayrıca insan sevgisi, doğruluk (eline, beline, diline sahip olmak) gibi ahlaki ilkeler ön plandadır.

Cem ve Cem Erkanı

Cem, Alevi-Bektaşi topluluğunun bir araya geldiği toplu ibadet ve dua toplantısıdır. Cem törenlerinde, cem eve adı verilen özel bir yerde toplanılır ve dualar edilir. Cem’in en temel amacı, birlik, dayanışma ve paylaşmayı yaşatmaktır. Cem erkanında on iki hizmet adı verilen görevler vardır. Bunlar zakirlik, dede, rehber, gözcü gibi rollerdir. Cem’de ayrıca 'görgü cemi', 'musahiplik', 'semah' gibi uygulamalar da bulunmaktadır.

Alevilik-Bektaşilikte Başlıca İbadetler ve Değerler

Alevilik-Bektaşilikte, namaz, oruç ve zekat gibi İslam’ın temel ibadetleri kabul edilir. Bunun yanında, Muharrem orucu, Hızır orucu gibi farklı ve geleneksel oruçlar da tutulur. Topluma hizmet, yardımlaşma, adaletli davranmak en önemli değerlerdendir. İnsan haklarının korunması, farklılıklara hoşgörüyle yaklaşılması ve sevgiyle hareket edilmesi öğütlenir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir öğrenci, cem nedir ve cem erkanında yapılan bazı görevleri öğrenmek istiyor.

Cem; Alevi-Bektaşi toplumunun bir araya gelip dua ettiği, toplu ibadetler yaptığı törenlerdir. Cem töreninde herkesin bir görevi vardır. Örneğin zakir saz çalıp deyiş, nefes okurken, dede ibadeti yönetir. Rehber, topluluğu yönlendirir. Bu görevlerin amacı birlik ve dayanışmayı sağlamaktır.

Örnek 2. Bir toplulukta 'eline, beline, diline sahip olmak' ilkesi konuşuluyor. Bu ilkenin uygulamasının anlamını açıklamak isteyen biri, nasıl bir örnek verebilir?

Eline sahip olmak, kimseye haksızlık yapmamak ve kul hakkı yememektir. Beline sahip olmak, aile içi sadakat ve toplumsal ahlakı korumaktır. Diline sahip olmak ise dedikodu yapmamak, yalandan uzak durmak ve kimseyi kırmamaktır. Bu değerler, Alevilik-Bektaşilikte iyi bir insan olmanın temel şartlarındandır.

Örnek 3. Bir öğrenci Alevilikte Ehlibeyt sevgisinin neden bu kadar önemli olduğunu anlamak istiyor.

Ehlibeyt, Hz. Muhammed’in (sav) yakın ailesidir. Alevilikte Ehlibeyt’e duyulan sevgi çok büyüktür, çünkü onların adaleti ve iyiliği temsil ettiklerine inanılır. Ehlibeyt sevgisi, insanlara adil, merhametli ve barışçıl olmayı öğütler.

Özetle

  • Alevilik-Bektaşilik, İslam düşüncesi içinde özel yerlere sahip iki yorum ve topluluktur.
  • Cem ve cem erkanları, topluluk içindeki ibadetlerin ve dayanışmanın en önemli kısmıdır.
  • Eline, beline, diline sahip olmak en temel ahlaki ilkelerden biridir.
  • Ehlibeyt sevgisi, insana adalet ve merhameti örnek almayı öğütler.
  • Alevilik-Bektaşilikte insan hakları, hoşgörü ve toplumsal yardımlaşma önem taşır.

Alevilik-Bektaşilik — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Alevi-Bektaşi geleneğinin önemli şahsiyetlerinden olup Anadolu'da yaşamış olan kişi kimdir?
AHacı Bektaş Veli
BMevlânâ
CAbdülkadir Geylani
Dİmam Malik
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Hacı Bektaş Veli bu geleneğin önemli şahsiyetidir.
2Orta
Alevilik-Bektaşilikte toplu olarak gerçekleştirilen temel ibadet ve erkânlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
AVakfe
BTavaf
CSa'y
DCem
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D'dir: "Cem".
3Orta
Alevilik-Bektaşilikte cem erkânının yürütülmesinde rehberlik eden kişiye ne ad verilir?
ADede
BMüezzin
CHatip
DMüderris --- # ORTA — 18-34
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap A'dır: "Dede".
4Orta
Alevilik-Bektaşilikte cem sırasında insanların bir araya gelmesi, birlik içinde ibadet etmesi ve varsa kırgınlıkların giderilmesine önem verilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle daha yakından ilişkilidir?
ARekabet
BBirlik ve beraberlik
CBireysellik
DEkonomik üstünlük
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap B'dir: "Birlik ve beraberlik".
5Zor
> Bir cem erkânında insanlar bir araya gelmekte, dargınlıkların giderilmesine önem verilmekte, dualar edilmekte ve paylaşma duygusu güçlendirilmektedir.

Bu uygulamaların toplumsal yönüyle ilgili hangisine ulaşılabilir?
Aİnsanları birbirinden uzaklaştırmayı amaçladığına
BBirlik, kardeşlik ve dayanışmayı desteklediğine
CYalnız bireysel ihtiyaçlara yönelik olduğuna
DEkonomik farklılıkları artırdığına
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap B'dir: "Birlik, kardeşlik ve dayanışmayı desteklediğine".

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular