Çözümü göster
Torbada toplam $3+2+1=6$ bilye vardır. Kırmızı bilye sayısı $3$ olduğuna göre, kırmızı seçme olasılığı $\frac{3}{6}=\frac{1}{2}$'dir. Cevap: $\frac{1}{2}$
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir olayın ve onun tümleyeninin olasılığı, bir deneyde bir şeyin olmasının ya da olmamasının tahmin edilmesidir. Problemleri çözerken olasılık hesaplamasını ve bir olayın gerçekleşmesini veya gerçekleşmemesini matematiksel olarak ifade etmeyi öğrenmek önemlidir.
Olasılık, bir olayın gerçekleşme şansını ifade eden bir sayıdır. Olasılık, 0 ile 1 arasında bir değer alır. Bir olayın olasılığı hesaplanırken, olayın gerçekleşebileceği durum sayısı, tüm olası durumların sayısına bölünür. Eğer her sonucun çıkma şansı aynıysa, olasılık şöyle hesaplanır:
Olasılık = (İstenen sonuç sayısı) / (Tüm mümkün sonuçların sayısı)
Örneğin, bir zar atıldığında 6 farklı sonuç olabilir.
Bir olayın tümleyeni, o olayın gerçekleşmemesi durumudur. Başka bir deyişle, bir olayın tümleyeni, olayın dışında kalan tüm sonuçlardır. Eğer bir olay 'A' ise, olayın tümleyeni 'A'nın olmamasıdır (genellikle $A'$ veya "A üstü" olarak gösterilir).
Bir olayın olasılığı $P(A)$, o olayın gerçekleşme olasılığıdır. Aynı şekilde, olayın tümleyeninin olasılığı ise $P(A')$ ile gösterilir. Bu iki olasılığın toplamı her zaman 1 (tam kesinlik) olur. Yani, $P(A) + P(A') = 1$ bağıntısı vardır. Çünkü ya A olur ya da A olmaz; üçüncü bir seçenek yoktur.
Bazı durumlarda, bir olayın olasılığını bulmak yerine, onun tümleyeninin olasılığını bulmak daha kolay olabilir. Hesaplanan tümleyenin olasılığını 1'den çıkartarak istenen olayın olasılığı kolayca bulunabilir: $P(A) = 1 - P(A')$ veya $P(A') = 1 - P(A)$. Bu yöntem özellikle istenen olayın gerçekleşmesinin zor, gerçekleşmemesinin ise kolay olduğu sorularda pratiktir.
Örnek 1. Bir torbada 5 kırmızı ve 3 yeşil bilye var. Torbadan rastgele bir bilye çekiliyor. Çekilen bilyenin kırmızı olma olasılığını ve yeşil olmama olasılığını hesaplayınız.
Torbada toplam bilye sayısı: $5 + 3 = 8$.
Kırmızı bilye çekme olasılığı (Olay A): $P(A) = \frac{5}{8}$.
Yeşil olmama olasılığı, yani kırmızı çekme olasılığı ile aynıdır: $P(A) = \frac{5}{8}$.
Çünkü yeşil olmama = kırmızı çekme.
Örnek 2. Bir zar atılıyor. Zarın 3 gelme olasılığı ile 3 gelmeme olasılığının toplamını bulunuz.
Toplam olası sonuçlar: $1, 2, 3, 4, 5, 6$ (6 durum).
3 gelmesi: $P(A) = \frac{1}{6}$.
3 gelmemesi (tümleyen): $P(A') = 1 - \frac{1}{6} = \frac{5}{6}$.
Toplamları: $\frac{1}{6} + \frac{5}{6} = 1$.
Örnek 3. Bir kutuda 4 mavi, 2 sarı, 4 kırmızı kalem var. Rastgele bir kalem seçiliyor. Seçilen kalemin sarı gelmeme olasılığını bulunuz.
Toplam kalem sayısı: $4 + 2 + 4 = 10$
Sarı kalem olmama olasılığı (tümleyen):
Mavi ya da kırmızı gelmesi: $4 + 4 = 8$
Olasılık: $\frac{8}{10} = \frac{4}{5}$.
Alternatif olarak: Sarı gelme olasılığı $\frac{2}{10} = \frac{1}{5}$. Tümleyen: $1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}$.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.