MegaSoru

Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri Konu Anlatımı

Atatürk, demokrasinin gelişmesi için farklı görüşlerin siyasi partiler aracılığıyla temsil edilmesini önemsiyordu. Cumhuriyet'in ilk yıllarında çok partili hayata geçmek için iki deneme yapıldı.

Cumhuriyet Halk Fırkası

Mustafa Kemal, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni temel alarak 1923'te Halk Fırkası'nı kurdu; parti daha sonra Cumhuriyet Halk Fırkası adını aldı. Uzun süre ülkedeki tek parti olarak kaldı.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Türkiye'de çok partili hayata geçişin ilk denemesidir. Parti bazı inkılaplara karşı ılımlı bir tutum benimsedi. 1925'te çıkan Şeyh Sait İsyanı'nda partinin bazı üyelerinin ve programının istismar edildiği gerekçesiyle parti kapatıldı.

Serbest Cumhuriyet Fırkası

1930'da Atatürk'ün isteğiyle Ali Fethi Okyar tarafından kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası ikinci denemedir. Amaç, ekonomik sıkıntılar döneminde halkın sesini mecliste duyurmak ve denetimi sağlamaktı. Kısa sürede inkılap karşıtı kişilerin partide toplanması üzerine parti kurucuları tarafından kapatıldı. Atatürk Büyük Nutuk'ta ve başka konuşmalarında demokratik düşünceye bağlılığını vurgulamış, bu denemeler de bu anlayışın göstergesi olmuştur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Türkiye'de çok partili hayata geçişin ilk denemesi hangi partidir?

1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'dır.

Örnek 2. Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasının amacı nedir?

Ekonomik sıkıntıların yaşandığı dönemde halkın şikâyetlerini meclise taşımak ve iktidarı denetleyecek bir muhalefet oluşturmaktır.

Örnek 3. İki denemenin de kısa sürede sona ermesinin ortak nedeni nedir?

Partilerin inkılap karşıtı çevrelerin toplanma yeri hâline gelmesi ve bu durumun Cumhuriyet'i tehdit etmesidir.

Özetle

  • Halk Fırkası 1923'te Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti temel alınarak kuruldu.
  • Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) çok partili hayatın ilk denemesidir; Şeyh Sait İsyanı'ndan sonra kapatıldı.
  • Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930) Ali Fethi Okyar tarafından kuruldu; kendini feshetti.
  • Bu denemeler Atatürk'ün demokrasiye verdiği önemi gösterir.

Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Türkiye Cumhuriyeti'nde çok partili hayata geçiş için kurulan ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?
ATerakkiperver Cumhuriyet Fırkası
BSerbest Cumhuriyet Fırkası
CDemokrat Parti
DCumhuriyet Halk Fırkası
Çözümü göster
Doğru cevap: A
1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partisidir.
2Kolay
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
AFethi Okyar
BKâzım Karabekir
Cİsmet İnönü
DCelal Bayar
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Partinin başkanı Kâzım Karabekir'dir.
3Orta
Çok partili siyasi hayata geçiş denemelerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
ASaltanatı yeniden kurmak
BDemokrasinin gelişmesini ve iktidarın denetlenmesini sağlamak
CMeclisi kapatmak
DSeçimleri kaldırmak
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Muhalefet partileri, iktidarın denetlenmesi ve demokrasinin gelişmesi için önemlidir.
4Orta
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası aşağıdaki olaylardan hangisinin ardından kapatılmıştır?
AŞeyh Sait İsyanı
BMenemen Olayı
CSevr Antlaşması
Dİzmir Suikast Girişimi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
1925'teki Şeyh Sait İsyanı sonrasında parti kapatılmıştır.
5Zor
Cumhuriyet'in ilk yıllarında muhalefet partisinin kurulmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
AMeclisin yetkileri tamamen ortadan kalkmıştır.
BYönetimde farklı görüşlerin dile getirilmesine imkân tanınmıştır.
CHalkın seçme hakkı kaldırılmıştır.
DCumhuriyetin yerine başka bir yönetim biçimi getirilmiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Muhalefet partileri farklı görüşlerin siyasete taşınmasını sağlar.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular