Görsel Okuma Konu Anlatımı
Karikatür, çizgi roman, fotoğraf ve afiş gibi görseller, mesajlarını kelimelerden çok resimlerle iletir. Görsel okuma, bu mesajları doğru anlamayı ve yorumlamayı gerektirir.
Karikatür ve çizgi roman
• Karikatür: Bir durumu, olayı ya da sorunu çoğunlukla mizahi ve abartılı biçimde çizgilerle anlatan görseldir. Karikatürler genellikle toplumsal bir sorunu eleştirir ve okuru düşünmeye yöneltir.
• Çizgi roman: Bir olayın resim kareleri ve konuşma balonlarıyla sırayla anlatıldığı görsel anlatı türüdür.
Görseli yorumlamak
Bir görseli yorumlarken şu sorular sorulur: Görselde kimler ya da neler var? Ne yapıyorlar? Hangi ayrıntılar dikkat çekiyor? Varsa yazılı ifade ne söylüyor? Görsel hangi sorunu ya da düşünceyi vurguluyor? Abartılan unsurlar genellikle eleştirilen noktayı gösterir.
Görsel yorumcuların mesaj iletmesi
Karikatüristler ve görsel tasarımcılar mesajlarını iletmek için abartma, simge kullanma, zıtlık oluşturma ve kısa yazılı ifadeler gibi yollara başvurur. Örneğin teknoloji bağımlılığını eleştiren bir karikatürde, aynı odada oturan aile bireylerinin hepsinin telefona bakması abartılarak gösterilebilir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. Bir karikatürde aynı masada oturan dört kişinin birbirleriyle konuşmayıp telefonlarına baktığı çizilmiş. Karikatürün mesajı nedir?
Teknoloji bağımlılığının insanları birbirinden uzaklaştırdığı ve aile içi iletişimi zayıflattığı eleştirilmektedir.
Örnek 2. Karikatürlerde abartılan unsurlar neyi gösterir?
Genellikle eleştirilen ya da vurgulanmak istenen noktayı gösterir.
Örnek 3. Çizgi romanı karikatürden ayıran özellik nedir?
Çizgi roman bir olayı sıralı resim kareleri ve konuşma balonlarıyla anlatan bir anlatıdır; karikatür ise çoğunlukla tek karede bir durumu eleştirir.
Özetle
- Karikatür bir durumu mizahi ve abartılı biçimde çizgilerle anlatır, çoğunlukla eleştirir.
- Çizgi roman olayı sıralı resim kareleri ve balonlarla anlatır.
- Görsel yorumlanırken kişiler, ayrıntılar, yazılı ifadeler ve abartılar incelenir.
- Görsel yorumcular abartma, simge ve zıtlıkla mesaj iletir.
Görsel Okuma — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
Bir karikatürde şu çizilmiştir: Bir aile aynı masada oturmaktadır; ancak herkes başını eğmiş, elindeki telefona bakmaktadır. Masanın ortasındaki yemekler soğumuştur.
Bu karikatürde verilmek istenen ileti aşağıdakilerden hangisidir?
ATeknoloji aile içi iletişimi zayıflatabilir.
BTelefonlar yemekleri sıcak tutar.
CAileler birlikte yemek yememelidir.
DTeknoloji her zaman yararlıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Aynı masadaki aile üyelerinin telefonlara bakması, iletişimin zayıflamasını eleştirir.
2Kolay
Bir karikatürde şu çizilmiştir: Bir öğrenci sırtında kendisinden büyük, ağır bir çanta taşımaktadır. Çantanın üzerinde "Ödevler" yazmaktadır.
Bu karikatürde verilmek istenen ileti aşağıdakilerden hangisidir?
AÇantaların çok renkli olması gerektiği
BÖğrencilere verilen ödev yükünün fazla olduğu
CÖğrencilerin hiç ödev yapmadığı
DOkul çantalarının ucuz olduğu
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Çantanın büyüklüğü ve üzerindeki yazı, ödev yükünün ağırlığını abartarak eleştirir.
3Orta
Bir karikatürde şu çizilmiştir: Bir kuş, kuruyan tek ağacın son dalına konmuş; çevresinde yükselen gökdelenler görünmektedir.
Bu karikatürde verilmek istenen ileti aşağıdakilerden hangisidir?
AKuşların gökdelenleri sevdiği
BAğaçların gökdelenlerden uzun olduğu
CŞehirleşmenin doğal yaşam alanlarını yok ettiği
DŞehirlerde hiç bina yapılmaması gerektiği
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Son ağaçtaki kuş ve gökdelenler, şehirleşmenin doğayı yok edişini gösterir.
4Orta
Bir karikatürde şu çizilmiştir: Bir adam, dolu bir çöp kutusunun hemen yanına çöpünü atmaktadır. Arkasında "Şehrimizi temiz tutalım" yazılı bir pano vardır.
Bu karikatürde verilmek istenen ileti aşağıdakilerden hangisidir?
AÇöp kutularının fazla olduğu
BPanoların gereksiz olduğu
CŞehirlerin çok temiz olduğu
Dİnsanların söylenen ile yapılan arasındaki çelişkisi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Panodaki yazı ile adamın davranışı arasındaki çelişki eleştirilmektedir.
5Zor
Bir karikatürde şu çizilmiştir: Bir televizyonun ekranında "Doğal ve sağlıklı yaşayın!" yazmaktadır. Ekranın önünde ise saatlerdir kanepeden kalkmayan, etrafı cips paketleriyle dolu bir izleyici oturmaktadır.
Bu karikatürde verilmek istenen ileti aşağıdakilerden hangisidir?
ATelevizyonun sağlığı koruduğu
BCipsin sağlıklı bir yiyecek olduğu
Cİzlenen mesajlar ile yaşanan hayat arasındaki çelişki
DKanepelerin rahat olduğu
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Ekrandaki mesaj ile izleyicinin davranışı arasındaki çelişki ironiyle verilmiştir.