MegaSoru

Yazım ve Noktalama Kuralları 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Yazım ve Noktalama Kuralları Konu Anlatımı

Yazılı anlatımda anlamın doğru iletilmesi için yazım ve noktalama kurallarına uymak gerekir. Bir harf, bir ek ya da bir noktalama işareti yanlış kullanıldığında cümlenin anlamı değişebilir.

Sık karşılaşılan yazım kuralları

• "de, da" bağlacı ayrı, bulunma eki "-de, -da" bitişik yazılır: "Ben de geldim." / "Evde kaldım."
• "ki" bağlacı ayrı, sıfat yapan "-ki" eki bitişik yazılır: "Biliyorum ki gelecek." / "Evdeki kitaplar."
• Soru eki "mı, mi" ayrı yazılır: "Geldin mi?"
• Özel isimler büyük harfle başlar; özel isimlere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır: "Ankara'ya", "Ali'nin".
• Sayılar, birleşik kelimeler ve kısaltmaların yazımı Türk Dil Kurumu kurallarına göre yapılır.

Noktalama işaretleri

• Nokta: Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.
• Virgül: Eş görevli sözcükleri ayırmak, sıralı cümleleri ayırmak ve hitaplardan sonra kullanılır.
• Noktalı virgül: Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
• İki nokta: Kendisinden sonra açıklama ya da örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
• Soru işareti: Soru bildiren cümlelerin sonuna konur.
• Ünlem işareti: Sevinç, korku, şaşkınlık gibi duyguları bildiren cümlelerin sonuna konur.
• Tırnak işareti: Başkasından aynen aktarılan sözleri göstermek için kullanılır.

Kendi yazısını düzenlemek

Yazılan bir metin, yazım ve noktalama hataları bakımından gözden geçirilir. Özellikle "de/da", "ki" ve "mi" gibi sık yanlış yazılan sözcükler, özel isimlere gelen ekler ve cümle sonlarındaki işaretler kontrol edilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. "Okulda ki kitapları sende mi aldın?" cümlesindeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.

"Okuldaki" bitişik yazılmalıdır (sıfat yapan -ki eki); "sen de" ayrı yazılmalıdır (bağlaç olan de). Doğrusu: "Okuldaki kitapları sen de mi aldın?"

Örnek 2. İki nokta işareti hangi durumda kullanılır?

Kendisinden sonra açıklama ya da örnek verilecek cümlenin sonunda kullanılır.

Örnek 3. "İzmire" yazımı neden yanlıştır?

Özel isimlere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır; doğrusu "İzmir'e" biçimindedir.

Özetle

  • Bağlaç olan de/da ayrı, bulunma eki -de/-da bitişik yazılır.
  • Bağlaç olan ki ayrı, sıfat yapan -ki bitişik yazılır; soru eki mi ayrı yazılır.
  • Özel isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
  • Noktalama işaretleri cümlenin anlamının doğru iletilmesini sağlar.

Yazım ve Noktalama Kuralları — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül doğru kullanılmıştır?
ABayrak bağımsızlığımızın, simgelerinden biridir.
BBayrak bağımsızlığımızın simgelerinden, biridir.
CBayrak bağımsızlığımızın simgelerinden biridir,.
DBayrak, bağımsızlığımızın simgelerinden biridir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Bayrak, bağımsızlığımızın simgelerinden biridir.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" bağlacının yazımı doğrudur?
ABen de sizinle geleceğim.
BBende sizinle geleceğim.
CKardeşimde bu filmi izlemek istiyor.
DOkuldada aynı kitabı okuduk.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bağlaç olan "de" ayrı yazılır: Ben de sizinle geleceğim. Diğer cümlelerde "Kardeşim de" ve "Okulda da" ayrı yazılmalıdır.
3Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizgi ara sözü ayırmak amacıyla kullanılmıştır?
AAnkara-İstanbul yolu oldukça yoğundu.
BTürkçe-Fransızca sözlük aldı.
CMehmet Akif Ersoy -İstiklâl Marşı'nın şairi- önemli bir edebiyatçıdır.
D1919-1922 yılları arasında önemli gelişmeler yaşandı.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Mehmet Akif Ersoy -İstiklâl Marşı'nın şairi- önemli bir edebiyatçıdır.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
Bir yazıda başka bir kişinin cümlesi tırnak içine alınmış, bu cümlenin içinde ayrıca özel olarak belirtilmesi gereken bir söz yeniden tırnak içine alınmıştır.
İçteki söz için hangi noktalama işareti kullanılmalıdır?
ATek tırnak
BParantez
CEğik çizgi
Dİki nokta
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Tek tırnak". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
5Zor
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül doğru kullanılmıştır?
ABahçede elma, armut; tarlada buğday, arpa yetiştirdik.
BBahçede elma; armut, tarlada buğday arpa yetiştirdik.
CBahçede; elma armut yetiştirdik.
DBahçede elma armut; yetiştirdik.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Ögeleri arasında virgül bulunan eş görevli öbekler noktalı virgülle ayrılır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?