Çözümü göster
Algoritmanın adımları açık, belirli ve uygulanabilir olmalıdır. “Uygun olduğunu düşündüğün kadar” ifadesi tekrar sayısını veya bitiş koşulunu kesin olarak belirtmediği için algoritmanın açıklık ve sonluluk özelliklerini bozar.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Algoritma, bir problemi çözmek için izlenen sıralı ve açık adımlardır. Bu konuda algoritmanın özellikleri, liste, tablo, akış şeması ve sözde kod ile gösterimi, algoritma testi ve temel algoritma örnekleri ele alınır.
Algoritma, belirli bir amaca ulaşmak için izlenen adımlar bütünüdür. İyi bir algoritmada adımlar açık, sıralı ve sonludur; aynı girdi için aynı çıktı elde edilir. Matematikte asal çarpanlara ayırma, bir sayının asal olup olmadığını sınama ve iki sayının ortak bölenini bulma işlemleri algoritmayla ifade edilir.
Bir algoritma doğal dille, liste ya da tablo olarak, akış şemasıyla veya sözde kodla yazılabilir. Akış şemasında oval başlangıç ve bitişi, dikdörtgen işlem adımlarını, paralelkenar giriş ve çıkışı, eşkenar dörtgen karar (koşul) noktalarını gösterir; oklar adımların sırasını belirtir. Sözde kod, programlama diline benzeyen ama düz Türkçe ile yazılan kısa adımlardır; “$\leftarrow$” sembolü bir değişkene değer atamak için kullanılır.
Bir algoritmanın doğru çalışıp çalışmadığı, çeşitli girdilerle adım adım izlenerek ve giriş–çıktı bilgileri düzenlenerek sınanır. Sınama sırasında hem sıradan hem uç durumlar (örneğin $0$, negatif sayı, aralığın uçları) denenir. Hatalı çıktı veren bir adım bulunursa algoritma düzeltilir.
• Asal çarpanlara ayırma ve aralarında asallık: sayı en küçük asal bölenine art arda bölünür.
• Bölme algoritmasıyla ortak bölen bulma: $\text{EBOB}(48,18)$ için $48=2\cdot18+12$, $18=1\cdot12+6$, $12=2\cdot6+0$ olduğundan sonuç $6$'dır.
• Eratosthenes kalburu: $2$'den başlayıp asalların katları art arda elenerek asallar bulunur.
• Arama: Evet/hayır sorularıyla bir sayıyı tahmin etmede her soru aralığı yarıya indirir; çok az tartımla farklı kütleli parayı bulmada da elemelerle ilerlenir.
• Şifreleme: Harflere sayı değeri atama ya da belli sayıda kaydırma ile şifrelenir; ters işlemle çözülür.
• Çizge: Düğümler ve ayrıtlarla (örneğin tokalaşma sayısı, en kısa yol) gösterim yapılır. Koşullu yapılarda “ve”, “veya”, “değil” bağlaçları ile “her”, “bazı” niceleyicileri kullanılır.
Örnek 1. 1'den 10'a kadar doğal sayıların toplamını bulan algoritmanın sözde kodunu yazınız.
Toplam ← 0
i ← 1
i ≤ 10 olduğu sürece:
Toplam ← Toplam + i
i ← i + 1
Toplam değerini yaz.
Algoritma $1+2+\cdots+10=55$ sonucunu verir.
Örnek 2. Bir sayının çift mi tek mi olduğunu belirleyen algoritmayı sözde kodla yazınız.
n sayısını al.
n'yi 2'ye böl ve kalanı bul.
Kalan 0 ise “çift” yaz.
Değilse “tek” yaz.
Örneğin n = 7 için kalan 1'dir ve çıktı “tek” olur.
Örnek 3. Şu algoritmayı $x=4$ ve $x=-1$ girdileriyle sınayınız: “$x$'i al. $y\leftarrow2x+3$ hesapla. $y$'yi yaz.”
$x=4$ için $y=2\cdot4+3=11$ yazılır. $x=-1$ için $y=2\cdot(-1)+3=1$ yazılır. Algoritma $y=2x+3$ fonksiyonunu hesaplar.
Örnek 4. 1 ile 100 arasındaki bir sayıyı evet/hayır soruları sorarak tahmin ederken en çok kaç soru yeterlidir?
Her soru olası sayı aralığını yaklaşık yarıya indirir. $2^6=64<100\le2^7=128$ olduğundan en çok $7$ soru yeterlidir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.