MegaSoru

Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları Konu Anlatımı

Orta Çağ'da Asya, Avrupa ve Ortadoğu'da farklı yönetim ve ordu sistemlerine sahip devletler kurulmuştur. Bu konuda Sâsânîler, Göktürkler, Uygurlar, Çin, Doğu Roma, İslamiyet'in doğuşu ve Hz. Muhammed Dönemi, Dört Halife, Emeviler ve Abbasiler ele alınır.

Sâsânîler, Göktürkler, Uygurlar

Sâsânîler İran'da hüküm süren bir devlettir. Yönetimin başındaki hükümdar şahanşah (şahların şahı) olarak anılırdı; devletin resmî dini Zerdüştlüktü. Güçlü bir ordusu vardı.
Göktürkler, Türk adını taşıyan ilk büyük Türk devletidir. Yönetim kağan, kurultay ve törenin bağladığı bir yapıya dayanır; ordu onlu sisteme göre örgütlenmişti. Uygurlar ise Göktürklerden sonra kurulan devlettir; Uygurlar zamanla yerleşik hayata geçmiş, tarımın ve şehir hayatının önem kazandığı bir yapı ortaya çıkarmıştır.

Çin ve Doğu Roma

Çin'de yönetimin başında imparator vardı. İmparator, göğün oğlu sayılır ve devletin merkezî bir yönetimle idare edilmesini sağlardı. Devlet işlerini yürüten memurlar vardı. Güvenlik için surlar yapılmıştı.
Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nda yönetimin başında imparator bulunurdu. Hristiyanlık devletin dini idi. Başkenti Konstantinopolis'ti ve devlet merkezî bir yapıya sahipti.

İslamiyet'in doğuşu ve Hz. Muhammed Dönemi

VII. yüzyılın başında Mekke'de Hz. Muhammed'e vahiy gelmeye başlamıştır. Mekke'deki baskılar sonucunda 622 yılında Mekke'den Medine'ye hicret edilmiştir. Medine'de kurulan toplulukta Müslümanlar, Medine'de yaşayan diğer toplulukların da dahil olduğu bir düzen kurmuştur. Bu dönemde dinî, siyasi ve toplumsal yapı Hz. Muhammed'in önderliğinde şekillenmiştir. Hicret, İslam takviminin de başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Dört Halife, Emeviler ve Abbasiler

Hz. Muhammed'in vefatından sonra yönetime Dört Halife Dönemi'nde halifeler geçmiştir. Bu dönemde halifeler istişare ve toplum desteğiyle seçilmiş, İslam toprakları genişlemiştir.
Emeviler döneminde yönetim merkezi Şam olmuş, halifelik babadan oğula geçen bir yapıya dönüşmüştür. Yönetimde Arap kökenli kişiler öne çıkmış, Arap olmayan Müslümanlara mevali denmiştir.
Abbasiler döneminde merkez Bağdat'tır. Bu dönemde Arap olmayan Müslümanların yönetime ve orduya katılımı artmış; divan adıyla devlet daireleri gelişmiş, ordu ve idarede Türklerin rolü büyümüştür.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Göktürk ve Uygur devletlerinin yaşam biçimleri hangi açıdan farklılaşmıştır?

Göktürkler konargöçer ve atlı savaşçı bir yaşama sahipti. Uygurlar ise zamanla yerleşik hayata geçerek tarımı ve şehir hayatını geliştirmiştir.

Örnek 2. Emevi ve Abbasi yönetimlerini mevali kavramı açısından karşılaştırınız.

Emeviler döneminde yönetimde Araplar ön plandaydı ve Arap olmayan Müslümanlar mevali olarak anılıyordu. Abbasiler döneminde ise bu Müslümanların yönetime ve orduya katılımı artmış, ayrımların etkisi azalmıştır.

Örnek 3. Hicret olayı İslam tarihi için neden önemli bir dönüm noktasıdır?

Hicret, Mekke'den Medine'ye geçişle Müslümanların güvenli bir toplum düzeni kurmasını sağlamıştır. Ayrıca İslam takviminin başlangıcı olarak da kabul edilmiştir.

Özetle

  • Sâsânîlerde şahanşah, Çin'de gök oğlu sayılan imparator yönetimin başındaydı.
  • Göktürklerde kağan, kurultay ve onlu sistem; Uygurlarda yerleşik hayata geçiş öne çıkar.
  • Doğu Roma'da imparator, Hristiyanlık ve Konstantinopolis temel unsurlardır.
  • Hicret 622'de Mekke'den Medine'ye yapılmıştır ve İslam takviminin başlangıcıdır.
  • Dört Halife seçimle gelmiş, Emevilerde halifelik babadan oğula geçmiş, Abbasilerde merkez Bağdat olmuş ve divan gelişmiştir.

Orta Çağ’daki Başlıca Devletlerin Yönetim ve Ordu Yapıları — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Avrupa'da ağır zırhlı atlı savaşçılar çoğunlukla hangi askerî unsurla ilişkilidir?
AYeniçeri ocaklarıyla
BŞövalye birlikleriyle
CModern tank birlikleriyle
DAteşli tüfekli piyadeyle
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Şövalyeler Orta Çağ Avrupa'sında atlı savaşçı sınıfıyla ilişkilidir.
2Kolay
Göktürklerde kağanın siyasi otoritesinin kut anlayışıyla ilişkilendirilmesi neyi ifade eder?
AKağanın halk tarafından her ay seçilmesini
BYönetme yetkisinin kutsal bir dayanakla açıklanmasını
CBütün boyların bağımsız devlet sayılmasını
DOrdunun yalnızca ücretli yabancılardan oluşmasını
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Kut anlayışı hükümdarlığın meşruiyetini ilahi kaynakla ilişkilendirir.
3Orta
Bir Orta Çağ Avrupa belgesinde yerel senyörün toprak karşılığında askerî hizmet istediği belirtilir. Bu durum hangi ilişkiye örnektir?
AGenel oyla hükümet seçimine
BSanayi işçisi sözleşmesine
CFief karşılığı bağlılık ve hizmet ilişkisine
DMerkezî memur maaşı sistemine
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Toprak tasarrufu karşılığında hizmet feodal bağların temel özelliklerindendir.
4Orta
Bir vasal, bağlı olduğu senyöre savaş sırasında belirli sayıda savaşçı sağlamayı kabul eder. Bu yükümlülük neyi gösterir?
AKrallığın tüm toprakları doğrudan yönettiğini
BSavaşçıların ücretli sanayi işçisi olduğunu
CBütün orduların zorunlu olarak denizci olduğunu
DSiyasi bağlılık ile askerî hizmetin ilişkilendiğini
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Vasal ilişkilerinde bağlılık ve hizmet yükümlülükleri bulunabilir.
5Zor
Bir krallıkta yerel soylular kendi kalelerinde yargılama ve asker toplama yetkisine sahiptir. En uygun çıkarım nedir?
ASiyasi ve askerî yetkiler farklı güç odaklarına dağılmıştır.
BModern kuvvetler ayrılığı eksiksiz kurulmuştur.
CBütün kararlar tek merkezden alınmaktadır.
DSoyluların hiçbir askerî gücü yoktur.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Yerel yetkilerin güçlü olması merkezî otoritenin sınırlılığını gösterir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular