Çözümü göster
Amaç, hangi verinin gerekli olduğunu ve ürünün nasıl kullanılacağını belirler. Yazı ve çerçeve tercihleri bu karardan sonra amaca göre düzenlenir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Mekânsal veriler, konuma bağlı bilgilerdir. Bu veriler altlık haritalar üzerinde nokta, çizgi ve alan olarak gösterilir. Bu konuda vektör veri yapısı, harita oluşturma adımları, harita türü ve bileşenlerinin belirlenmesi ve haritanın kullanımı ele alınır.
Vektör veri, mekânsal özellikleri üç temel geometrik biçimle gösterir. Nokta, konumu küçük ve tek bir yer olarak gösterilen özellikleri temsil eder: okul, hastane, kuyu, cami gibi. Çizgi, uzunluğu olan ve iki nokta arasında uzanan özellikleri temsil eder: yol, akarsu, demiryolu, boru hattı gibi. Alan, sınırı belli bir yüzey kaplayan özellikleri temsil eder: göl, orman, park, yerleşme alanı gibi.
Aynı özellik ölçeğe göre farklı biçimde gösterilebilir. Küçük ölçekli haritada bir kent nokta, büyük ölçekli haritada alan olarak çizilebilir.
Harita oluşturmak için önce amaç belirlenir: yürüyüş rotası, yangın riski alanlarının gösterimi, okulun çevresindeki hizmetler gibi. Amaç, hangi verinin gerekeceğini ve hangi harita türünün seçileceğini belirler. Örneğin nüfus yoğunluğunu göstermek isteyen birinin koroplet harita, kent içi rota gösteren birinin ise yol çizgilerinin yer aldığı bir harita seçmesi uygundur.
Süreç genellikle şu adımları izler: amacı belirleme, yöntem ve araç gereçleri seçme (altlık harita, uydu görüntüsü, CBS yazılımı, GPS), harita için gerekli verileri toplama, harita türünü belirleme, verileri haritaya işleme ve harita bileşenlerini (başlık, lejant, ölçek, yön oku) oluşturma, haritayı amacına uygun biçimde kullanma ve ihtiyaç duyulduğunda yeniden kullanma.
Veri toplanırken kaynak güvenilir olmalı, veriler doğru ve güncel olmalıdır. Verilerin nokta, çizgi ya da alan olarak sınıflandırılması harita çiziminin temelidir.
Oluşturulan harita amacına uygun kullanılmalıdır: yürüyüş haritası rota planlamada, risk haritası tahliye planlamada. Haritalar saklandığında ve güncellendiğinde yeniden kullanılabilir. Dijital haritalarda katmanlar eklenip çıkarılabilir; bu sayede aynı veri birden çok amaçla değerlendirilebilir.
Örnek 1. Aşağıdaki özellikleri vektör veri türüne göre eşleştirin: ilkokul, ana yol, orman.
İlkokul nokta, ana yol çizgi, orman alandır. Nokta konum, çizgi uzunluk, alan yüzey kaplar.
Örnek 2. Bir öğrenci okul çevresinin haritasını yapacaktır. Aşamaları doğru sıraya koyun: harita bileşenlerini ekleme, verileri toplama, amacı belirleme, harita türünü seçme.
Doğru sıra: amacı belirleme, verileri toplama, harita türünü seçme, harita bileşenlerini ekleme. Önce amaç belirlenir; veriler ve tür amaca göre seçilir; en sonda bileşenler tamamlanır.
Örnek 3. Bir haritada lejant bulunmaması hangi sorunu yaratır?
Haritadaki sembol ve renklerin neyi gösterdiği anlaşılamaz. Bu nedenle haritanın amacına uygun kullanılması zorlaşır ve yanlış yorumlama riski artar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.