Çözümü göster
Bilginin imkânını, kaynağını ve sınırlarını inceleyen dal bilgi felsefesidir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bilgi felsefesi (epistemoloji), bilginin ne olduğunu, imkânını, kaynağını ve sınırlarını inceleyen felsefe dalıdır. Bu konuda bilgi felsefesinin temel kavramlarını ve bilgi ile sanı arasındaki farkı inceleyeceğiz.
Bilgi felsefesi "Bilgi nedir? Doğru bilgi mümkün müdür? Bilginin kaynağı nedir? Bir bilginin doğru olduğunu nasıl anlarız?" sorularını sorar.
Bilgi; bilen özne ile bilinen nesne arasındaki ilişkiden doğan üründür. Bilen özne insandır; bilinen nesne ise insanın yöneldiği her şey olabilir.
Doğruluk, bilginin gerçekliğe ya da diğer bilgilerle uygunluğudur; önermelerin niteliğidir. Gerçeklik, zihinden bağımsız olarak var olan durumdur. Bir önerme doğru ya da yanlış olabilir; gerçeklik ise doğru ya da yanlış değil, vardır veya yoktur.
Sanı (doksa), yeterli gerekçesi olmayan, doğrulanmamış görüştür. Bilgi ise gerekçelendirilmiş doğru inanç olarak tanımlanabilir.
Platon'un benzetmesinde mağarada zincirlenmiş insanlar yalnızca duvardaki gölgeleri görür ve onları gerçek sanır. Mağaradan çıkan kişi gerçek nesneleri ve güneşi görerek asıl gerçekliği kavrar.
Benzetmede gölgeler duyularla elde edilen sanıyı, mağaranın dışı ise akılla kavranan gerçek bilgiyi temsil eder. Platon'a göre gerçek bilgi değişmeyen idealara ilişkindir.
Örnek 1. "Yarın yağmur yağacağını hissediyorum." ifadesi bilgi midir, sanı mıdır?
Yeterli gerekçeye dayanmadığı için sanıdır; meteorolojik verilere dayanan gerekçeli bir yargı ise bilgiye yaklaşır.
Örnek 2. Mağara benzetmesindeki gölgeler neyi temsil eder?
Duyularla elde edilen, gerçekliğin yalnızca görüntüsü olan sanıyı temsil eder.
Örnek 3. "Doğruluk" ile "gerçeklik" arasındaki fark nedir?
Doğruluk bilginin veya önermenin gerçekliğe uygunluğudur; gerçeklik ise zihinden bağımsız olarak var olan durumdur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.