Çözümü göster
Doğru düşünmenin kurallarını inceleyen disiplin mantıktır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Mantık, doğru düşünmenin kurallarını inceleyen disiplindir. Bu konuda mantığın temel kavramlarını, akıl ilkelerini ve önermeyi tanıyacağız.
Mantık, akıl yürütmelerin geçerli ve tutarlı olup olmadığını inceleyen; doğru düşünmenin kurallarını ortaya koyan disiplindir. Mantık düşüncenin içeriğiyle değil, biçimiyle ve düşünceler arasındaki bağlantıyla ilgilenir.
Argümantasyon ise bir görüşü gerekçelerle savunma ve karşı görüşleri değerlendirme sürecidir.
Özdeşlik ilkesi: Her şey kendisiyle aynıdır (A, A'dır). Çelişmezlik ilkesi: Bir şey aynı anda ve aynı bakımdan hem kendisi hem de kendisinin karşıtı olamaz (A hem B hem B değil olamaz). Üçüncü hâlin imkânsızlığı: Bir şey ya vardır ya yoktur, üçüncü bir hâl yoktur. Yeter sebep ilkesi: Var olan her şeyin bir nedeni vardır.
Bu ilkeler doğru düşünmenin dayanaklarıdır; örneğin "Kapı hem açık hem kapalıdır." ifadesi çelişmezlik ilkesine aykırıdır.
Önerme, doğru ya da yanlış olabilen ve hüküm bildiren cümledir. "Ankara Türkiye'nin başkentidir." bir önermedir. Soru, emir, dilek ve ünlem cümleleri doğru ya da yanlış olamadığı için önerme değildir.
Doğruluk, önermenin gerçeklikle veya diğer önermelerle uygunluğudur. Argüman, bir sonucu desteklemek için öne sürülen öncüllerden oluşan düşünce bütünüdür. Tutarlılık ise önermelerin birbiriyle çelişmemesidir.
Örnek 1. "Lütfen pencereyi kapatır mısın?" ifadesi neden önerme değildir?
Doğru ya da yanlış olarak değerlendirilemez; bir hüküm bildirmez, rica bildirir.
Örnek 2. "Bu çiçek hem kırmızıdır hem de kırmızı değildir." ifadesi hangi akıl ilkesine aykırıdır?
Aynı anda ve aynı bakımdan bir şeyin hem kendisi hem karşıtı olamayacağını söyleyen çelişmezlik ilkesine aykırıdır.
Örnek 3. "Ağaçtan düşen elmanın bir nedeni olmalıdır." düşüncesi hangi ilkeye dayanır?
Var olan her şeyin bir nedeni olduğunu söyleyen yeter sebep ilkesine dayanır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.