Çözümü göster
Bir doğrunun x ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı α ise eğimi m = tan α'dır. α = 45° için tan 45° = 1 olduğundan doğrunun eğimi 1'dir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir doğrunun ne kadar dik ya da yatay olduğunu eğim ölçer. Eğim, doğrunun denklemini yazmayı, doğruların birbirine göre konumunu belirlemeyi ve üç noktanın doğrusal olup olmadığını anlamayı sağlar.
$A(x_1,y_1)$ ve $B(x_2,y_2)$ noktalarından geçen ve düşey olmayan doğrunun eğimi
$m=\dfrac{y_2-y_1}{x_2-x_1}$
dir. Doğrunun $x$ ekseninin pozitif yönüyle (saat yönünün tersine) yaptığı $\alpha$ açısına eğim açısı denir ve $m=\tan\alpha$ dır. $m>0$ ise $\alpha$ dar açı, $m<0$ ise $\alpha$ geniş açıdır; $m=0$ olan doğru yataydır. Düşey doğrunun ($\alpha=90^\circ$) eğimi tanımsızdır. Önemli değerler: $\alpha=45^\circ$ için $m=1$, $\alpha=135^\circ$ için $m=-1$, $\alpha=30^\circ$ için $m=\dfrac{\sqrt3}{3}$, $\alpha=60^\circ$ için $m=\sqrt3$, $\alpha=120^\circ$ için $m=-\sqrt3$ olur.
Eğimi $m$ ve $y$ eksenini $(0,n)$ noktasında kesen doğrunun denklemi $y=mx+n$ dir. Eğimi $m$ olan ve $(x_1,y_1)$ noktasından geçen doğrunun denklemi $y-y_1=m(x-x_1)$ dir. Üç nokta, ikişer ikişer alınan eğimler eşitse aynı doğrudadır.
Eğimleri $m_1$ ve $m_2$ olan iki doğru için:
• Paralel: $m_1=m_2$ (ve doğrular farklı).
• Çakışık: $m_1=m_2$ ve denklemleri aynı.
• Birbirine dik: $m_1\cdot m_2=-1$.
• Kesişen: $m_1\neq m_2$.
Eğimleri eşit olan iki doğrunun çakışık olduğu sonucu çıkmaz; $y=2x$ ve $y=2x+1$ paraleldir ve hiç kesişmez.
Örnek 1. $A(1,2)$ ve $B(4,8)$ noktalarından geçen doğrunun eğimini ve denklemini bulunuz.
$m=\dfrac{8-2}{4-1}=2$ dir. $y-2=2(x-1)$ ten $y=2x$ bulunur.
Örnek 2. $x$ ekseninin pozitif yönüyle $135^\circ$ lik açı yapan ve $(0,3)$ noktasından geçen doğrunun denklemini yazınız.
$m=\tan135^\circ=-1$ dir. $y$ eksenini $(0,3)$ te kestiğinden $y=-x+3$ olur.
Örnek 3. $A(1,1),\ B(3,5),\ C(5,k)$ noktaları aynı doğru üzerindeyse $k$ kaçtır?
$m_{AB}=\dfrac{5-1}{3-1}=2$ dir. $m_{BC}=\dfrac{k-5}{5-3}=2$ olmalı; $k-5=4$ ve $k=9$ bulunur.
Örnek 4. $y=2x+1$ doğrusuna dik olan $y=mx-3$ doğrusunda $m$ kaçtır? Eğimleri eşit olan iki doğru her zaman çakışık mıdır?
Dik olmaları için $2\cdot m=-1$ olmalıdır; $m=-\dfrac12$ bulunur. Eğimleri eşit olan doğrular çakışık olmak zorunda değildir: $y=2x$ ve $y=2x+1$ paraleldir. Bu bir karşı örnektir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.