MegaSoru

Eğim, Eğim Açısı ve Doğruların Konumu 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Eğim, Eğim Açısı ve Doğruların Konumu Konu Anlatımı

Bir doğrunun ne kadar dik ya da yatay olduğunu eğim ölçer. Eğim, doğrunun denklemini yazmayı, doğruların birbirine göre konumunu belirlemeyi ve üç noktanın doğrusal olup olmadığını anlamayı sağlar.

Eğim ve eğim açısı

$A(x_1,y_1)$ ve $B(x_2,y_2)$ noktalarından geçen ve düşey olmayan doğrunun eğimi
$m=\dfrac{y_2-y_1}{x_2-x_1}$
dir. Doğrunun $x$ ekseninin pozitif yönüyle (saat yönünün tersine) yaptığı $\alpha$ açısına eğim açısı denir ve $m=\tan\alpha$ dır. $m>0$ ise $\alpha$ dar açı, $m<0$ ise $\alpha$ geniş açıdır; $m=0$ olan doğru yataydır. Düşey doğrunun ($\alpha=90^\circ$) eğimi tanımsızdır. Önemli değerler: $\alpha=45^\circ$ için $m=1$, $\alpha=135^\circ$ için $m=-1$, $\alpha=30^\circ$ için $m=\dfrac{\sqrt3}{3}$, $\alpha=60^\circ$ için $m=\sqrt3$, $\alpha=120^\circ$ için $m=-\sqrt3$ olur.

Doğru denklemi

Eğimi $m$ ve $y$ eksenini $(0,n)$ noktasında kesen doğrunun denklemi $y=mx+n$ dir. Eğimi $m$ olan ve $(x_1,y_1)$ noktasından geçen doğrunun denklemi $y-y_1=m(x-x_1)$ dir. Üç nokta, ikişer ikişer alınan eğimler eşitse aynı doğrudadır.

Doğruların konumu

Eğimleri $m_1$ ve $m_2$ olan iki doğru için:
• Paralel: $m_1=m_2$ (ve doğrular farklı).
• Çakışık: $m_1=m_2$ ve denklemleri aynı.
• Birbirine dik: $m_1\cdot m_2=-1$.
• Kesişen: $m_1\neq m_2$.
Eğimleri eşit olan iki doğrunun çakışık olduğu sonucu çıkmaz; $y=2x$ ve $y=2x+1$ paraleldir ve hiç kesişmez.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $A(1,2)$ ve $B(4,8)$ noktalarından geçen doğrunun eğimini ve denklemini bulunuz.

$m=\dfrac{8-2}{4-1}=2$ dir. $y-2=2(x-1)$ ten $y=2x$ bulunur.

Örnek 2. $x$ ekseninin pozitif yönüyle $135^\circ$ lik açı yapan ve $(0,3)$ noktasından geçen doğrunun denklemini yazınız.

$m=\tan135^\circ=-1$ dir. $y$ eksenini $(0,3)$ te kestiğinden $y=-x+3$ olur.

Örnek 3. $A(1,1),\ B(3,5),\ C(5,k)$ noktaları aynı doğru üzerindeyse $k$ kaçtır?

$m_{AB}=\dfrac{5-1}{3-1}=2$ dir. $m_{BC}=\dfrac{k-5}{5-3}=2$ olmalı; $k-5=4$ ve $k=9$ bulunur.

Örnek 4. $y=2x+1$ doğrusuna dik olan $y=mx-3$ doğrusunda $m$ kaçtır? Eğimleri eşit olan iki doğru her zaman çakışık mıdır?

Dik olmaları için $2\cdot m=-1$ olmalıdır; $m=-\dfrac12$ bulunur. Eğimleri eşit olan doğrular çakışık olmak zorunda değildir: $y=2x$ ve $y=2x+1$ paraleldir. Bu bir karşı örnektir.

Özetle

  • Eğim $m=\dfrac{y_2-y_1}{x_2-x_1}=\tan\alpha$ dır; düşey doğrunun eğimi tanımsızdır.
  • $m>0$ ise eğim açısı dar, $m<0$ ise geniştir.
  • Paralel doğrularda eğimler eşit, dik doğrularda eğimlerin çarpımı $-1$ dir.
  • Üç nokta aynı doğru üzerindeyse ikişer ikişer alınan eğimler eşittir.
  • Doğru denklemi $y=mx+n$ veya $y-y_1=m(x-x_1)$ biçiminde yazılır.

Eğim, Eğim Açısı ve Doğruların Konumu — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir doğrunun x ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı 45°'dir. Buna göre doğrunun eğimi kaçtır?
A-1
B0
C1
D√3
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Bir doğrunun x ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı α ise eğimi m = tan α'dır. α = 45° için tan 45° = 1 olduğundan doğrunun eğimi 1'dir.
2Kolay
Bir doğrunun eğimi √3'tür. Doğrunun x ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı 0° ile 180° arasındadır. Buna göre eğim açısı kaç derecedir?
A30°
B45°
C60°
D120°
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Eğim m = tan α'dır. tan 60° = √3 olduğundan ve eğim pozitif olduğundan 0° ile 180° arasındaki uygun eğim açısı 60°'dir.
3Orta
Bir doğrunun x ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı 135°'dir. Buna göre doğrunun eğimi kaçtır?
A-√3
B-1
C1
D√3
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Eğim m = tan α ile bulunur. 135° = 180° - 45° olduğundan tan 135° = -tan 45° = -1'dir. Doğrunun eğimi -1'dir.
4Orta
Bir doğrunun eğimi -√3'tür. Doğrunun x ekseninin pozitif yönüyle yaptığı açı 0° ile 180° arasındadır. Buna göre eğim açısı kaç derecedir?
A60°
B120°
C135°
D150°
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Eğim m = tan α'dır. tan 120° = tan(180° - 60°) = -tan 60° = -√3'tür. Bu nedenle eğim açısı 120°'dir.
5Zor
A(3, 3), B(5, 7), C(7, 11) ve D(9, 14) noktaları veriliyor. Bu noktalardan hangisi diğer üç noktayla aynı doğru üzerinde değildir?
AA
BB
CC
DD
Çözümü göster
Doğru cevap: D
A ile B arasındaki eğim (7 - 3)/(5 - 3) = 2'dir. B ile C arasındaki eğim (11 - 7)/(7 - 5) = 2 olduğundan A, B ve C aynı doğru üzerindedir. C ile D arasındaki eğim (14 - 11)/(9 - 7) = 3/2 olduğundan D bu doğru üzerinde değildir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular