Çözümü göster
Etki alanı yerleşmenin başka yerlerle kurduğu işlevsel ilişkilerin mekânsal kapsamıdır. Yalnız yapılaşmış yüzey veya bir parsel aynı kavramı karşılamaz.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir yerleşme yalnızca kendi sınırları içinde etkili olmaz; hizmet, ticaret, ulaşım ve kültür yoluyla çevresindeki alanlara etki eder. Bu etkinin ulaştığı alana etki alanı denir.
Etki alanı, bir yerleşmeden hizmet alan, ticaret yapan, çalışan ya da kültürel olarak ilişkide bulunan alandır. Büyük bir kentin etki alanı geniş, küçük bir kasabanın ise dardır. Etki alanı sabit bir çizgi değildir; koşullara göre değişir.
Ulaşım, etki alanını en çok şekillendiren faktördür; ulaşım kolaylaştıkça etki alanı genişler. Sosyal ve kültürel olanaklar, eğitim ve sağlık hizmetleri, ekonomik faaliyetler, idari işlevler de etki alanını belirler. Bir kentin üniversitesi, hastanesi ve alışveriş merkezleri çevreden insan çeker.
Etkiler yerel (mahalle, ilçe), bölgesel (il, bölge) ve küresel ölçekte olabilir. Bir kasabanın pazarı yerel, bir kentin hastanesi bölgesel, uluslararası bir liman ise küresel etki alanına sahip olabilir. Etkileri sınıflandırırken hangi ölçekte kimlerin hizmet aldığı düşünülür.
Bir yerleşmenin etki alanını belirlemek için hizmet alan nüfus, ulaşım bağlantıları, ticaret hacmi gibi veriler kullanılır. Veriler önce düzenlenir, sonra çözümlenir ve çıkarım yapılır. Belirli bir şehrin güncel rakamlarını ezberlemek yerine veriyi yorumlamak esastır.
Örnek 1. Bir ilçenin hastanesine çevredeki on köyden hasta geliyor. Hastanenin etki alanı hangi ölçektedir?
Yerel ya da bölgesel ölçekte. Etkisi çevredeki köyleri kapsadığı için ilçe ve çevresiyle sınırlıdır.
Örnek 2. Yeni bir yol yapıldı ve bir kente ulaşım süresi yarıya indi. Kentin etki alanı nasıl değişir?
Ulaşım kolaylaştığı için daha uzak yerlerden gelenler olur ve etki alanı genişler.
Örnek 3. Bir limanın ticaret yaptığı ülkeler farklı kıtalardadır. Bu limanın etki alanı hangi ölçektedir?
Küresel ölçektedir; çünkü ilişkiler ülke sınırlarını ve kıtaları aşıyor.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.