MegaSoru

Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri Konu Anlatımı

Sanayi tesisleri, nerede kurulacağı kadar kurulduğu yerde ne gibi sonuçlar doğuracağıyla da önemlidir. Sanayinin mekâna etkileri; sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarda incelenir.

Sanayi ve yer seçimi

Sanayi türleri ham madde, enerji, pazar ve iş gücüne bağlılıkları bakımından farklılık gösterir. Tesis kurulurken ham maddeye ve enerjiye yakınlık, ulaşım, pazar, iş gücü, teşvikler ve çevre kısıtları değerlendirilir. Organize sanayi bölgeleri (OSB), sanayinin belli alanlarda toplanmasını sağlar ve altyapıyı ortak kullandırır.

Ekonomik ve sosyal etkiler

Sanayi tesisleri iş olanağı yaratır, gelir sağlar, bölgeye göçü artırabilir ve yan sektörleri canlandırabilir. Aynı zamanda konut gereksinimi, trafik ve kentleşme baskısı gibi sosyal etkiler doğurur. Bölgedeki başka sektörlerin yer değiştirmesi de görülebilir.

Çevresel etkiler

Sanayi faaliyetleri hava, su ve toprak kirliliğine, atık oluşumuna, doğal alanların azalmasına yol açabilir. Etkilerin büyüklüğü sanayi türüne, uygulanan teknolojiye ve denetime göre değişir.

Etkileri çözümlerken

Bir tesisin ya da bölgenin etkileri sorulurken bilgi toplanır, bu bilgiler düzenlenir, sosyal, ekonomik ve çevresel başlıklar altında sınıflandırılır. Sonuçta sanayinin mekâna getirdiği kazanç ve maliyetler birlikte değerlendirilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir ilçede bir tekstil fabrikası kuruldu ve çevredeki köylerden göç arttı. Bu durum hangi tür etkiye örnektir?

Sosyal ve ekonomik etkiye. İş olanağı göçü artırmıştır ve bölge nüfusunu değiştirmiştir.

Örnek 2. Bir sanayi tesisi atığını akarsuya bırakıyor. Hangi etki ortaya çıkar?

Su kirliliği gibi çevresel etki. Akarsuyu kullanan canlıları ve kullanıcıları da etkiler.

Örnek 3. Bir şirket ham maddenin kıyıdan geldiği bir sektörde liman yakınında yer seçiyor. Hangi faktör etkilidir?

Ham maddeye yakınlık ve ulaşım kolaylığı. Taşıma maliyetini düşürmek ana amaçtır.

Özetle

  • Yer seçiminde ham madde, enerji, ulaşım, pazar ve iş gücü etkilidir.
  • OSB sanayinin planlı toplanmasını sağlar.
  • Sanayinin etkileri sosyal, ekonomik ve çevresel olarak sınıflandırılır.
  • Etkiler değerlendirilirken kazanç ve maliyet birlikte düşünülür.

Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir fabrikanın yük istasyonuna yakın kurulması öncelikle hangi yer seçimi faktörüyle ilgilidir?
ABitki örtüsü türü
BYıllık sıcaklık farkı
CUlaşım
DJeolojik birim yaşı
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Yük istasyonu girdilerin ve ürünlerin taşınmasına olanak sağlar. Yakınlığın katkısı ulaşım bağlantısı üzerinden açıklanır; tek faktör bütün yer seçimini belirlemek zorunda değildir.
2Kolay
Bir sanayi tesisinin atık suyunun aşağı kesimdeki su niteliğini değiştirmesi öncelikle hangi etki türüdür?
AYalnız idari adlandırma
BÇevresel
CYalnız kültürel etkinlik takvimi
DYalnız sokakların geometrik deseni
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Su niteliğinin değişimi çevresel etkidir. Bunun geçim veya toplum üzerindeki dolaylı sonuçları da ayrıca araştırılabilir.
3Orta
Kurgusal süt işleme tesisi, uygun koruma ve taşıma koşullarıyla ham ürüne zamanında ulaşmak istemektedir. Hangi veri yer seçimine doğrudan katkı verir?
ASüt toplama alanlarıyla tesis arasındaki süre ve taşıma koşulları
BYalnız ülke genelindeki tüketim toplamının yıllık değişimi
CYalnız tesise uzak kentlerdeki toplam bina sayısı
DHam ürün yolculuğu dışlanarak yalnız ambalaj tasarımının benzerliği
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bozulabilir hammadde için mesafe kadar süre ve taşıma koşulları da önem taşır. Tedarik alanıyla tesis arasındaki bağlantı üretimin sürekliliği ve kayıplarla ilişkilidir.
4Orta
Kurgusal ürünün hammaddesi az hacimli, nihai ürünü hacimli ve taşınması pahalıdır. Diğer koşullar eşitse hangi konum avantajı araştırılır?
AÜrün hacmini göz ardı ederek yalnız hammadde noktasına yakınlık
BTüm koşullardan bağımsız olarak en yüksek araziye yakınlık
CTaşıma akışları dışlanarak yalnız idari sınıra yakınlık
DTüketim pazarına yakınlık
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Çıktının taşıma yükü fazla olduğunda pazara erişim kuruluş maliyetlerini etkileyebilir. Gerçek karar girdi, altyapı ve diğer koşullarla birlikte değerlendirilir.
5Zor
AdayGirdi kaynağına kmPazara kmK6040L20100
Kurgusal tesiste 2 ton girdi 1 ton ürüne dönüşüyor. Taşıma maliyeti ton×km ile orantılıdır; diğer giderler eşittir. Hangi aday daha düşük taşıma yüküne sahiptir?
AL; toplam 140 ton-km'dir.
BK; toplam 160 ton-km'dir.
Cİkisi de 100 ton-km'dir.
DK; yalnız ürün yolu olan 40 ton-km hesaba katılır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
K için 2×60+1×40=160, L için 2×20+1×100=140 ton-km'dir. Hem girdi hem ürün hareketi birlikte hesaplanınca L daha düşüktür.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular