MegaSoru

Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik Konu Anlatımı

Tarım uygulamaları yalnız ne kadar ürün alındığına göre değil, sürdürülebilirlik ölçütlerine göre de değerlendirilir. Aynı uygulama bir ölçüte uygun olurken başka bir ölçütte zayıf kalabilir.

Sürdürülebilirlik ölçütleri

Ekonomik ölçüt, uygulamanın uzun vadede kazanç sağlayıp sağlamadığını; sosyal ölçüt, çalışanların ve toplumun yaşam koşullarına katkısını; çevresel ölçüt ise toprak, su, hava ve canlı çeşitliliğine etkisini ifade eder. Bir tarım uygulaması bu üç ölçüte göre birlikte değerlendirilir.

Tarım uygulamalarının özellikleri

Geleneksel tarım, çoğunlukla yerel bilgi ve el emeğine dayanır. Yoğun (entansif) tarım, aynı alandan çok ürün almak için gübre, ilaç ve makineyi yoğun kullanır. Organik tarım, kimyasal girdileri sınırlı tutar. Hassas ve akıllı tarım uygulamaları (Tarım 4.0), sensör ve verilerle su ve gübreyi gerektiği kadar ve gereken yerde kullanmayı amaçlar. Arazi kullanımı da uygulamanın çevresel etkisini belirler.

Değerlendirme nasıl yapılır?

Uygulama için önce özellikleri tanımlanır, sonra her ölçüt için olumlu ve olumsuz yönleri tartılır. Örneğin yoğun tarım ekonomik açıdan verimli olabilir, ancak toprağı ve suyu yıpratıyorsa çevresel ölçütte zayıf kalır. Değerlendirme gerekçelendirilir; uygulamalar peşin hükümle "iyi" ya da "kötü" diye ayrılmaz.

Gelecekteki durum

Seçili tarım ürünlerinin gelecekte nasıl bir seyir izleyeceği; iklim koşulları, su kaynakları, teknoloji ve talebe göre tartışılır. Çıkarım yapılırken eldeki verinin gösterdiği eğilim esas alınır; kesin üretim rakamları ezberlenmez.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir çiftlik su ve gübreyi sensörlerle ölçüp yalnızca gerektiği yerde kullanıyor. Bu hangi uygulamaya örnektir?

Hassas (akıllı) tarım uygulamasına örnektir; girdi gerektiği kadar kullanıldığı için çevresel ölçütte olumlu etkisi beklenir.

Örnek 2. Bir üretici aynı tarlada yıllarca yoğun gübre ve ilaç kullanıyor. Toprak verimi düşüyor. Hangi ölçüt zayıflıyor?

Çevresel ölçüt. Kısa vadede ekonomik kazanç sağlansa da toprak bozuluyor ve uzun vadeli sürdürülebilirlik azalıyor.

Örnek 3. Bir uygulama düşük maliyetli, çevreye zararsız ancak çalışanlara yeterli gelir sağlamıyor. Hangi ölçütte eksiği vardır?

Sosyal ölçütte. Çalışanların yaşam koşullarına katkısı yetersizdir.

Özetle

  • Sürdürülebilirlik ekonomik, sosyal ve çevresel ölçütlerle değerlendirilir.
  • Geleneksel, yoğun, organik ve hassas tarım farklı özellikler taşır.
  • Bir uygulama bir ölçütte güçlü, diğerinde zayıf olabilir.
  • Değerlendirme gerekçelendirilir; uygulamalar peşin hükümle yargılanmaz.

Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir tarım uygulamasının sürdürülebilirliği değerlendirilirken hangi boyutlar birlikte ele alınmalıdır?
AYalnız makine sayısı ve tarla büyüklüğü
BYalnız ürün miktarı ve satış fiyatı
CÇevresel, ekonomik ve sosyal
DYalnız dış satım miktarı ve ambalaj türü
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Sürdürülebilirlik doğal kaynaklar, ekonomik devamlılık ve toplumsal koşulları birlikte kapsar. Tek bir üretim veya ticaret göstergesi bütün değerlendirmeyi karşılamaz.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisi tarım uygulamasının sosyal sürdürülebilirliğini doğrudan inceleyen ölçüttür?
AHektar başına kullanılan su miktarı
BÇalışanların güvenli ve uygun çalışma koşulları
CBirim ürünün enerji tüketimi
Dİşletmenin toplam satış geliri
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Çalışanların koşulları sosyal boyuta ilişkindir. Su ve enerji çevresel kaynak kullanımıyla, satış geliri ekonomik boyutla doğrudan bağlantılıdır.
3Orta
Kurgusal iki tarlanın eğimi ve yağışı aynıdır. Bitki örtüsüyle korunan tarlada yüzey akışı ve taşınan toprak daha az ölçülmüştür. Hangi ilişki desteklenir?
AToprak yüzeyini koruyan örtü erozyon baskısını azaltabilir.
BÖrtü bulunan her tarlada yağış miktarı sıfır olur.
CAçık toprak her koşulda daha az yüzey akışı üretir.
DÖrtüyle korunma tarımsal üretimin mutlaka bitmesi demektir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Verilen koşullarda örtü yağışın toprağa doğrudan etkisini ve yüzey taşınmasını sınırlayabilir. Bu katkı her koşulda erozyonun tamamen sona erdiği anlamına gelmez.
4Orta
Kurgusal üretici aynı tarlada yıllarca tek ürün yetiştirmek yerine planlı ürün sıralaması uyguluyor. Hangi inceleme bu uygulamanın sürdürülebilirliğini doğrudan değerlendirir?
AYalnız ilk yılın fiyatı üzerinden bütün çevresel etkileri hesaplama
BYalnız değişen ürünlerin bir yıl içindeki satış adlarının sırası
CToprak ve üretim ölçülmeden yalnız ürün sayısına göre üstünlük ilanı
DToprak özellikleri, hastalık baskısı ve üretim sonuçlarının yıllar içindeki değişimi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Ürün sıralaması farklı toprak ve biyolojik ilişkiler oluşturabilir. Etkiyi değerlendirmek için yıllara yayılan kaynak ve üretim verileri gerekir; uygulama adı tek başına sonuç garantisi değildir.
5Zor
UygulamaSu (L)Ürün (kg)K600300L480320M420210N720360
Kurgusal tabloda aynı ürünün aynı nitelikteki çıktısı verilmiştir. Kilogram başına en az su kullanan uygulama hangisidir?
AK
BL
CM
DN
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Su/ürün oranları K'de 600/300=2, L'de 480/320=1,5, M'de 420/210=2, N'de 720/360=2 L/kg'dır. En az toplam suyu M kullansa da ürün başına en düşük kullanım L'dedir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular