Çözümü göster
Muhacir göç eden kişi anlamındadır. Bir kayıttaki kullanımın kapsamı, dönem ve bağlam dikkate alınarak ayrıca belirlenmelidir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
1908-1918 yılları arasında Osmanlı Devleti, savaşların yol açtığı kitlesel göçlerle ve salgın hastalıklarla da mücadele etti. Bu konu, söz konusu olayların nedenlerini ve etkilerini kaynaklardan inceleyerek devlet ve toplum hayatına yansımalarını değerlendirmeyi amaçlar.
Balkan Savaşları sonunda Rumeli’deki Müslüman ve Türk nüfusun büyük bir bölümü yerinden edildi ve Anadolu’ya göç etti. I. Dünya Savaşı sırasında ise Doğu Anadolu’da Rus ilerleyişi nedeniyle halkın bir bölümü batıya doğru göç etmek zorunda kaldı. Bu insanlar evlerini, topraklarını ve geçim kaynaklarını geride bıraktı.
Göçmenlerin barınma, beslenme ve sağlık ihtiyaçları devlete büyük bir yük getirdi. Anadolu’daki köy ve kasabalara yerleştirilen muhacirler yeni bir yaşam kurmaya çalıştı. Birçoğu yoksulluk, hastalık ve geçim sıkıntısıyla karşılaştı.
Savaş yıllarında kolera, sıtma ve tifüs gibi salgın hastalıklar yayıldı. Kalabalık göç kafileleri, temiz suyun ve beslenmenin yetersizliği, cephelerde kötü hijyen koşulları hastalıkların yayılmasını kolaylaştırdı. Tifüs bit yoluyla, sıtma sivrisinekle, kolera ise kirli su ve gıda yoluyla bulaşır.
Dönemin sağlık imkânları sınırlıydı: yeterli sayıda hastane, doktor, ilaç ve aşı yoktu; bilimsel bilgiler de bugünkü düzeyde değildi. Bu nedenle salgınlar ordu, halk ve devlet açısından ağır sonuçlar doğurdu.
Ordu açısından salgınlar savaşçıların hastalanmasına ve cephelerde ölümlere yol açarak savaş gücünü azalttı. Halk açısından işgücü kaybı, üretim düşüşü ve yoksulluk görüldü; birçok aile dağıldı. Devlet açısından ise göçmenlerin iskânı, sağlık harcamaları ve vergi gelirlerinin düşmesi büyük bir maliyet yarattı.
Yardımlaşma ve dayanışma bu yıllarda özellikle önemliydi. Hilal-i Ahmer (Kızılay) ve halkın bağışları, muhtaç insanlara ulaşmaya çalıştı. Muhtaç insanlara yardım etmek ve ülkede yaşanan göç ve salgın durumlarında dayanışma faaliyetlerine katılmak toplumsal sorumluluktur.
Bu konuda birinci el kaynaklar (dönemin mektupları, anıları, resmî belgeleri, fotoğrafları) ve ikinci el kaynaklar (sonradan yazılan incelemeler) birlikte kullanılır. Kaynaklarda verilen bilgiler tablo, diyagram ya da grafiğe dönüştürülürken anlam bozulmamalı, bağlam korunmalıdır.
Günümüzdeki göç ve salgınlarla karşılaştırma yapılabilir: bugün daha gelişmiş sağlık hizmetleri, aşılar ve haberleşme olanakları vardır; buna karşılık göçmenlerin barınma ve uyum sorunları ile salgınların toplumsal etkileri hâlâ benzer biçimde yaşanabilmektedir. Dönemin koşulları gözetilerek çıkarım yapılır.
Örnek 1. Savaş yıllarında salgınların yayılmasını kolaylaştıran iki etkeni yazınız.
Kalabalık göç kafileleri ve cephelerdeki kötü hijyen koşulları (ayrıca temiz su ve beslenme yetersizliği, sağlık imkânlarının sınırlılığı).
Örnek 2. Kitlesel göçün devlete getirdiği üç maliyeti yazınız.
Barınma ve iskân masrafları, beslenme ve sağlık harcamaları ve göçle birlikte üretimin düşmesi nedeniyle vergi gelirlerinin azalması.
Örnek 3. Bir öğrenci dönemin birinci el kaynağı olarak bir göçmenin anılarını, ikinci el kaynak olarak ise sonradan yazılmış bir araştırmayı kullanıyor. İki kaynağın farkı nedir?
Anılar olayı yaşayan kişinin kendi gözlemidir ve birinci el kaynaktır; sonradan yazılan araştırma ise olayı sonradan inceleyenin yorumudur ve ikinci el kaynaktır. Birincisi doğrudan bilgi verir ama kişisel olabilir; ikincisi daha geniş bakar ama yorum içerir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.