Çözümü göster
1908'de başlayan anayasal dönem II. Meşrutiyet'tir. İlk anayasal düzen 1876'ya; diğer seçenekler daha önceki farklı dönemlere aittir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
1908-1918 yılları Osmanlı Devleti’nin art arda savaşlarla ve siyasi çalkantılarla karşılaştığı bir dönemdir. Bu konu, dönemin başlıca siyasi ve askerî gelişmelerinin neden ve sonuçlarını, dönemin koşulları içinde değerlendirmeyi ve günümüze yansımalarını açıklamayı amaçlar.
II. Meşrutiyet 1908’de ilan edildi; Kanun-ı Esasi yeniden yürürlüğe girdi ve meclis tekrar açıldı. Bu gelişmede İttihat ve Terakki Cemiyeti etkili oldu. Meşrutiyetin ilanı yeni umutlar doğurdu ancak siyasi çekişmeler de arttı.
31 Mart Olayı (1909), meşrutiyet karşıtı bir ayaklanma olarak İstanbul’da çıktı; Selanik’ten gelen Hareket Ordusu olayı bastırdı ve II. Abdülhamid tahttan indirildi. Bâbıâli Baskını (1913) ile İttihat ve Terakki Cemiyeti yönetimde belirleyici hâle geldi. Bu olaylar ordunun ve siyasetin birbirine karıştığı bir dönemin başladığını gösterir.
Trablusgarp Savaşı’nda (1911-1912) İtalya Libya’yı işgal etti; Osmanlı deniz yoluyla destek gönderemedi ve bölgedeki direniş sınırlı subay ve gönüllülerle yürütüldü. Savaş sonunda Trablusgarp ve Bingazi İtalya’ya bırakıldı.
Balkan Savaşları’nda (1912-1913) Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ Balkan Birliği oluşturarak Osmanlı’ya saldırdı. Osmanlı Balkanlar’daki topraklarının büyük bölümünü kaybetti; ardından müttefikler arası anlaşmazlıkla çıkan ikinci savaşta Edirne geri alındı. Bu savaşlar sonucunda Rumeli’den Anadolu’ya büyük göçler yaşandı.
Osmanlı Devleti 1914’te I. Dünya Savaşı’na Almanya’nın yanında girdi. Savaşın nedenleri arasında Osmanlı’nın dış tehditlere karşı bir müttefik arayışı ve Almanya ile kurulan ilişkiler vardır.
Örnek olay ve kişilerin yaşantılarıyla bu dönem kavranabilir. Sarıkamış Harekâtı’nda (1914-1915) ağır kış koşulları nedeniyle çok sayıda asker hayatını kaybetti. Çanakkale’de (1915) Osmanlı birlikleri düşman donanmasını ve çıkarma kuvvetlerini durdurdu; Mustafa Kemal bu cephede öne çıktı. Kûtül’amâre’de (1916) İngiliz kuvvetleri kuşatılarak teslim olmaya zorlandı. Medine Müdafaası’nda Fahreddin Paşa uzun süre direndi. Kafkas İslam Ordusu 1918’de Bakü’yü kurtardı. Bu olaylarda, koşulların ağırlığına rağmen ülkenin bağımsızlığı için fedakârlık yapıldığı görülür.
Sevk ve İskân Kanunu (1915), savaş koşullarında güvenlik gerekçesiyle Doğu Anadolu’daki bazı Ermeni nüfusun başka bölgelere yerleştirilmesini düzenledi. Bu uygulama sonraki yıllarda siyasi iddialara konu oldu; tarihsel olayların kaynaklara dayanarak ve dönemin koşulları içinde değerlendirilmesi gerekir.
Dönemin sonuçlarının bir kısmı günümüze de uzanır. I. Dünya Savaşı sonunda Osmanlı’nın yenilmesiyle imparatorluk toprakları paylaşıldı. Ege Denizi’ndeki adaların durumu, Batı Trakya Türklerinin sorunları ve bazı asılsız iddiaların kökeni bu dönemin sonuçları arasında anılır. Olayları dönemin koşullarından koparmadan, kaynaklara dayanarak açıklamak gerekir.
Örnek 1. II. Meşrutiyet’in ilanı, Trablusgarp Savaşı ve Sarıkamış Harekâtı’nı tarih şeridinde sıralayınız.
II. Meşrutiyet’in ilanı (1908), Trablusgarp Savaşı (1911-1912), Sarıkamış Harekâtı (1914-1915).
Örnek 2. Balkan Savaşları’nın Osmanlı toplumuna iki etkisini yazınız.
Balkanlar’daki toprakların büyük bölümü kaybedilmiş ve Rumeli’den Anadolu’ya büyük göçler yaşanmıştır; bu da iskân ve ekonomik sorunları artırmıştır.
Örnek 3. Çanakkale’deki direnişin ülke açısından önemini açıklayınız.
Düşman donanmasının ve çıkarma birliklerinin durdurulması İstanbul’un ve Boğazlar’ın savunulmasını sağlamış, Osmanlı’nın savaşa devam edebilmesine imkân tanımış ve ülkenin bağımsızlığı için yapılan fedakârlığın simgesi olmuştur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.