MegaSoru

Çember 62 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Çember Konu Anlatımı

Bu konuda, birbirini iki noktada kesen çemberleri ve bu çemberlerin merkezleri ile kesişim noktalarından biri kullanılarak oluşturulan üçgenleri inceleyeceğiz. Bu üçgenlerin kenar özelliklerini keşfedecek ve hangi koşullarda çeşitkenar, ikizkenar veya eşkenar olabileceği ile ilgili çıkarımlar yapacağız.

Çember ve Temel Kavramlar

Çember, düzlemde sabit bir noktadan aynı uzaklıkta bulunan noktalar kümesidir. Bu sabit noktaya çemberin merkezi, merkez ile çember üzerindeki herhangi bir nokta arasındaki uzaklığa ise yarıçap denir. İki çember birbirini iki noktada kesebilir. Bu kesişim noktaları, iki çemberin her ikisinin de üzerinde bulunan ortak noktalarıdır.

İki Çemberin Kesişimi ve Üçgen Oluşturma

Düzlemde birbirini iki noktada kesen iki çember olduğunu düşünelim. Bu çemberlerin merkezlerini A ve B noktaları olarak, kesişim noktalarından birini ise K noktası olarak adlandıralım. Şimdi A, B ve K noktalarını birleştirerek bir üçgen oluşturabiliriz. Oluşan bu üçgenin kenar uzunlukları, çemberlerin merkezlerinden geçen yarıçapların uzunluklarına ve çemberlerin birbiriyle kesim biçimine bağlıdır.

Kenar Özellikleri ve Üçgen Türleri

Oluşan $ABK$ üçgeninde $AK$ ve $BK$ kenarları, çemberlerin yarıçaplarıdır; çünkü $K$ noktası her iki çemberin de üzerindedir. Yarıçaplar eşitse $AK = BK$ olur ve üçgen en az ikizkenardır. Merkezler arası uzaklık $AB$ de yarıçapa eşitse üçgen eşkenar olur. Yarıçaplar farklıysa $AK \neq BK$ olur; $AB$ bu iki uzunluktan hiçbirine eşit değilse üçgen çeşitkenardır.

Önermeler ve Varsayımların Doğruluğunu İnceleme

Çemberler arasındaki ilişki ve yarıçap uzunlukları sayesinde hangi tip üçgenlerin oluşabileceği ile ilgili varsayımlar yapabiliriz. Örneğin: "Kesişen iki çemberin merkezleri ve ortak kesişim noktasından oluşan üçgende, yarıçaplar eşit olduğunda üçgen ikizkenar olur." Yaptığımız çizimler ve örnekler ile bu varsayımımızı doğrulayabiliriz. Böylece hem geometrik olarak çizim yapmayı hem de varsayımımızı test etmeyi öğreniriz.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Çemberlerin merkezleri $A$ ve $B$, yarıçapları sırasıyla 3 birim ve 5 birimdir. Çemberler iki noktada kesişiyor ve merkezler arası uzaklık $AB = 6$ birimdir. Kesişim noktalarından biri $K$ ise $ABK$ üçgeni hakkında ne söylenebilir?

$K$ noktası her iki çemberin üzerindedir; bu yüzden $AK = 3$ birim ve $BK = 5$ birimdir. Üçgenin kenarları 3, 5 ve 6 birimdir; üçü de farklı olduğu için $ABK$ üçgeni çeşitkenar üçgendir.

Örnek 2. İki çemberin merkezleri A ve B, ikisinin de yarıçapı 4 birim. Kesişim noktalarından biri K. $ABK$ üçgeninde hangi kenarlar eşit olur?

K noktası A’ya da, B’ye de 4 birim uzaklıktadır. Yani $AK = BK = 4$ birimdir. $AB$ aralarındaki uzaklığa göre değişir. En az iki kenarı eşit olduğu için $ABK$ üçgeni ikizkenar üçgendir. Yani, $AK = BK$ eşitliği vardır.

Örnek 3. Çemberlerin yarıçapları 6 birimdir. Merkezler $A$, $B$ ve kesişim noktası $K$ ise $AB = 6$ birim olduğuna göre $ABK$ üçgeni nasıl bir üçgendir?

$AK = BK = 6$ birim (yarıçap) ve $AB = 6$ birim olduğu için üçgenin üç kenarı da eşittir. Bu üçgen eşkenar üçgendir. Bu durum, merkezler arası uzaklığın yarıçapa eşit olduğu özel bir durumdur.

Özetle

  • Çemberin merkezi sabit noktadır, tüm noktalar merkeze eşit uzaklıktadır.
  • İki çemberin iki ortak kesişim noktası olabilir.
  • Çemberlerin merkezleri ve bir kesişim noktası üçgen oluşturabilir.
  • Bu üçgende merkezden kesişim noktasına olan mesafeler yarıçaptır.
  • Yarıçaplar eşitse üçgen en az ikizkenardır; merkezler arası uzaklık da yarıçapa eşitse eşkenardır.
  • Varsayımlar çizimlerle test edilerek doğruluğu kontrol edilebilir.

Çember — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Yarıçap uzunlukları $3\text{ cm}$ olan ve birbirini iki ayrı noktada kesen iki çemberin merkezleri $O_1$ ve $O_2$ olarak adlandırılmıştır. Merkezler arasındaki uzaklık $4\text{ cm}$'dir. Ortak kesişim noktalarından biri $A$ ise, $O_1$, $O_2$ ve $A$ noktalarını birleştirerek oluşturulan üçgenin türü aşağıdakilerden hangisidir?
ADik üçgen
Bİkizkenar üçgen
CEşkenar üçgen
DÇeşitkenar üçgen
Çözümü göster
Doğru cevap: B
$O_1A$ ve $O_2A$ iki farklı çemberin yarıçapı olduğundan ikisi de $3\text{ cm}$'dir. $O_1O_2$ ise $4\text{ cm}$ olarak verilmiştir. Bu durumda üçgenin iki kenarı eşit uzunluktadır. Üçüncü kenar farklıdır. Bu özelliklere sahip üçgen ikizkenar üçgendir. Cevap: ikizkenar üçgen.
2Kolay
Yarıçapları $4\text{ cm}$ olan iki çember, birbirini iki noktada kesiyor. Çemberlerin merkezleri $C$ ve $D$, ortak kesişim noktalarından biri $K$ olarak isimlendiriliyor. Merkezler arası uzaklık $4\text{ cm}$ olduğuna göre $C$, $D$ ve $K$ noktaları ile oluşan üçgenin türü aşağıdakilerden hangisidir?
AÇeşitkenar üçgen
Bİkizkenar üçgen
CEşkenar üçgen
DDik üçgen
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Çemberlerin yarıçapları eşit ve $4\text{ cm}$, merkezler arası uzaklık da $4\text{ cm}$. $C$ ve $K$ ile $D$ ve $K$ arasındaki mesafe (her bir çemberin yarıçapı) $4\text{ cm}$'dir. $C$ ile $D$ arasındaki mesafe de $4\text{ cm}$. Üçgenin bütün kenarları $4\text{ cm}$ olduğu için oluşan üçgen eşkenar üçgendir.
Cevap: Eşkenar üçgen
3Orta
Yarıçap uzunlukları $5\text{ cm}$ olan ve iki farklı noktada kesişen iki çemberin merkezleri $A$ ve $B$, bu çemberlerden birinin ortak kesişim noktası ise $K$ olarak adlandırılıyor. $A$, $B$ ve $K$ noktaları birleştirildiğinde oluşan üçgende, $AK$ ve $BK$ kenarlarının uzunluklarıyla ilgili aşağıdaki hangi önerme kesinlikle doğrudur?
AYalnızca $AB$ ve $BK$ kesinlikle eşittir.
B$AK$, $BK$ ve $AB$ kesinlikle eşittir.
CHiçbir kenar kesinlikle eşit değildir.
DSadece $AK$ ve $BK$ kesinlikle eşittir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Hem $A$ hem $B$ noktaları, kendi çemberlerinin merkezidir. Ortak kesişim noktası $K$ ile $A$ ve $B$ noktaları birleştirildiğinde, $AK$ ve $BK$ kenarlarının her biri kendi çemberinin yarıçapı olan $5\text{ cm}$ olur. Yani, $AK = BK$. Bu durumda üçgende $AK$ ile $BK$ kesinlikle eşittir.
Cevap: $AK$ ve $BK$ kenarları kesinlikle eşittir.
4Orta
Yarıçap uzunlukları $8\text{ cm}$ olan iki çember, iki ayrı noktada kesişmektedir. Bu çemberlerin merkezleri $R$ ve $S$ olup, merkezler arasındaki uzaklık $6\text{ cm}$'dir. Ortak kesişim noktalarından biri $T$ olarak adlandırılıyor. $R$, $S$ ve $T$ noktaları birleştirildiğinde oluşan üçgende, $R T$ ve $S T$ kenarlarının uzunlukları ile ilgili aşağıdaki verilen önermelerden hangisi doğrudur?
AEn uzun kenar $R S$'dir.
B$R T$ ile $S T$ kenarlarının uzunlukları farklıdır.
C$R T$ ile $S T$ kenarlarının uzunlukları eşittir.
DÜçgende tüm kenarlar eşit uzunluktadır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Her iki çemberin yarıçapı $8\text{ cm}$ olduğuna göre, üçgendeki $R T$ ve $S T$ kenarlarının uzunlukları merkezden kesişim noktasına uzaklık olduğu için ikisi de $8\text{ cm}$'dir. $R S$ kenarı ise $6\text{ cm}$'dir. Bu durumda üçgen ikizkenardır ve $R T = S T$'dir.

Cevap: $R T$ ile $S T$ kenarlarının uzunlukları eşittir.
5Zor
Zeynep, yarıçap uzunlukları $6\text{ cm}$ olan ve iki farklı noktada kesişen iki çemberin merkezlerini $M$ ve $N$, kesişim noktalarından birini ise $K$ olarak adlandırıyor. Zeynep, $M$, $N$ ve $K$ noktalarını birleştirerek üçgen oluşturduğunda şöyle bir düşünceye varıyor:

Varsayım: Bu üçgenin $MK$ ve $NK$ kenarları birbirine eşittir.

Zeynep, bu varsayımını doğrulamak için aynı çemberin yarıçapı olduğu için $MK = 6\text{ cm}$ ve $NK = 6\text{ cm}$ olduğunu söylüyor.

Bu durumda Zeynep'in varsayımı ve doğrulama yöntemi ile ilgili hangisi doğrudur?
AVarsayım hatalı, doğrulama hatalıdır.
BVarsayım doğru, doğrulama yanlıştır.
CVarsayım doğru, doğrulama doğrudur.
DVarsayım yanlış, doğrulama doğrudur.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Her iki çemberin yarıçapları eşit ve $MK$, $NK$ kenarları o çemberlerin yarıçaplarını gösterir. Çünkü $M$ merkezinin çemberine göre $K$, $MK = 6\text{ cm}$ uzaklıktadır ve aynı şekilde $N$ için de $NK = 6\text{ cm}$ olur. Bu nedenle üçgenin iki kenarı eşittir ve Zeynep'in hem varsayımı hem de doğrulaması doğrudur.
Cevap: Her ikisi de doğrudur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular