MegaSoru

İşlem Önceliği 63 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

İşlem Önceliği Konu Anlatımı

İşlem önceliği, matematikte birden fazla işlemin bir arada olduğu durumlarda hangi işlemin önce yapılacağını belirleyen kurallardır. Doğru ve hızlı sonuçlara ulaşmak için işlem önceliğini bilmek ve doğru şekilde uygulamak çok önemlidir.

İşlem Önceliği Nedir?

Birden fazla işlemin bulunduğu matematik cümlelerinde (toplama, çıkarma, çarpma ve bölme) işlemlerin sırası karışıklık yaratabilir. İşte bu karışıklığı önlemek için işlem önceliği kuralları kullanılır. Eğer bu kurallara uyulmazsa yanlış sonuçlara ulaşılabilir.

İşlem Önceliği Kuralları

1. Parantez içindeki işlemler her zaman önce yapılır.
2. Parantez yoksa çarpma ve bölme işlemleri, toplama ve çıkarmadan önce yapılır.
3. Aynı öncelikteki işlemler (örneğin hem çarpma hem bölme varsa) soldan sağa sırasıyla yapılır; toplama ile çıkarma işlemleri de birbirleriyle yine soldan sağa yapılır.

İşlem Önceliğinin Günlük Hayattaki Yeri

Alışverişten yemek tariflerine kadar günlük hayatta sıkça matematik işlemleriyle karşılaşırız. Birçok adımlı işlem yaparken işlem önceliğini doğru uygularsak hata yapmadan sonuca ulaşabiliriz. Özellikle işlemin sonucu başka bir işleme etki ediyorsa işlem sırası çok önemlidir.

İşlem Önceliğini Açıklamak

Bir işlem cümlesini çözerken neden önce çarpma ya da bölme işlemlerini toplama ve çıkarmadan önce yaptığımızı açıklamak önemlidir. Matematikte genel kural olarak işlemlerin belirli bir sırası vardır ve bu sıraya uyulmazsa cevabımız yanlış olur. Başka biriyle aynı işlemi çözdüğümüzde farklı bir sırayla işlem yaparsak farklı sonuçlar elde edebiliriz.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $6 + 4 \times 2$ ifadesinin sonucunu bulalım.

Önce çarpma işlemine bakılır. $4 \times 2 = 8$ bulunur. Sonra toplama yapılır: $6 + 8 = 14$.

Örnek 2. $(10 - 4) \times 3$ işlemini çözelim.

Önce parantez içi yapılır: $10 - 4 = 6$. Sonra çıkan sonuç çarpılır: $6 \times 3 = 18$.

Örnek 3. $20 - 8 \times 2 + 5$ işleminin sonucunu bulalım.

Önce çarpma yapılır: $8 \times 2 = 16$. Sonra soldan sağa çıkarma ve toplama yapılır: $20 - 16 = 4$, $4 + 5 = 9$.

Örnek 4. $18 \div (2 + 1)$ işlemini çözelim.

Önce parantez içi yapılır: $2 + 1 = 3$. Sonra bölme yapılır: $18 \div 3 = 6$.

Özetle

  • Parantez içindeki işlemler daima en önce yapılır.
  • Çarpma ve bölme, toplama ve çıkarmadan önce yapılır.
  • Aynı öncelikte olan işlemler soldan sağa yapılır.
  • İşlem önceliğine uymak doğru sonuç için gereklidir.
  • İşlem önceliği hem matematikte hem de günlük yaşamda önemlidir.

İşlem Önceliği — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$8 + 4 \times 2$ işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A16
B12
C20
D24
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bu işlemde önce çarpma yapılır: $4 \times 2 = 8$. Sonra toplama yapılır: $8 + 8 = 16$. Cevap: 16
2Kolay
$25 - (6 + 3)$ işlemini sonuçlandırırken hangi işlem önce yapılır?
ABölme
BToplama
CHer ikisi aynı anda
DÇıkarma
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Parantez içindeki toplama işlemi önce yapılır. $6 + 3 = 9$. Sonra $25 - 9 = 16$ işlemi yapılır. Cevap: Toplama işlemi önce yapılır.
3Orta
Bir öğrenci $32 - 8 \div 4$ ifadesini aşağıdaki gibi çözmüştür:

- Birinci çözüm: Önce $32-8=24$ sonra $24 \div 4=6$ bulmuş.
- İkinci çözüm: Önce $8 \div 4=2$ sonra $32-2=30$ bulmuş.

Hangi çözüm doğrudur?
Aİki çözüm de yanlıştır.
Bİkinci çözüm doğrudur.
CBirinci çözüm doğrudur.
DHer iki çözüm de doğrudur.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
İşlem önceliğine göre bölme, çıkarma işleminden önce yapılır. Yani önce $8 \div 4 = 2$ yapılır, ardından $32 - 2 = 30$ bulunur. İkinci çözüm doğrudur. Cevap: İkinci çözüm doğrudur.
4Orta
Ayşe $5 \times (12 + 8)$ işlemini aşağıdaki gibi çözmüştür:

- Birinci çözüm: Önce $5 \times 12 = 60$, sonra $60 + 8 = 68$
- İkinci çözüm: Önce $12 + 8 = 20$, sonra $5 \times 20 = 100$

Hangisi işlem önceliğine göre doğru sonucu verir?
ABirinci çözüm doğrudur.
Bİkinci çözüm doğrudur.
CHer iki çözüm de doğrudur.
Dİki çözüm de yanlıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Parantez içindeki işlem önce yapılmalıdır. Yani önce $12 + 8 = 20$, sonra $5 \times 20 = 100$ yapılır. Doğru çözüm ikinci çözümdür. Cevap: İkinci çözüm doğrudur.
5Zor
Ayşe, marketten 4 tane sucuk paketi almak istiyor. Her paketin fiyatı 15 TL'dir. Kasada ise toplam alışverişten 20 TL indirim yapılacaktır. Ayşe'nin ödediği miktarı hesaplayan aşağıdaki çözüm yollarından hangisi işlem sırasını DOĞRU gerekçeyle açıklamıştır?
Çözüm: $4 \times 15 - 20$ = ?
Aİkisi de aynı anda yapılabilir çünkü işlem önceliği önemli değildir.
BÖnce toplamı bulmak gerekir, bu yüzden öncelik çıkarma işlemindedir.
CÖnce çarpma, sonra çıkarma çünkü çarpma işleminden başlanır.
DÖnce çıkarma, sonra çarpma çünkü soldan sağa işlem yapılır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Önce çarpma işlemi, sonra çıkarma yapılmalıdır. Çünkü işlem önceliğine göre parantez yoksa öncelikle çarpma ve bölme, sonra toplama ve çıkarma yapılır. Yani önce $4 \times 15 = 60$ bulunur, sonra 60 - 20 = 40 işlemi yapılır. Cevap: Önce çarpma, sonra çıkarma çünkü çarpma işleminin çıkarma işleminden önceliği vardır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular