MegaSoru

Cümlede Anlam İlişkileri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Cümlede Anlam İlişkileri Konu Anlatımı

Cümlede anlam ilişkileri, bir cümlede verilen bilgiyi yüzeyde ve derinde nasıl anlayacağımızı öğrenmemizi sağlar. Bu konu, hem cümlede direkt olarak yazılanı hem de yazılmayan, çıkarım yoluyla ulaşılabilecek anlamları anlamamıza yardımcı olur.

Yüzey Anlam Nedir?

Yüzey anlam, bir cümlede veya metinde doğrudan söylenen, açıkça ifade edilen anlamdır. Yani cümleyi okuduğumuzda ilk olarak anladığımız, gizli olmayan mesaj yüzey anlamdır. Yüzey anlamı bulmak için cümleyi okur, kelimelerin anlattıklarını dikkate alırsın.

Derin Anlam (Çıkarım) Nedir?

Derin anlam, metinde açıkça yazılmayan, ancak verilen bilgilerden çıkarılabilen, dolaylı olarak anlaşılan mesajdır. Bazen yazar bir konuyu açık açık söylemez ama bazı ipuçları verir. Biz de bu ipuçlarından yola çıkarak cümlenin gizli veya aslında anlatmak istediği anlamı buluruz. Buna çıkarım yapma denir.

Yüzey Anlam Nasıl Belirlenir?

Bir cümlenin veya metnin yüzey anlamını belirlemek için metni dikkatlice okumalısın. Sonra doğrudan, açıkça söylenen bilgileri not almalısın. Parçada söylenenleri aynen tekrarlamak yüzey anlamı yakalamanı sağlar.

Çıkarım Yaparken Nelere Dikkat Edilir?

Çıkarım yaparken metinde verilen ipuçlarını doğru değerlendirmek gerekir. Karakterlerin davranışları, metindeki olaylar ve yazarın kullandığı bazı ifadeler bize doğrudan söylenmeyen ama ima edilen anlamları gösterebilir. Bu yüzden sadece söylenenlere değil, sözlerin altına da bakmak önemlidir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Ayşe, sabah geç kalktığı için otobüsü kaçırdı.

Bu cümlenin yüzey anlamı, Ayşe’nin sabah uyandığında geç kaldığı ve bunun sonucunda otobüsü yetişemediğidir. Cümlede açıkça verilen bilgi budur.

Örnek 2. Bütün gün dışarıda oynayan Hasan, akşam erkenden uyudu.

Yüzey anlam: Hasan bütün gün dışarıda oynamış ve akşam erken yatmıştır. Çıkarım: Hasan’ın yorulduğu için erkenden uyuduğu sonuç olarak çıkarılabilir. Cümlede Hasan’ın yorulduğu açıkça yazılmasa da, davranışlarından bunu anlarız.

Örnek 3. Canan, kar yağınca hemen dışarı çıkıp oyun oynar.

Yüzey anlam: Canan, kar yağdığında hemen dışarı çıkıp oyun oynamaktadır. Çıkarım: Canan’ın karda oynamayı çok sevdiği anlaşılır.

Örnek 4. Emre, teneffüs boyunca hiç konuşmadan masasının başında oturdu.

Yüzey anlamı: Emre, teneffüs süresince konuşmadan yerinde oturmuş. Çıkarım: Emre’nin üzgün ya da düşünceli olduğu anlaşılabilir; çünkü arkadaşlarıyla konuşmamış ve yalnız kalmayı tercih etmiş.

Özetle

  • Yüzey anlam cümlede açıkça yazılan bilgidir.
  • Derin anlam, metinden çıkarım yaparak ulaştığımız gizli mesajdır.
  • Çıkarım yaparken ipuçlarını dikkatlice değerlendirmeliyiz.
  • Bir cümlenin hem yüzey hem de derin anlamı olabilir.
  • Doğru anlamak için cümlede söylenene ve söylenmeyene bakmak gerekir.

Cümlede Anlam İlişkileri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Ali okuldan eve dönerken yolda bir kedi gördü ve yanındaki ekmeğinin bir parçasını onunla paylaştı. Ali'nin bu davranışıyla ilgili hangi çıkarım yapılabilir?
AAli ekmek yemeyi çok sever.
BAli kedilerden korkar.
CAli her zaman yalnız yürür.
DAli hayvanlara karşı duyarlıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Ali'nin bu davranışı, onun hayvanlara karşı şefkatli ve yardımsever biri olduğunu gösterir.
2Kolay
“Ayşe sabah kahvaltı yapamadığı için okula aç gitti. Derste karnı guruldayınca arkadaşları ona sandviçlerini paylaştı.” Bu metinde hangi sonuç çıkarılabilir?
AAyşe kahvaltıda sandviç yemiştir.
BAyşe okula hep aç gider.
CArkadaşları ona yardımcı olmuştur.
DAyşe ders çalışmak istememiştir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Ayşe'nin arkadaşları paylaşımcı ve düşünceli kişilerdir.
3Orta
Ekin bahçedeki çiçeklerin bazılarını sulamayı unuttuğu için, ertesi gün bu çiçeklerin yapraklarının solduğunu fark etti. Ekin’in yaşadıkları ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
AEkin çiçek sulamayı çok sevmez.
BÇiçekler her zaman güneş ışığı ister.
CÇiçekleri düzenli sulamak onların solmasını önler.
DBahçedeki tüm çiçekler farklı renklerdedir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Çiçeklerin yapraklarının solmasının nedeni, Ekin’in onları sulamayı unutmasıdır. Buradan, çiçeklerin düzenli sulanmadığında solabileceği sonucu çıkarılır.
4Orta
Emir, sabah hazırlıklarını çok hızlı yaptığı için önemli bir eşyasını evde unutmuş. Okula vardığında eşyasının yanında olmadığını fark edip üzülmüş. Bu metinden, aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
AAceleyle hareket etmek unutkanlığa neden olabilir.
BEmir’in okulu eşyalarla doludur.
CSabah hazırlıkları Emir’in en sevdiği zamandır.
DEmir her zaman geç kalkar.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Emir'in aceleyle hazırlanmasının sonucu olarak önemli bir eşyasını unuttuğu anlaşılır. Buradan, aceleyle yapılan işlerde dikkatsizlik sonucu bir şeylerin unutulabileceği sonuca varılır.
5Zor
Deniz, okul servisini kaçırdığı için sabah erkenden yürüyerek okula gitmek zorunda kaldı. Yol boyunca üşüse de şikâyet etmedi ve zamanında okuluna ulaştı. Bu metne en iyi başlık aşağıdakilerden hangisi olur?
ASorumluluk ve Azim
BSoğukta Yürüyüş
CSabah Servisi
DOkul Yolundaki Macera
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Metinde, Deniz’in karşılaştığı zorluğu sabırla ve şikâyet etmeden aştığı, sorumluluk sahibi davrandığı anlaşılmaktadır. Doğru başlık bu örtük anlamı yansıtmalıdır. Cevap: Sorumluluk ve Azim

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular