MegaSoru

Konuşturma (İntak) 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Konuşturma (İntak) Konu Anlatımı

Konuşturma, Türkçede sıkça kullanılan bir söz sanatıdır. İnsan dışındaki varlıkların insan gibi konuşturulması anlamına gelir. Bu sanat, metinleri daha canlı ve ilgi çekici hale getirir.

Konuşturma (İntak) Nedir?

Konuşturma, diğer adıyla intak, insan dışındaki canlı ya da cansız varlıkların, insanmış gibi konuşturulmasıdır. Şair veya yazar, hayvanlara, bitkilere, eşyalara veya doğa olaylarına insan özellikleri kazandırarak onların konuşmasını sağlar. Konuşturma, özellikle masallarda, fabllarda ve bazı şiirlerde çok sık kullanılır.

Konuşturmanın Özellikleri

Konuşturma sanatında varlıklar sadece insan gibi davranmaz, aynı zamanda konuşur yani sözlü ifadeler kullanır. Bu yönüyle kişileştirmeden ayrılır çünkü kişileştirmede insan dışındaki varlıklar sadece insan gibi davranır veya düşünür, ancak konuşturma sanatında mutlaka bir konuşturma (söz söyleme) vardır. Eğer metindeki bir hayvan konuşuyorsa, konuşturma sanatı yapılmıştır.

Konuşturma Sanatının Amaçları

Konuşturma sanatının amacı, metni daha ilgi çekici, eğlenceli ve öğretici hale getirmektir. Özellikle çocuk kitaplarında ve fabllarda kullanıldığında verilen dersin veya mesajın etkisini artırır. Ayrıca metnin canlılığını ve hayal gücünü destekler.

Konuşturmanın Kullanıldığı Metin Türleri

Konuşturma en çok fabl, masal, hikâye ve bazen şiirde yer alır. Bu tür metinlerde hayvanlar, doğa olayları, eşyalar kolayca insana ait özelliklerle donatılarak konuşturulabilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir masalda tavşan, kaplana "Saklanmayı çok iyi bilirim, beni yakalayamazsın" diyor. Bu cümlede konuşturma var mıdır?

Evet, vardır. Tavşan bir hayvandır ve insanlar gibi konuşamaz. Burada tavşanın insana özgü bir şekilde konuşması, konuşturma (intak) sanatının uygulandığını gösterir.

Örnek 2. Bir şiirde güneş: "Bugün size gülümseyeceğim," dedi. Bu cümlede hangi söz sanatı kullanılmış olabilir?

Bu cümlede güneş konuştuğu için konuşturma (intak) sanatı yapılmıştır. Ayrıca güneşe insan özelliği kazandırıldığı için kişileştirme de vardır; fakat asıl olarak konuşturma vardır çünkü güneş söz söylemiştir.

Örnek 3. Bir hikâyede, masa sandalyeye "Sırtın çok sert olmuş, biraz yumuşasan iyi olurdu" diyor. Burada ne tür bir söz sanatı uygulanmıştır?

Burada cansız varlıklar olan masa ve sandalye konuşturulmuştur. İnsanlar gibi karşılıklı konuşmaları, konuşturma (intak) sanatının kullanıldığını gösterir.

Örnek 4. Bir fablda tilki kuşa "Akşam yemeğini birlikte mi yesek?" diye sordu. Bu cümlede hangi söz sanatı vardır?

Bu cümlede hayvanlar, insanlar gibi konuşmuştur. Kuş ve tilkinin konuşması, konuşturma sanatının örneğidir.

Özetle

  • Konuşturma (intak), insan dışındaki varlıkların konuşturulmasıdır.
  • Konuşturma sanatında mutlaka bir konuşma (söz söyleme) bulunur.
  • Masal, fabl ve hikâye gibi türlerde sıkça kullanılır.
  • Kişileştirmeden farkı; sadece insan gibi davranılması değil, insana özgü konuşmanın yapılmasıdır.
  • Konuşturma, anlatıma canlılık ve mizah katar.

Konuşturma (İntak) — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde insana ait bir konuşma, insan dışı bir varlığa yaptırılmıştır?
AKalem, 'Bugün çok yoruldum.' dedi.
BRüzgâr pencereden usulca içeri girdi.
CAraba hızla yokuşu çıktı.
DDağ, başını bulutlara yaslamıştı.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
“Kalem, 'Bugün çok yoruldum.' dedi.” cümlesinde insana ait konuşma davranışı kaleme aktarılmıştır. Bu durum konuşturma (intak) sanatıdır. Diğer cümlelerde varlıkların konuştuğu yoktur.
2Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde konuşturma (intak) sanatına örnek vardır?
AGüller açınca bahçe güzelleşti.
BMinik kedi, 'Miyav miyav, beni de oyuna alın!' dedi.
CAy yavaşça gökyüzünde ilerliyordu.
DOrman sessizliğe büründü.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
“Minik kedi, 'Miyav miyav, beni de oyuna alın!' dedi.” cümlesinde, minik kedi bir insan gibi konuşuyormuş gibi gösterilmiştir. Bu da konuşturma (intak) sanatıdır. Diğer cümlelerde hayvan ya da nesne konuşma eylemi sergilememektedir.
3Orta
Konuşturma (intak) sanatı, insan dışındaki varlıkların insan gibi konuşturulmasıdır. Aşağıdaki örneklerden hangisi konuşturma sanatına en uygun örnektir?
AAli, kitabını masanın üzerine bıraktı.
BRüzgar, ağaç dallarını hışırdatıyordu.
CKaranlık, odanın içine yayıldı.
DKüçük kedi bana 'Bugün oynayalım mı?' dedi.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Konuşturma sanatında, insan dışındaki bir varlık doğrudan konuşuyormuş gibi gösterilir. Seçeneklerde yalnızca "Küçük kedi bana 'Bugün oynayalım mı?' dedi." cümlesinde bir hayvanın konuşması sağlanmıştır. Cevap: "Küçük kedi bana 'Bugün oynayalım mı?' dedi."
4Orta
"Güneş bugün bana, 'Seninle uzun bir yolculuğa çıkmaya hazırım,' dedi." cümlesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
ACümlede insan bir karakter konuşmaktadır.
BCümlede herhangi bir söz sanatı yoktur.
CCümlede konuşturma sanatına örnek verilmiştir.
DCümlede sadece kişileştirme yapılmıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Cümlede, insan olmayan bir varlık (güneş), bir insana hitap ederek konuşmaktadır. Bu, konuşturma (intak) sanatıdır. Doğru cevap: Cümlede konuşturma sanatına örnek verilmiştir.
5Zor
Bir öğrencinin yazdığı kısa hikâyede şu cümle yer almaktadır:

“Sabah erkenden mutfağa girdiğimde çaydanlık bana haylaz bir çocuk gibi, ‘Yine mi çay isteyeceksiniz?’ diye sordu.”

Bu cümlede konuşturma (intak) sanatının yapılıp yapılmadığıyla ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
AÇaydanlık bir insan olmadığı hâlde konuşuyormuş gibi gösterildiği için, cümlede konuşturma (intak) sanatı kullanılmıştır.
BÇaydanlık insana özgü bir davranış göstermediği için söz sanatı yoktur.
CKonuşan kişi insan olduğu için cümlede herhangi bir söz sanatı bulunmamaktadır.
DÇaydanlığın hareketlerinden söz edildiğinden, yalnızca kişileştirme sanatı yapılmıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bu cümlede insana ait bir konuşma, insan dışı bir varlık olan çaydanlığa yaptırılmıştır. Çaydanlık, bir insan gibi konuşmuş, ‘Yine mi çay isteyeceksiniz?’ sorusunu dile getirmiştir. Bu sebeple cümlede konuşturma (intak) sanatı vardır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular