Cebirsel İfadeler Sorular hazırlanıyor · konu özeti
Cebirsel İfadeler Konu Anlatımı
Günlük hayatta değeri bilinmeyen ya da değişebilen nicelikleri harflerle gösteririz. Harf ve sayıların işlemlerle birleşmesiyle oluşan ifadelere cebirsel ifade denir.
Değişken, terim ve katsayı
• Değeri değişebilen ya da bilinmeyen niceliği gösteren harfe değişken denir: $x$, $a$, $n$ gibi.
• $3x + 5$ ifadesinde $3x$ ve $5$ birer terimdir.
• Değişkenin önündeki sayıya katsayı denir: $3x$ teriminin katsayısı 3'tür.
• Değişken içermeyen terime sabit terim denir: $3x + 5$ ifadesinde sabit terim 5'tir.
• $3x$ ifadesi "$3$ çarpı $x$" demektir.
Sözel ifadeyi cebirsel ifadeye çevirmek
• Bir sayının 4 fazlası: $n + 4$
• Bir sayının 2 katı: $2n$
• Bir sayının 3 eksiği: $n - 3$
• Bir sayının yarısı: $\frac{n}{2}$
• Bir sayının 2 katının 5 fazlası: $2n + 5$
Çevirirken işlemlerin sırasına dikkat edilir: "bir sayının 5 fazlasının 2 katı" ise $2 \cdot (n + 5)$ olur.
Cebirsel ifadenin değeri
Değişkenin yerine verilen sayı yazılarak ifadenin değeri bulunur. $x = 4$ için $3x + 5 = 3 \cdot 4 + 5 = 17$'dir. Bir ifade, değişkene verilen her değer için farklı bir sonuç verebilir; bu yüzden harf "değişken" adını alır.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. $5a - 2$ ifadesinde katsayı ve sabit terim nedir?
Katsayı 5, sabit terim $-2$'dir (ifade 5a eksi 2 biçimindedir).
Örnek 2. Bir defter $x$ liradır. 4 defter ile 6 liralık bir kalem alan kişinin ödediği tutarı gösteren ifade nedir?
$4x + 6$'dır.
Örnek 3. $n = 3$ için $2n + 7$ ifadesinin değeri kaçtır?
$2 \cdot 3 + 7 = 13$'tür.
Özetle
- Değeri değişebilen niceliği gösteren harfe değişken denir.
- Değişkenin önündeki sayı katsayı, değişkensiz terim sabit terimdir.
- Sözel ifadeler işlem sırası korunarak cebirsel ifadeye çevrilir.
- Değişkenin yerine sayı yazılarak ifadenin değeri bulunur.