Deniz'in davranışı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle daha çok ilişkilidir?
Çözümü göster
Doğru cevap A'dır: "Öz değerlendirme".
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir metni anlamanın ilk adımı, metinde açıkça söylenenleri doğru kavramaktır. Bu konuda metnin yüzey anlamını belirlemeyi, metindeki önemli bilgileri ayırt etmeyi ve metnin konusunu taşıyan anahtar kelimeleri bulmayı öğreniyoruz.
Bir metnin yüzey anlamı, anlatılanların doğrudan ve açık bir şekilde ifade edildiği, herkesin aynı şekilde anlayabileceği temel anlamdır. Yani, bir hikâye, haber ya da makale okuduğunda yazarın açıkça söylediği şeyler metnin yüzey anlamını oluşturur.
Yüzey anlamı belirlemek için, metni dikkatlice okuyup, anlatılan kişiler, olaylar, yer ve zaman gibi temel öğelere odaklanmak gerekir. Sorulacak sorular şunlardır: Metinde kimden bahsediliyor? Ne oluyor? Nerede ve ne zaman gerçekleşiyor? Yazar neyi açıkça söylüyor? Kısacası, metnin özetini kendi cümlelerimizle tekrar etmek de yüzey anlamı bulmamıza yardımcı olur.
Yüzey anlam, metindeki açık anlatılanları içerir. Alt (gizli) anlam ise yazarın doğrudan söylemediği, okuyucunun düşünerek çıkarabileceği anlamlardır. Bu yüzden, yüzey anlamı belirleme; yoruma ve çıkarıma dayalı anlamlardan önce yapılmalıdır.
Bir metinde, konuyla doğrudan ilgili temel ve gerekli bilgiler önemli bilgi olarak kabul edilir. Bu bilgiler, ana düşünceyi destekler niteliktedir ve genellikle metnin temel amacını ortaya koyar. Gereksiz ayrıntılar ya da örnekler ise çoğunlukla önemli bilgi değildir.
Önemli bilgileri bulmak için önce metnin ana fikri bulunmalı, ardından bu fikri destekleyen temel cümlelere dikkat edilmelidir. Tanımlamalar, neden-sonuç ilişkisi kurulan ifadeler, tarih, isim ve rakamsal veriler de çoğunlukla önemli bilgi olabilir. Paragraf başlarında ve sonuç cümlelerinde de genellikle önemli bilgilere rastlanır.
Anahtar kelimeler, bir metinde anlatılmak istenen temel düşünceyi en iyi şekilde anlatan, metnin ana konusunu ve önemli ayrıntılarını özetleyen kelimelerdir. Genellikle, metinde sıkça tekrar edilen, doğrudan konu ile ilgili veya anlam açısından güçlü sözcükler anahtar kelime olarak belirlenir.
Metni okurken önce başlığı incelemek ve ne hakkında olacağını tahmin etmek iyi bir başlangıçtır. Ardından, paragraf içinde tekrarlanan, kalın veya italik yazılmış, tanımı yapılan veya cümlelerde vurgulanan kelimelere dikkat edilir. Her paragrafın ana düşüncesiyle uyuşan ve konuyu temsil eden sözcükler anahtar kelime olarak seçilir.
Anahtar kelimeler genellikle metnin konusu ve ana fikriyle doğrudan ilgilidir. Bir metnin ana konusu hakkında en fazla bilgi veren, metinde sık geçen ve içeriği yansıtan kelimeler, anahtar kelime işlevi görür. Konu ve ana fikir üzerine düşündüğümüzde, anahtar kelimeler bu düşünceleri bulmamıza rehberlik eder.
Örnek 1. Ali sabah uyanınca hemen annesine koştu. Annesi ona sıcacık bir kahvaltı hazırlamıştı.
Burada anlatılanların yüzey anlamı şudur: Ali sabah uyanıyor, annesine gidiyor ve annesi ona kahvaltı hazırlamış. Yazar bunları açık bir şekilde söylüyor. Farklı yorumlara veya çıkarımlara gerek yoktur.
Örnek 2. Bugün okula geç kalan Ayşe, öğretmeninden özür diledi.
Yüzey anlam olarak; Ayşe bugün okula geç kalmış ve bu nedenle öğretmeninden özür dilemiş. Metinde doğrudan anlatılan budur.
Örnek 3. Aşağıdaki metni inceleyelim:
“19 Mayıs 1919’da, Mustafa Kemal Atatürk Samsun’a çıkarak Millî Mücadele’yi başlatmıştır. Bu tarihi olay, Türk milletinin bağımsızlık yolunda attığı ilk adımdır. Her yıl 19 Mayıs, Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanır.”
Bu metindeki önemli bilgileri belirleyelim.
- Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkması Millî Mücadele’yi başlatmıştır.
- 19 Mayıs her yıl Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanır. (Gerekli ve temel bilgiler bunlardır. Kutlamanın ayrıntısı veya diğer bilgiler daha az önemlidir.)
Örnek 4. “Çanakkale Savaşı, Türk milletinin bağımsızlık uğruna verdiği en büyük mücadelelerden biridir.” cümlesinde anahtar kelimeleri belirleyelim.
Cümlede geçen "Çanakkale Savaşı", "Türk milleti", "bağımsızlık" ve "mücadele" kelimeleri, cümlenin temel konusunu anlatıyor. Bu nedenle, anahtar kelimeler: "Çanakkale Savaşı", "Türk milleti", "bağımsızlık", "mücadele".
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.