MegaSoru

Elektrik Yüklü Cisimler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Elektrik Yüklü Cisimler Konu Anlatımı

Bütün cisimlerde pozitif ve negatif yükler bulunur. Bir cismin nasıl sınıflandırılacağı bu yüklerin miktarlarının karşılaştırılmasıyla belirlenir. Bu konuda cisimleri yük bakımından sınıflandırmayı, elektroskopu ve topraklamayı inceleriz.

Nötr, pozitif ve negatif yüklü cisimler

• Nötr cisim: Pozitif ve negatif yük miktarları eşit olan cisimdir. Nötr cisim yüksüz değildir; içinde yükler vardır ama birbirini dengeler.
• Pozitif yüklü cisim: Pozitif yük miktarı negatif yük miktarından fazla olan cisimdir. Pozitif yüklü bir cisimde de elektronlar bulunur.
• Negatif yüklü cisim: Negatif yük miktarı pozitif yük miktarından fazla olan cisimdir.
Bir cismin rengi, büyüklüğü ya da sıcaklığı yük durumunu belirlemez. Nötr bir cisim elektron alır ya da verirse yüklenebilir.

Elektroskop

Elektroskop, bir cismin elektrik yüklü olup olmadığını anlamak için kullanılan araçtır. Yüklü bir cisim elektroskoba yaklaştırıldığında ya da dokundurulduğunda elektroskopta gözlenen değişim, cismin yük durumu hakkında bilgi verir. Ölçüme başlamadan önce elektroskobun nötr olduğundan emin olunmalıdır.

Topraklama

Yüklü bir cismin fazla yükünün toprağa aktarılması ya da eksik yükünün topraktan karşılanarak cismin nötr hâle gelmesine topraklama denir. Dünya çok büyük olduğu için bu yük alışverişinden etkilenmez.
• Negatif yüklü bir cisim topraklanırsa fazla elektronları toprağa akar.
• Pozitif yüklü bir cisim topraklanırsa topraktan cisme elektron gelir.
Günlük yaşamda ve teknolojide topraklama can ve mal güvenliği için önemlidir:
• Binaların çatısındaki paratonerler yıldırımın elektrik yükünü güvenli bir yoldan toprağa iletir.
• Topraklı prizler, çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi metal gövdeli cihazlarda kaçak elektriğin insana zarar vermeden toprağa akmasını sağlar.
• Akaryakıt tankerlerine takılan ve yere değen zincirler, sürtünmeyle biriken yükü toprağa ileterek kıvılcım ve yangın tehlikesini azaltır.
• Akaryakıt istasyonlarında ve elektronik üretiminde de biriken yükler topraklamayla boşaltılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. K cisminde pozitif ve negatif yükler eşit, L cisminde negatif yük fazla, M cisminde pozitif yük fazladır. Cisimleri sınıflandırınız.

K nötr, L negatif yüklü, M pozitif yüklüdür.

Örnek 2. Bir öğrenci "Nötr cisimde hiç elektrik yükü yoktur." diyor. Bu ifadeyi düzeltiniz.

Nötr cisimde yük vardır; pozitif ve negatif yük miktarları eşit olduğu için birbirini dengeler. Nötr, yüksüz anlamına gelmez.

Örnek 3. Akaryakıt tankerlerinin arkasında yere değen bir zincir bulunmasının nedeni nedir?

Tanker yolda giderken sürtünmeyle elektrik yükü biriktirebilir. Zincir bu yükü toprağa ileterek kıvılcım oluşmasını ve yangın tehlikesini önler; bu bir topraklama uygulamasıdır.

Özetle

  • Nötr cisimde pozitif ve negatif yük miktarları eşittir; nötr yüksüz demek değildir.
  • Pozitif yük fazlaysa cisim pozitif, negatif yük fazlaysa negatif yüklüdür.
  • Elektroskop cismin yüklü olup olmadığını anlamakta kullanılır.
  • Topraklama yüklü cismin toprakla yük alışverişi yapıp nötrleşmesidir.
  • Paratoner, topraklı priz ve tanker zinciri topraklama örnekleridir.

Elektrik Yüklü Cisimler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir cisimde pozitif ve negatif yük miktarları eşit. Cisim nasıl adlandırılır?
AHiç yük içermeyen
BPozitif yüklü
CNötr
DNegatif yüklü
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Eşit karşıt yük miktarı net yükü sıfır yapar.
2Kolay
K cisminin elektronları pozitif yüklerini dengeleyecek miktardan fazla. Hangi sınıftadır?
ANegatif yüklü
BYük içermeyen
CPozitif yüklü
DNötr
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Elektron fazlalığı negatif net yük demektir.
3Orta
Öğrenci nötr cisimde elektron bulunmaz diyor. Hangi düzeltme gerekir?
ANötr cisim hiç tanecik içermez
BNötr cisimde karşıt yük miktarları eşittir
CNötr cisim yalnız proton içerir
DNötr olmak elektron fazlasıdır
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Nötrlük yüklerin yokluğu değildir.
4Orta
K'de karşıt yükler eşit, L'de negatif fazla, M'de pozitif fazla. Doğru sıra hangisidir?
AK negatif, L pozitif, M nötr
BK nötr, L negatif, M pozitif
CÜçü de nötr
DK pozitif, L nötr, M negatif
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Her cisim kendi yük dengesiyle sınıflanır.
5Zor
Öğrenci kırmızı cisimlerin pozitif olduğunu savunuyor. Hangi kanıt iddiayı sınar?
AFarklı yük durumundaki kırmızı örneklerin ölçülmesi
BYalnız kırmızı boya adı
CCismin masada durması
DCismin fotoğrafının büyütülmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Yük durumu renk etiketiyle belirlenmez.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular