Çözümü göster
Eşit karşıt yük miktarı net yükü sıfır yapar.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bütün cisimlerde pozitif ve negatif yükler bulunur. Bir cismin nasıl sınıflandırılacağı bu yüklerin miktarlarının karşılaştırılmasıyla belirlenir. Bu konuda cisimleri yük bakımından sınıflandırmayı, elektroskopu ve topraklamayı inceleriz.
• Nötr cisim: Pozitif ve negatif yük miktarları eşit olan cisimdir. Nötr cisim yüksüz değildir; içinde yükler vardır ama birbirini dengeler.
• Pozitif yüklü cisim: Pozitif yük miktarı negatif yük miktarından fazla olan cisimdir. Pozitif yüklü bir cisimde de elektronlar bulunur.
• Negatif yüklü cisim: Negatif yük miktarı pozitif yük miktarından fazla olan cisimdir.
Bir cismin rengi, büyüklüğü ya da sıcaklığı yük durumunu belirlemez. Nötr bir cisim elektron alır ya da verirse yüklenebilir.
Elektroskop, bir cismin elektrik yüklü olup olmadığını anlamak için kullanılan araçtır. Yüklü bir cisim elektroskoba yaklaştırıldığında ya da dokundurulduğunda elektroskopta gözlenen değişim, cismin yük durumu hakkında bilgi verir. Ölçüme başlamadan önce elektroskobun nötr olduğundan emin olunmalıdır.
Yüklü bir cismin fazla yükünün toprağa aktarılması ya da eksik yükünün topraktan karşılanarak cismin nötr hâle gelmesine topraklama denir. Dünya çok büyük olduğu için bu yük alışverişinden etkilenmez.
• Negatif yüklü bir cisim topraklanırsa fazla elektronları toprağa akar.
• Pozitif yüklü bir cisim topraklanırsa topraktan cisme elektron gelir.
Günlük yaşamda ve teknolojide topraklama can ve mal güvenliği için önemlidir:
• Binaların çatısındaki paratonerler yıldırımın elektrik yükünü güvenli bir yoldan toprağa iletir.
• Topraklı prizler, çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi metal gövdeli cihazlarda kaçak elektriğin insana zarar vermeden toprağa akmasını sağlar.
• Akaryakıt tankerlerine takılan ve yere değen zincirler, sürtünmeyle biriken yükü toprağa ileterek kıvılcım ve yangın tehlikesini azaltır.
• Akaryakıt istasyonlarında ve elektronik üretiminde de biriken yükler topraklamayla boşaltılır.
Örnek 1. K cisminde pozitif ve negatif yükler eşit, L cisminde negatif yük fazla, M cisminde pozitif yük fazladır. Cisimleri sınıflandırınız.
K nötr, L negatif yüklü, M pozitif yüklüdür.
Örnek 2. Bir öğrenci "Nötr cisimde hiç elektrik yükü yoktur." diyor. Bu ifadeyi düzeltiniz.
Nötr cisimde yük vardır; pozitif ve negatif yük miktarları eşit olduğu için birbirini dengeler. Nötr, yüksüz anlamına gelmez.
Örnek 3. Akaryakıt tankerlerinin arkasında yere değen bir zincir bulunmasının nedeni nedir?
Tanker yolda giderken sürtünmeyle elektrik yükü biriktirebilir. Zincir bu yükü toprağa ileterek kıvılcım oluşmasını ve yangın tehlikesini önler; bu bir topraklama uygulamasıdır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.