MegaSoru

İklim ve Hava Hareketleri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

İklim ve Hava Hareketleri Konu Anlatımı

Günlük konuşmada "hava" ve "iklim" sözcükleri karıştırılır. Hava olayları kısa sürede ve dar bir alanda görülen değişimlerdir; iklim ise geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen ortalama hava koşullarıdır. Bu iki konuyu inceleyen bilim dalları ve uzmanlar da farklıdır.

Hava olayları

Hava olayları; sıcaklık, yağış, rüzgâr, nem ve bulutluluk gibi durumların kısa süreli hâlidir.
• Bir gün yağmurlu, ertesi gün güneşli olabilir.
• Hava olayları dar bir alanda bile değişebilir.
• Hava olaylarını inceleyen bilim dalı meteorolojidir; bu alanda çalışan uzmana meteorolog denir.
• Hava tahmini raporları meteorolojinin konusudur.

İklim

İklim, bir bölgede uzun yıllar boyunca gözlenen hava koşullarının ortalamasıdır.
• "Bu bölgenin yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır" ifadesi iklimi anlatır.
• İklim kısa sürede değişmez; birkaç günlük sıcak hava iklimin değiştiğini göstermez.
• İklimi inceleyen bilim dalı iklim bilimidir (klimatoloji); bu alanda çalışan uzmana iklim bilimci (klimatolog) denir.

Rüzgârın oluşumu

Güneş'in yeryüzünü farklı ısıtması havanın sıcaklığını ve basıncını yer yer farklı yapar. Hava, basıncın yüksek olduğu yerden alçak olduğu yere doğru hareket eder; bu yatay hava hareketine rüzgâr denir.
• Isınan hava genleşip yükselir, bulunduğu yerde basınç düşer.
• Soğuyan hava alçalır, bulunduğu yerde basınç yükselir.
• Basınç farkı ne kadar büyükse rüzgâr o kadar şiddetli eser.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. "Bugün İzmir'de sağanak yağış bekleniyor." ifadesi hava olayı mı, iklim mi anlatır?

Bir güne ve tek bir şehre ait kısa süreli bir durumu anlattığı için hava olayıdır; meteorolojinin konusudur.

Örnek 2. Bir araştırmacı bir bölgenin son kırk yıllık sıcaklık ve yağış ortalamalarını inceliyor. Bu araştırmacı hangi alanda çalışmaktadır?

Uzun yıllık ortalamalar iklimin konusudur. Araştırmacı iklim bilimci (klimatolog) olarak çalışmaktadır.

Örnek 3. Bir öğrenci, birkaç gün süren soğuk hava nedeniyle bölgesinin ikliminin değiştiğini söylüyor. Bu yorum neden yanlıştır?

Birkaç günlük değişim hava olayıdır. İklim uzun yıllar boyunca gözlenen ortalama koşullarla belirlenir; kısa süreli bir değişim iklimin değiştiğini göstermez.

Özetle

  • Hava olayları kısa süreli ve dar alanlıdır; iklim uzun süreli ve geniş alanlıdır.
  • Hava olaylarını meteoroloji, iklimi iklim bilimi (klimatoloji) inceler.
  • Meteorolojide çalışan uzman meteorolog, iklim biliminde çalışan uzman iklim bilimcidir (klimatolog).
  • Rüzgâr, havanın yüksek basınçtan alçak basınca doğru yatay hareketidir.
  • Kısa süreli bir hava değişimi iklimin değiştiğini göstermez.

İklim ve Hava Hareketleri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Belirli bir yerde kısa süre içinde değişebilen atmosfer olaylarına ne ad verilir?
Aİklim
BMevsim
CEksen eğikliği
DHava olayları
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Hava olayları". Kısa sürede değişebilen atmosfer olaylarına "hava olayları" denir.
2Kolay
Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca gözlenen hava olaylarının ortalamasına ne ad verilir?
AHava olayı
BMeteoroloji
Cİklim
DMevsim
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "İklim". Uzun yıllara ait ortalama hava olaylarına "iklim" denir.
3Orta
Aşağıdakilerden hangisi iklim ile hava olayları arasındaki farklardan biridir?
Aİklim günlük olarak değişirken hava olayları değişmez.
Bİklim meteorologlar, hava olayları klimatologlar tarafından incelenir.
Cİklim uzun yıllara ait verilerle, hava durumu daha kısa süreli atmosfer koşullarıyla ilgilidir.
Dİklim yalnızca sıcaklıkla ilgilenirken hava olayları yalnızca yağışla ilgilenir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "İklim uzun yıllara ait verilerle, hava durumu daha kısa süreli atmosfer koşullarıyla ilgilidir.". İklim uzun yıllara ait verilerle, hava durumu ise kısa süreli atmosfer koşullarıyla ilgilidir.
4Orta
"Rize'de bugün öğleden sonra kuvvetli yağmur bekleniyor."
Bu ifade aşağıdakilerden hangisine örnektir?
AHava durumu
Bİklim
CMevsim oluşumu
DEksen eğikliği
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Hava durumu". Kısa süreli ve güne özgü bir tahmin olduğu için bu ifade hava durumuna örnektir.
5Zor
Aşağıdaki ifadelerden hangisi diğerlerinden farklı türde bir bilgi içermektedir?
AYarın İstanbul'da kuvvetli rüzgâr bekleniyor.
BErzurum'da kışlar uzun ve soğuktur.
CAkdeniz kıyılarında yazlar sıcak ve kuraktır.
DRize yıl boyunca bol yağış alan bir iklim özelliğine sahiptir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Yarın İstanbul'da kuvvetli rüzgâr bekleniyor.". Diğer üç ifade iklimle ilgiliyken bu ifade kısa süreli bir hava durumu tahminidir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular