MegaSoru

BMM’ye Karşı Ayaklanmalar 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

BMM’ye Karşı Ayaklanmalar Konu Anlatımı

Büyük Millet Meclisi açıldıktan kısa süre sonra Anadolu'nun birçok yerinde meclise karşı ayaklanmalar çıktı. Bu ayaklanmalar, meclisin düşmanla savaşırken içeride de mücadele etmesini gerektirdi.

Ayaklanmaların nedenleri

• İstanbul hükümetinin ve İtilaf devletlerinin kışkırtmaları.
• Şeyhülislamın Millî Mücadele'yi destekleyenlerin cezalandırılması gerektiğini bildiren fetvası.
• Halkın uzun savaşlardan yorgun düşmesi ve bazı çevrelerin saltanata bağlılığı.
• Otorite boşluğu ve kişisel çıkar beklentileri.
Başlıca ayaklanmalar arasında Kuvâ-yı İnzibatiye'nin desteklediği isyanlar, Anzavur, Bozkır, Yozgat ve Konya ayaklanmaları ile Kuvâ-yı Millîye komutanı Çerkez Ethem'in düzenli orduya katılmak istememesi sayılabilir.

Alınan önlemler

• Hıyanet-i Vataniye Kanunu (Nisan 1920): Meclise karşı ayaklananların vatan haini sayılmasını sağladı.
• İstiklal Mahkemeleri: Bu kanunu uygulamak, isyancıları ve asker kaçaklarını hızla yargılamak için kuruldu.
• Ankara Müftüsü ve din adamları, şeyhülislamın fetvasına karşı Millî Mücadele'yi destekleyen bir karşı fetva yayımladı.
• Ayaklanmalar düzenli ordu ve Kuvâ-yı Millîye birlikleriyle bastırıldı.

Sonuçlar

Ayaklanmalar Millî Mücadele'yi zayıflattı ve zaman kaybettirdi, ama bastırılmaları meclisin otoritesini güçlendirdi. Bu süreç, düzensiz birlikler yerine düzenli bir ordunun gerekliliğini de gösterdi.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Hıyanet-i Vataniye Kanunu hangi amaçla çıkarıldı?

Meclise karşı ayaklanmaları önlemek ve ayaklananları vatan haini sayarak cezalandırmak amacıyla çıkarıldı.

Örnek 2. Ankara'dan yayımlanan karşı fetvanın amacı neydi?

Şeyhülislamın fetvasının halk üzerindeki etkisini kırmak ve halkın Millî Mücadele'ye desteğini korumaktı.

Örnek 3. Ayaklanmaların bastırılması meclise ne kazandırdı?

Meclisin otoritesi güçlendi ve iç düzen sağlandı; ayrıca düzenli ordunun önemi anlaşıldı.

Özetle

  • Ayaklanmalarda İstanbul hükümetinin ve İtilaf devletlerinin kışkırtmaları etkili oldu.
  • Hıyanet-i Vataniye Kanunu meclise karşı ayaklananları vatan haini saydı.
  • İstiklal Mahkemeleri bu kanunu uygulamak için kuruldu.
  • Ayaklanmaların bastırılması meclisin otoritesini güçlendirdi.

BMM’ye Karşı Ayaklanmalar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Büyük Millet Meclisi'nin açılmasından sonra Anadolu'nun çeşitli yerlerinde meclise karşı çıkan olaylara ne ad verilir?
ABMM'ye karşı ayaklanmalar
BKuvâ-yı Millîye
CCemiyetler
DKongreler
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bu olaylara BMM'ye karşı ayaklanmalar denir.
2Kolay
Ayaklanmaları bastırmak ve vatana ihanet edenleri cezalandırmak amacıyla 1920'de çıkarılan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
ATeşkilat-ı Esasiye Kanunu
BHıyanet-i Vataniye Kanunu
CKabotaj Kanunu
DSoyadı Kanunu
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Hıyanet-i Vataniye Kanunu 1920'de çıkarılmıştır.
3Orta
İstanbul Hükûmeti'nin Kuvâ-yı Millîye ile mücadele etmek amacıyla kurduğu birlik aşağıdakilerden hangisidir?
AKuvâ-yı Seyyare
BDüzenli ordu
CMondros birlikleri
DKuvâ-yı İnzibatiye (Hilafet Ordusu)
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İstanbul Hükûmeti Kuvâ-yı İnzibatiye'yi kurmuştur.
4Orta
İstanbul Hükûmeti'nin Kuvâ-yı Millîyecilerin öldürülmesinin dinen uygun olduğunu bildiren fetvasına karşı Ankara'da yayımlanan karşı fetva neyi amaçlamıştır?
AAyaklanmaları artırmayı
BHalkın Millî Mücadele'ye desteğini korumayı
Cİstanbul Hükûmeti'ni desteklemeyi
DSaltanatı güçlendirmeyi
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Karşı fetva halkın Millî Mücadele'ye desteğini korumayı amaçlamıştır.
5Zor
Ayaklanmalar nedeniyle bazı birliklerin cepheden çekilmek zorunda kalması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
ACephede hiç savaş olmadığını
BAyaklanmaların önemsiz olduğunu
Cİç karışıklıkların dış cephedeki mücadeleyi zayıflattığını
DDüşmanın Anadolu'dan çekildiğini
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Birliklerin geri çekilmesi iç karışıklığın cepheyi zayıflattığını gösterir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular