MegaSoru

Kuvâ-yı Millîye ve Cemiyetler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kuvâ-yı Millîye ve Cemiyetler Konu Anlatımı

Mondros'tan sonra başlayan işgallere karşı halk kendi imkânlarıyla direnmeye başladı. Bu düzensiz silahlı birliklere Kuvâ-yı Millîye (millî kuvvetler) denir. Aynı dönemde hem millî varlığı savunan hem de ona zarar veren cemiyetler kuruldu.

Kuvâ-yı Millîye

15 Mayıs 1919'da Yunanlıların İzmir'i işgal etmesi halkı derinden sarstı; gazeteci Hasan Tahsin işgalcilere ilk kurşunu attı. Ordunun terhis edilmesi ve İstanbul hükümetinin direnmemesi üzerine halk kendi silahlı birliklerini kurdu. Kuvâ-yı Millîye düşmanı oyalayarak zaman kazandırdı, işgallerin ilerlemesini yavaşlattı ve düzenli ordunun kurulmasına kadar halkın direniş gücünü gösterdi. Ancak düzensiz yapıları nedeniyle büyük ordulara karşı uzun süre başarılı olamazlardı.

Millî varlığa yararlı cemiyetler

Bu cemiyetler işgallere karşı bölgelerini savunmak için kuruldu: Trakya-Paşaeli, Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri (İzmir, Doğu Anadolu, Trabzon Muhafaza-i Hukuk), Kilikyalılar ve Redd-i İlhak gibi. Ortak özellikleri bölgesel kurulmaları, işgallere karşı çıkmaları ve basın-yayın yoluyla haklarını savunmalarıdır. Daha sonra Sivas Kongresi'nde tek çatı altında birleştirildiler.

Millî varlığa zararlı cemiyetler

Bazı azınlık cemiyetleri (Rumların Mavri Mira ve Pontus, Ermenilerin Taşnak ve Hınçak cemiyetleri) Türk topraklarında devlet kurma amacı güttü. Bazı cemiyetler ise İngiliz veya Amerikan mandası isteyerek (İngiliz Muhipler, Wilson Prensipleri Cemiyeti) ya da saltanatı koruma amacıyla millî mücadeleye karşı çıktı.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Kuvâ-yı Millîye'nin ortaya çıkmasının nedenlerinden ikisini yazınız.

Ordunun Mondros ile terhis edilmesi ve İstanbul hükümetinin işgallere karşı direnmemesi.

Örnek 2. Millî cemiyetlerin bölgesel kurulmaları bir eksiklik olarak görülebilir mi? Bu eksiklik nasıl giderildi?

Evet, ortak bir yönetimden yoksun oldukları için güçleri dağınıktı. Sivas Kongresi'nde bütün millî cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla birleştirildi.

Örnek 3. Wilson Prensipleri Cemiyetinin amacı neydi?

Amerikan mandasını kabul ederek devletin kurtarılabileceğini savunuyordu; bu nedenle tam bağımsızlık düşüncesine aykırıydı.

Özetle

  • Kuvâ-yı Millîye, işgallere karşı halkın kendi kurduğu düzensiz silahlı birliklerdir.
  • İzmir'in işgali (15 Mayıs 1919) halkı direnişe yöneltti; ilk kurşunu Hasan Tahsin attı.
  • Millî cemiyetler bölgesel kuruldu ve Sivas Kongresi'nde birleştirildi.
  • Azınlık cemiyetleri ve manda yanlısı cemiyetler millî varlığa zararlıdır.

Kuvâ-yı Millîye ve Cemiyetler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
İşgallere karşı kurulan cemiyetlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
AOsmanlı topraklarını paylaşmak
BVatanın bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumak
Cİşgalleri kolaylaştırmak
DYabancı devletlerin yönetimini kabul etmek
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Vatanın bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumak". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
Kuvâ-yı Millîye'nin ilk silahlı direnişi Fransızlara karşı hangi yerde başlamıştır?
ADörtyol
Bİzmir
CErzurum
DTrabzon
Çözümü göster
Doğru cevap: A
İlk silahlı direniş Dörtyol'da Fransızlara karşı başlamıştır.
3Orta
Kuvâ-yı Milliye birlikleri işgalleri yavaşlatmış ancak düşmanı tamamen Anadolu'dan çıkaracak askerî güce ulaşamamıştır.
Bu durum aşağıdakilerden hangisini gerekli hâle getirmiştir?
ADüzenli ordunun kurulmasını
BMillî Mücadele'nin sona erdirilmesini
CSevr'in kabul edilmesini
DTBMM'nin kapatılmasını
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Düzenli ordunun kurulmasını". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
Kuvâ-yı Millîye birliklerinin ortaya çıkmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AOsmanlı ordusunun güçlenmesi
BOsmanlı ordusunun terhis edilmesi ve işgallerin başlaması
Cİtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan çekilmesi
DSaltanatın kaldırılması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Ordu terhis edilip işgaller başlayınca halk kendi birliklerini kurmuştur.
5Zor
Mondros sonrasındaki farklı tutumlar şöyledir:
I. Bazı Osmanlı yöneticileri İtilaf Devletleriyle uzlaşarak devletin varlığını korumanın mümkün olduğunu düşünmüştür.
II. Mustafa Kemal bağımsızlığın milletin kendi iradesi ve mücadelesiyle sağlanması gerektiğini savunmuştur.
III. Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde halk işgallere karşı cemiyetler ve silahlı direniş birlikleri oluşturmuştur.
Bu bilgilerden aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Aİşgaller karşısında farklı çözüm yolları ortaya çıkmıştır.
BOsmanlı yönetimi, Mustafa Kemal ve halk tamamen aynı yöntemi benimsemiştir.
CHalk işgaller karşısında hiçbir girişimde bulunmamıştır.
DMustafa Kemal yabancı bir devletin yönetimini savunmuştur.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "İşgaller karşısında farklı çözüm yolları ortaya çıkmıştır.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular