MegaSoru

Üçgende Açı-Kenar İlişkileri ve Üçgen Eşitsizliği 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Üçgende Açı-Kenar İlişkileri ve Üçgen Eşitsizliği Konu Anlatımı

Üçgenin açıları ile kenarları arasında düzenli ilişkiler vardır. Bu konuda açı–kenar sıralaması, üçgen eşitsizliği ve bu önermelerin gerekçelendirilmesi ele alınır.

Açı–kenar ilişkisi

Bir üçgende büyük açının karşısındaki kenar büyük, küçük açının karşısındaki kenar küçüktür; tersine, uzun kenarın karşısındaki açı büyüktür. En uzun kenarın karşısında en büyük açı, en kısa kenarın karşısında en küçük açı bulunur. Eşit kenarların karşısındaki açılar da eşittir (ikizkenar, eşkenar üçgen).

Üçgen eşitsizliği

Bir üçgende herhangi bir kenar, diğer iki kenarın toplamından küçük, farkının mutlak değerinden büyüktür: $|b-c|<a<b+c$. İki nokta arasındaki en kısa yol doğru parçası olduğundan $BC<BA+AC$ olur. Üç uzunlukla üçgen çizilebilmesi için en uzun kenarın diğer ikisinin toplamından küçük olması yeterlidir; toplama eşitse üçgen oluşmaz (noktalar doğrusal olur).

Gerekçelendirme

Açı–kenar ilişkisi ölçülerek değil, mantıksal gerekçelerle gösterilir; örneğin üçgenin iki kenarı eşitse karşılarındaki açıların eşit olduğu, uzun kenara karşı gelen açının büyük olduğu bir kenarın uzatılması ve ikizkenar üçgen oluşturulmasıyla gerekçelendirilir. Bir ispatta adımların sırası ve her adımın gerekçesi doğru olmalıdır; yanlış bir adım ispatı geçersiz kılar.

Uygulamalar

Mimari ve mühendislikte çubuk, kiriş ve halatlarla üçgen oluşturulabilir mi sorusu üçgen eşitsizliğiyle cevaplanır. İki kenarı verilen bir üçgenin üçüncü kenarının alabileceği değerler aralığı da bu eşitsizlikten bulunur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Açıları $40^\circ$, $70^\circ$ ve $70^\circ$ olan üçgende bu açıların karşısındaki kenarlara $a$, $b$, $c$ denirse kenarları büyüklük bakımından sıralayınız.

$70^\circ$'lik iki açı eşit olduğundan karşılarındaki $b$ ve $c$ kenarları eşittir. $40^\circ$ daha küçük olduğundan $a$ en kısa kenardır. Sıralama $b=c>a$ olur.

Örnek 2. Kenar uzunlukları $5$, $7$, $12$ olan bir üçgen çizilebilir mi? $6$, $7$, $12$ için ne söylenebilir?

$5+7=12$ olduğundan en uzun kenar diğer ikisinin toplamından küçük değildir; üçgen çizilemez. $6+7=13>12$ olduğundan $6$, $7$, $12$ ile üçgen çizilebilir.

Örnek 3. Bir üçgenin iki kenarı $6$ ve $9$ ise üçüncü kenarın alabileceği tam sayı değerleri bulunuz.

$|9-6|<x<9+6$ ise $3<x<15$ olur. Tam sayı değerleri $4,5,\ldots,14$'tür; toplam $11$ değer vardır.

Örnek 4. $ABC$ üçgeninde $AB=7$, $BC=9$ ve $AC=11$ ise en büyük ve en küçük açı hangi köşededir?

En uzun kenar $AC=11$'in karşısındaki köşe $B$'dir; en büyük açı $B$'dedir. En kısa kenar $AB=7$'nin karşısındaki köşe $C$'dir; en küçük açı $C$'dedir.

Özetle

  • Büyük açının karşısında büyük kenar, küçük açının karşısında küçük kenar bulunur.
  • Eşit kenarların karşısındaki açılar eşittir.
  • Üçgen eşitsizliği: $|b-c|<a<b+c$.
  • Üç uzunlukla üçgen çizilebilmesi için en uzun kenar diğer ikisinin toplamından küçük olmalıdır.
  • İspat ölçerek değil, her adımı gerekçeli bir akıl yürütmeyle yapılır.

Üçgende Açı-Kenar İlişkileri ve Üçgen Eşitsizliği — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
72°63°45°ABCŞekil ölçekli değildir.
Ölçeksiz çizilen $ABC$ üçgeninde $m(\angle A)=72^\circ$, $m(\angle B)=63^\circ$ ve $m(\angle C)=45^\circ$ verilmiştir. Buna göre kenarların uzunluk sıralaması hangisidir?
A$|BC|>|AC|>|AB|$
B$|AB|>|AC|>|BC|$
C$|AC|>|BC|>|AB|$
D$|BC|>|AB|>|AC|$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bir üçgende büyük açının karşısında uzun kenar bulunur. En büyük açı $A$ olduğundan karşısındaki $BC$ en uzun, ikinci büyük açı $B$ olduğundan karşısındaki $AC$ ikinci uzun, en küçük açı $C$ olduğundan karşısındaki $AB$ en kısa kenardır. Bu nedenle $|BC|>|AC|>|AB|$ olur.
2Kolay
7 cm11 cm9 cmKLMŞekil ölçekli değildir.
Ölçeksiz çizilen $KLM$ üçgeninde $|KL|=7$ cm, $|LM|=11$ cm ve $|KM|=9$ cm'dir. Buna göre üçgenin açıları küçükten büyüğe nasıl sıralanır?
A$m(\angle K)<m(\angle L)<m(\angle M)$
B$m(\angle M)<m(\angle L)<m(\angle K)$
C$m(\angle M)<m(\angle K)<m(\angle L)$
D$m(\angle L)<m(\angle M)<m(\angle K)$
Çözümü göster
Doğru cevap: B
En kısa kenar $KL=7$ olduğundan karşısındaki $M$ açısı en küçüktür. $KM=9$ kenarının karşısında $L$, en uzun kenar $LM=11$'in karşısında ise $K$ açısı vardır. Dolayısıyla $m(\angle M)<m(\angle L)<m(\angle K)$ olmalıdır.
3Orta
Uzunlukları $6$ cm, $9$ cm ve $15$ cm olan üç çubuk uçlarından birleştirilmek isteniyor. Bu çubuklarla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
ABir üçgen oluşturulur çünkü $6+9=15$'tir.
BBir üçgen oluşturulur ancak yalnızca dik üçgen olabilir.
CÜçgen oluşturulup oluşturulamayacağı açı ölçüleri bilinmeden belirlenemez.
DBir üçgen oluşturulamaz çünkü iki kısa kenarın toplamı üçüncü kenardan kesinlikle büyük olmalıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Bir üçgen oluşturabilmek için herhangi iki kenarın toplamı üçüncü kenardan büyük olmalıdır. Burada $6+9=15$ olduğundan katı eşitsizlik sağlanmaz. Çubuklar kapalı bir üçgen yerine doğrusal bir yapı oluşturur.
4Orta
Bir üçgenin iki kenarının uzunlukları $8$ cm ve $13$ cm'dir. Üçüncü kenarın uzunluğu $x$ cm olduğuna göre $x$ için hangi aralık doğrudur?
A$5 < x < 21$
B$5\le x\le21$
C$8 < x < 13$
D$0 < x < 21$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Üçgen eşitsizliğine göre üçüncü kenar iki kenarın farkından büyük, toplamından küçük olmalıdır. Bu nedenle $|13-8|<x<13+8$ ve buradan $5<x<21$ elde edilir.
5Zor
7102x+1ABCŞekil ölçekli değildir.
Bir üçgenin kenar uzunlukları $7$ cm, $10$ cm ve $(2x+1)$ cm'dir. Buna göre bu uzunlukların bir üçgen oluşturabilmesi için $x$ hangi koşulu sağlamalıdır?
A$1\le x\le8$
B$2 < x < 9$
C$1 < x < 8$
D$0 < x < 17$
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Üçüncü kenar için $|10-7|<2x+1<10+7$ yazılır. Böylece $3<2x+1<17$ olur. Her taraftan $1$ çıkarılırsa $2<2x<16$, ikiye bölünürse $1<x<8$ elde edilir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular