Çözümü göster
y değerini hesaplayabilmek için önce x girdisi okunmalıdır. Daha sonra y ← 3x + 4 ataması yapılır ve hesaplanan y değeri yazılır. Doğru sıra Başla → Oku x → y ← 3x + 4 → Yaz y → Bitir biçimindedir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Algoritma, bir problemi çözmek için izlenecek adımların sırayla ve açıkça yazılmasıdır. Bilgisayar programlarının temeli olan algoritmalar, cebirsel işlemleri ve fonksiyonları hesaplamak için de kullanılır.
Bir algoritma sözel olarak, sözde kodla ya da akış şemasıyla gösterilir. Her algoritmada üç öge vardır: girdi (veri alma), işlem ve çıktı (sonuç verme). Akış şemasında kullanılan başlıca sembol ve anlamları şunlardır:
• Oval: başla ve bitir
• Paralelkenar: girdi ve çıktı
• Dikdörtgen: işlem (atama, hesap)
• Eşkenar dörtgen: karar (evet/hayır soru)
Sözde kodda değişkene değer atama $\leftarrow$ ile yazılır; “eğer … ise … yoksa …” ile koşul, “… olduğu sürece” ile döngü kurulur.
Bir işlemin yalnız belirli bir koşul sağlandığında yapılması istendiğinde koşul yapısı kullanılır. Parçalı bir fonksiyonu veya bir ifadenin tanımlı olup olmadığını kontrol eden bir algoritma bu yapıyla yazılır. Aynı işlemin birçok kez yinelenmesi gerekiyorsa döngü kullanılır; döngü koşulu her turda değişmeli ki algoritma sona ersin. Bir algoritmanın izi sürülürken değişkenlerin her adımdaki değeri bir tabloda tutulur.
Bir algoritma farklı girdilerle, özellikle uç ve özel değerlerle sınanır: sıfır, negatif sayı, tanımsız olduğu değer gibi. Hata bulmada işlem sırası ($a+b\div3$ ile $(a+b)\div3$ farkı), yanlış koşul işareti ($<$ yerine $\le$) ve değişkenin güncellenmemesi sık görülen nedenlerdir. Doğru çalıştığını göstermek için tek bir girdi yetmez; yanlış çalıştığını göstermek için bir karşı örnek yeter.
Örnek 1. Aşağıdaki sözde kodun sonunda $toplam$ değişkeninin değeri kaç olur?
toplam ← 0
i ← 1
i ≤ 4 olduğu sürece:
toplam ← toplam + i · i
i ← i + 1
Her turda $i$ nin karesi toplama eklenir: $1^2+2^2+3^2+4^2=1+4+9+16=30$. $i=5$ olunca koşul sağlanmaz ve algoritma biter. Sonuç $30$ dur.
Örnek 2. Aşağıdaki algoritma $x=2,\ x=3,\ x=5$ girdileri için hangi sonuçları verir?
x değerini al
eğer x < 3 ise y ← 2x − 1
yoksa y ← x · x
y değerini yaz
$x=2$ için $2<3$ olduğundan $y=2\cdot2-1=3$ olur. $x=3$ için koşul sağlanmaz ve $y=3\cdot3=9$ olur. $x=5$ için $y=25$ olur. Algoritma parçalı bir fonksiyonu hesaplar.
Örnek 3. Bir algoritma $\dfrac1{x-2}$ ifadesini hesaplıyor. Tanımsız durumu da kontrol eden algoritmayı yazınız; $x=4$ ve $x=2$ için sonuç nedir?
x değerini al
eğer x = 2 ise “tanımsız” yaz
yoksa y ← 1 / (x − 2) ve y yi yaz
$x=4$ için $y=\dfrac12$ bulunur. $x=2$ için payda $0$ olacağından algoritma “tanımsız” yazar.
Örnek 4. Üç sayının ortalamasını hesaplamak için yazılan algoritmada “ort ← a + b + c / 3” işlemi yapılıyor. $a=3,\ b=6,\ c=9$ için sonuç doğru mudur?
İşlem sırasında önce bölme yapılır: $a+b+\dfrac c3=3+6+3=12$ çıkar. Oysa ortalama $\dfrac{3+6+9}{3}=6$ dır. Hata, parantez kullanılmamasındandır; doğrusu “ort ← (a + b + c) / 3” biçimindedir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.