MegaSoru

Türk Modernleşmesi Çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde Eğitim, Bilim ve Kültür Alanlarında Yapılan İnkılaplar 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Türk Modernleşmesi Çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde Eğitim, Bilim ve Kültür Alanlarında Yapılan İnkılaplar Konu Anlatımı

Eğitim, bilim ve kültür alanında Osmanlı’nın son iki yüzyılında yapılan yenilikler Cumhuriyet’te kapsamlı inkılaplarla sürdürüldü. Bu konuda iki dönemin gelişmeleri değişim ve süreklilik açısından karşılaştırılır ve inkılapların toplumsal etkileri değerlendirilir.

Osmanlı’da eğitim, bilim ve kültür yenilikleri

Mekteb-i Tıbbiyye-i Şâhâne ve tercüme odalarının açılması Batı’daki gelişmelerin takibini sağladı. Matbuat hayatı gazete ve kitapların yayılmasıyla gelişti. Maârif-i Umûmiyye Nizamnâmesi eğitim sistemini düzenledi; Dârulfünun yüksek öğretim için açıldı. Alfabe kullanımına ilişkin tartışmalar da bu dönemde yapıldı. II. Abdülhamid Dönemi’nde okullaşma arttı; millî bayramlar kutlanmaya ve Maârif Kongresi toplanmaya başladı.

Atatürk Dönemi’nde eğitim ve bilim

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim kurumları devlet denetiminde birleştirildi. Yeni Türk harflerinin kabulü okuma yazmayı yaygınlaştırdı. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nun kurulması millî kültürün bilimsel temelde araştırılmasını sağladı. Üniversite reformu yüksek öğretimin çağdaşlaşmasını amaçladı. Cumhuriyet’in ilk yıllarında yurt dışına öğrenci gönderilmesi, bilim ve teknolojide yetişmiş insan gücü oluşturmayı hedefledi.

Sanat, kültür ve tarım-bilim kurumları

Mızıka-i Hümâyun’un Cumhurbaşkanlığı Musiki Heyeti’ne çevrilmesi ve Sanayi-i Nefise Mektebi’nin Güzel Sanatlar Akademisi’ne dönüştürülmesi sanat eğitimini kurumsallaştırdı. Tohum ıslah enstitüleri tarımda verimi artırmaya, sismografik çalışma merkezi ise deprem gibi doğa olaylarını bilimsel olarak izlemeye yönelikti. Millî bayramların kutlanması millî birliği ve kültürel ortak bilinci güçlendirdi.

Değişim ve süreklilik

Eğitimde modern okulların açılması, bilim kurumlarının kurulması Osmanlı’da başlayan bir süreçtir; Cumhuriyet’te bu çaba laik ve millî bir eğitim anlayışı etrafında birleşmiş ve tüm topluma yayılmıştır. Harf inkılabı gibi uygulamalar ise köklü bir değişimdir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun temel amacı nedir?

Eğitim kurumlarını tek çatı altında toplayarak devlet denetiminde, laik ve millî bir eğitim sistemi oluşturmaktır.

Örnek 2. Yeni Türk harflerinin kabulü toplumu nasıl etkilemiştir?

Okuma yazmayı kolaylaştırarak okuryazarlık oranını artırmış, eğitim ve kültürün yayılmasını sağlamıştır.

Örnek 3. Dârulfünun ile üniversite reformu arasında nasıl bir süreklilik ilişkisi vardır?

Dârulfünun Osmanlı’da yüksek öğretimin başlangıcıdır; üniversite reformu ise bu yapıyı bilimsel özerklik ve çağdaş standartlara yaklaştırarak sürdürmüştür.

Özetle

  • Mekteb-i Tıbbiyye, tercüme odaları, Dârulfünun ve Maârif-i Umûmiyye Nizamnâmesi Osmanlı’daki eğitim ve kültür yenilikleridir.
  • Tevhid-i Tedrisat, yeni harflerin kabulü, TTK, TDK ve üniversite reformu Atatürk Dönemi’nin başlıca eğitim ve kültür inkılaplarıdır.
  • Sanat ve bilim kurumları kültürel ve bilimsel yaşamın çağdaşlaşmasını sağlamıştır.
  • Yurt dışına öğrenci gönderilmesi yetişmiş insan gücü oluşturmayı amaçlamıştır.
  • İki dönem değişim ve süreklilik açısından karşılaştırıldığında Osmanlı’da başlayan modernleşmenin Cumhuriyet’te kapsamlı biçimde sürdürüldüğü görülür.

Türk Modernleşmesi Çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde Eğitim, Bilim ve Kültür Alanlarında Yapılan İnkılaplar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
II. Mahmud Dönemi'nde Batı tarzında tıp eğitimi vermek amacıyla açılan okul hangisidir?
AMekteb-i Tıbbiyye-i Şâhâne
BDarülfünun
CMekteb-i Sanâyi-i Nefîse
DMillet Mektepleri
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Batı tarzında tıp eğitimi vermek amacıyla açılan okul Mekteb-i Tıbbiyye-i Şâhâne'dir.
2Kolay
Osmanlı Devleti'nde yayımlanan ilk resmî gazete hangisidir?
ATercüman-ı Ahval
Bİrade-i Milliye
CHâkimiyet-i Milliye
DTakvim-i Vekayi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Osmanlı Devleti'nin ilk resmî gazetesi Takvim-i Vekayi'dir.
3Orta
Tercüme odasında yetişen birçok kişinin daha sonra devlet yönetiminde önemli görevler üstlendiği bilinmektedir.

Bu durum tercüme odasının hangi işlevini gösterir?
AYalnızca çeviri yapması
BAskerî eğitim vermesi
CBatı'yı tanıyan yeni bir bürokrat kuşağı yetiştirmesi
DDinî eğitim vermesi
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Tercüme odasında yetişenlerin yönetimde görev alması, Batı'yı tanıyan yeni bir bürokrat kuşağı yetiştirdiğini gösterir.
4Orta
Osmanlı Devleti'nde gazetelerin yayımlanmaya başlaması toplum üzerinde hangi etkiyi yapmıştır?
AHalkın okuma yazma oranını düşürmüştür.
BKamuoyunun oluşmasına ve yeni fikirlerin yayılmasına katkı sağlamıştır.
CHaberleşmeyi tamamen ortadan kaldırmıştır.
DYalnızca askerî bilgilerin yayılmasını sağlamıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Gazeteler kamuoyunun oluşmasına ve yeni fikirlerin yayılmasına katkı sağlamıştır.
5Zor
Osmanlı Devleti'nde tercüme odasının açılmasından önce dış yazışmalar büyük ölçüde gayrimüslim tercümanlar tarafından yapılmaktaydı. Bazı tercümanların güvenilirliği sorgulanmaya başlanınca devlet kendi tercümanlarını yetiştirmek istemiştir.

Bu bilgiye göre tercüme odasının açılmasının amacı hangisidir?
AYabancı dillerin öğretimini yasaklamak
BDış ilişkilerde güvenilir ve yabancı dil bilen devlet görevlileri yetiştirmek
CGayrimüslimleri devlet hizmetine almak
DAskerî okul açmak
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Tercüme odası, dış ilişkilerde güvenilir ve yabancı dil bilen görevliler yetiştirmek amacıyla açılmıştır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular