MegaSoru

Hikâyede Kişisel Deneyim ve Karakter Gelişimi 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Hikâyede Kişisel Deneyim ve Karakter Gelişimi Konu Anlatımı

Hikâye, kısa bir olay ya da durum etrafında karakterin yaşadıklarını anlatan kurmaca bir türdür. Kişisel deneyimi işleyen hikâyelerde karakterin olaylar karşısında nasıl değiştiği öne çıkar. Bu konuda karakter gelişimi ve onu oluşturan unsurlar ele alınır.

Hikâyenin yapı unsurları

Hikâyede olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân ve anlatıcı bulunur. Olay örgüsü genellikle bir durumun tanıtılmasıyla başlar, bir sorun ya da çatışmayla düğümlenir ve bir sonuçla ya da açık bir sonla biter.
Kişisel deneyimi anlatan hikâyelerde olaylar çoğu zaman gündelik hayattan seçilir: bir kayıp, bir karar, bir yolculuk, bir dostluk gibi.

Karakter gelişimi

Karakter gelişimi, kişinin hikâyenin başındaki tutumu ile sonundaki tutumu arasındaki farktır. Kendini ya da çevresini farklı görmeye başlayan karaktere dinamik (gelişen) karakter denir. Başından sonuna değişmeyen karakter ise durağandır.
Değişim genellikle bir olayın tetiklemesiyle başlar. Karakter bir yüzleşme yaşar, bir şey fark eder ya da yeni bir karar verir.

Değişimin metindeki ipuçları

Karakterin değişimi; davranışlarında, konuşmalarında, iç konuşmalarında ve başkalarına bakışında görünür. Yazar değişimi bazen doğrudan söylemez, bir ayrıntıyla sezdirir. Örneğin hikâyenin başında kapıyı çarpıp çıkan bir karakterin sonda kapıyı yavaşça kapatması değişimi gösterebilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir hikâyenin başında başkalarından yardım istemeyi zayıflık sayan bir karakter, sonda arkadaşından yardım isteyip "Galiba yalnız taşımam gerekmiyordu." diyor. Karakterde nasıl bir değişim olmuştur?

Karakter yardımlaşmaya bakışını değiştirmiş, yük paylaşmanın zayıflık olmadığını fark etmiştir. Bu, onu dinamik bir karakter yapar.

Örnek 2. Bir hikâyede karakter, başından sonuna kadar aynı inatçı tutumu sürdürüyor ve hiçbir olay onu etkilemiyor. Bu karakter nasıl nitelendirilir?

Karakter durağandır; olaylar karşısında tutumunu değiştirmez.

Örnek 3. Bir hikâyede yazar karakterin değiştiğini söylemiyor; yalnızca sonda karakterin yıllardır saklandığı eski fotoğrafı duvara astığını anlatıyor. Bu ayrıntının işlevi nedir?

Ayrıntı, karakterin geçmişiyle barıştığını dolaylı olarak sezdirir. Değişim doğrudan söylenmeden bir davranışla gösterilmiştir.

Özetle

  • Hikâye kısa bir olay ya da durum etrafında kurulan kurmaca bir türdür.
  • Karakter gelişimi, başlangıçtaki ve sondaki tutum arasındaki farktır.
  • Değişen karakter dinamik, değişmeyen karakter durağandır.
  • Değişim bir olayın tetiklemesiyle başlar; yüzleşme ya da farkındalıkla sürer.
  • Değişim davranış, konuşma, iç konuşma ve küçük ayrıntılarla sezdirilebilir.

Hikâyede Kişisel Deneyim ve Karakter Gelişimi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Elif, ilk kez tek başına bir şehre gittiğinde istasyondaki kalabalığı düşman gibi görmüştü. Dönüş yolunda aynı peronda bekleyen yaşlı kadına bavulunu taşımayı önerdi. Kadının teşekküründen sonra kalabalık artık ona yabancı görünmüyordu.

Elif'in istasyona bakışındaki değişimin temel nedeni nedir?
AKalabalığın azalması
BŞehrin mimarisini daha iyi tanıması
CBirine yardım ederek yabancılık duygusunu aşması
DYolculuğun kısalması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru yorum: Birine yardım ederek yabancılık duygusunu aşması. Parçadaki gelişme bu yorumu destekler; öteki seçenekler metinde karşılık bulmaz.
2Kolay
Deniz, dedesinin tamir ettiği eski radyoyu gereksiz buluyordu. Elektrikler kesildiği gece dede, radyonun pilleriyle mahalleye haberleri dinletti. Deniz ertesi sabah radyonun üzerindeki tozu kendi elleriyle sildi.

Son cümledeki toz silme davranışı neyi simgeler?
AEv işlerinden kaçınmayı
BGeçmişi bütünüyle reddetmeyi
CRadyonun bozuk olduğunu
DDaha önce küçümsediği şeye duyduğu yeni saygıyı
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru yorum: Daha önce küçümsediği şeye duyduğu yeni saygıyı. Parçadaki gelişme bu yorumu destekler; öteki seçenekler metinde karşılık bulmaz.
3Orta
Elif, ilk kez tek başına bir şehre gittiğinde istasyondaki kalabalığı düşman gibi görmüştü. Dönüş yolunda aynı peronda bekleyen yaşlı kadına bavulunu taşımayı önerdi. Kadının teşekküründen sonra kalabalık artık ona yabancı görünmüyordu.

Bu parçada karakter gelişimini görünür kılan ayrıntı hangisidir?
Aİlk yolculukta ürktüğü ortamda dönüşte yardım teklif etmesi
BYaşlı kadının bavul taşıması
Cİstasyonun kalabalık olması
DTrenin dönüş saatinin belirtilmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru yorum: İlk yolculukta ürktüğü ortamda dönüşte yardım teklif etmesi. Parçadaki gelişme bu yorumu destekler; öteki seçenekler metinde karşılık bulmaz.
4Orta
Mert, okul dergisindeki yazısına gelen sert eleştiriyi önce buruşturup çöpe attı. Akşam kâğıdı çıkarıp yeniden okudu; bir cümlenin gerçekten belirsiz olduğunu fark etti. Ertesi gün yazısını düzeltip eleştiriyi yapan arkadaşına teşekkür etti.

Mert'in davranışı hangi değişimi gösterir?
AYazmaktan tamamen vazgeçişi
BBaşkalarının fikirlerini koşulsuz kabul edişi
CBaşarısını yalnız şansa bağlayışı
DSavunmacı tutumdan eleştiriye açıklığa geçişi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru yorum: Savunmacı tutumdan eleştiriye açıklığa geçişi. Parçadaki gelişme bu yorumu destekler; öteki seçenekler metinde karşılık bulmaz.
5Zor
Mert, okul dergisindeki yazısına gelen sert eleştiriyi önce buruşturup çöpe attı. Akşam kâğıdı çıkarıp yeniden okudu; bir cümlenin gerçekten belirsiz olduğunu fark etti. Ertesi gün yazısını düzeltip eleştiriyi yapan arkadaşına teşekkür etti.

Metindeki dönüm noktası hangi olaydır?
ADerginin basılması
BEleştiri kâğıdını yeniden okuyup kendi hatasını görmesi
CArkadaşının yeni bir yazı yazması
DÖğretmenin not vermesi
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru yorum: Eleştiri kâğıdını yeniden okuyup kendi hatasını görmesi. Parçadaki gelişme bu yorumu destekler; öteki seçenekler metinde karşılık bulmaz.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular