MegaSoru

Hikâyede Karar Verme ve Karakterin Dönüşümü 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Hikâyede Karar Verme ve Karakterin Dönüşümü Konu Anlatımı

Karar verme anları, hikâyelerin en gerilimli bölümlerindendir. Karakter bir ikilemle karşılaştığında verdiği karar hem olayların yönünü hem de onun kişiliğinin nasıl değiştiğini gösterir. Bu konuda ikilem, iç çatışma, kararın nedenleri ve sonuçları ile karakterin dönüşümü ele alınır.

İkilem ve iç çatışma

İkilem, kişinin iki seçenek arasında kalması ve hangisini seçerse bir şeyden vazgeçmek zorunda olmasıdır. Ailesinin yanında kalmak ile uzak bir şehirde iş fırsatını değerlendirmek gibi.
İkilem karakterde iç çatışma yaratır. Karakter kendi içinde tartışır, kararsız kalır, farklı ihtimalleri düşünür. Yazar bu iç çatışmayı iç konuşma ya da iç çözümleme teknikleriyle yansıtır.

Kararın nedenleri ve sonuçları

Karakterin kararını anlamak için kararın nedenlerine bakılır: karakterin değerleri, korkuları, geçmiş deneyimleri ve çevresinin etkisi.
Kararın sonuçları ise hikâyenin devamında görülür. Bir karar karakteri mutlu edebilir, pişmanlığa yol açabilir ya da yeni bir sorunun başlangıcı olabilir. Sonuçlar karakterin olgunlaşmasına katkıda bulunabilir.

Karakterin dönüşümü ve örtük ileti

Karar sonrasında karakter başka biri olabilir: korkak bir kişi cesaret kazanabilir, bencil bir kişi başkalarını düşünmeyi öğrenebilir. Bu dönüşüm karakterin davranışlarında ve dünyaya bakışında görülür.
Hikâye çoğu zaman bir ders vermez, bir düşünceyi sezdirir. Kararın ve dönüşümün okura sezdirdiği düşünce örtük iletidir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir hikâyede karakter, kazandığı yarışmanın ödül yolculuğuna çıkmak ile hasta kardeşinin yanında kalmak arasında kalıyor ve bütün gece bunu kendi içinde tartışıyor. Karakterin yaşadığı durumu adlandırınız.

Karakter iki değerli seçenek arasında kalmıştır; bu bir ikilemdir. Kendi içinde tartışması da iç çatışmayı gösterir.

Örnek 2. Bir hikâyenin başında hiçbir sorumluluk almayan karakter, kararının bir arkadaşını zor durumda bıraktığını görünce sonraki olaylarda başkalarının yükünü paylaşmaya başlıyor. Karakterde nasıl bir dönüşüm olmuştur?

Kararının sonuçlarını gören karakter sorumluluk duygusu kazanmış, bencil bir tutumdan paylaşan bir tutuma geçmiştir.

Örnek 3. Bir hikâyede karakter, çok sevdiği köyünü bırakıp kente taşınıyor; hikâyenin sonunda kentin kalabalığında köyden getirdiği bir taşı cebinde taşıdığı anlatılıyor. Bu ayrıntının sezdirdiği ileti ne olabilir?

İnsanın yeni bir hayata başlasa da geçmişini ve köklerini içinde taşıdığı düşüncesi sezdirilmektedir. Bu örtük bir iletidir.

Özetle

  • İkilem iki seçenek arasında kalmaktır ve iç çatışma yaratır.
  • İç çatışma iç konuşma ve iç çözümlemeyle yansıtılır.
  • Kararın nedenleri karakterin değerlerinde, korkularında ve deneyimlerinde aranır.
  • Kararın sonuçları karakterin dönüşümünü ve olgunlaşmasını gösterir.
  • Kararın ve dönüşümün sezdirdiği düşünce hikâyenin örtük iletisidir.

Hikâyede Karar Verme ve Karakterin Dönüşümü — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Ece, yıllardır kapalı duran mahalle kütüphanesinin önünden her gün geçerdi. Belediye toplantısında binanın otoparka çevrileceğini öğrenince ilk kez söz istedi. Konuşurken sesi titredi; ertesi hafta komşuların imzalarını toplarken aynı titremeyi artık hissetmiyordu.

Ece'nin dönüşümünü başlatan olay nedir?
ABinanın yeniden kitaplarla doldurulması
BKomşularının onu toplantıya çağırması
CKütüphanenin başka amaçla kullanılacağını öğrenmesi
DToplantıdan sonra mahalleden ayrılması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Toplantıdaki haber, Ece'yi edilgen gözlemcilikten eyleme yöneltir.
2Kolay
Selin, üniversiteye gitmek için köyünden ayrılacağı gün annesinin bahçedeki fideleri suladığını gördü. Eskiden bu işi zaman kaybı sayardı. Dört yıl sonra köye döndüğünde ilk yaptığı, annesine su kovalarını taşımak oldu. Annesi hiçbir şey söylemedi.

Annenin suskunluğu anlatıda ne sağlar?
ASelin'in davranışını onaylamadığını kesinleştirir
BOlayın geçmişte yaşandığını gösterir
CAralarındaki bağın tamamen koptuğunu bildirir
DDeğişimi açıklamak yerine davranışla görünür kılar
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Sessizlik, karakterlerin dönüşümünü doğrudan açıklama olmaksızın sezdirir.
3Orta
Ece, yıllardır kapalı duran mahalle kütüphanesinin önünden her gün geçerdi. Belediye toplantısında binanın otoparka çevrileceğini öğrenince ilk kez söz istedi. Konuşurken sesi titredi; ertesi hafta komşuların imzalarını toplarken aynı titremeyi artık hissetmiyordu.

Sesteki titremenin kaybolması en çok neyi gösterir?
ADeneyim kazandıkça kendine güveninin artmasını
BToplumsal sorunun önemini yitirmesini
CKomşuların bütün sorumluluğu üstlenmesini
DEce'nin başlangıçtaki kaygısının bütünüyle yersiz olmasını
Çözümü göster
Doğru cevap: A
İlk konuşmada duyduğu çekingenlik, imza toplama sürecinde yerini kararlılığa bırakır.
4Orta
Baran, yaptığı hatayı takım arkadaşına yükleyince yarışmayı kazandılar. Kupayı masasına koyduğunda herkesin alkışını hatırladı, fakat arkadaşının suskunluğunu unutamadı. Ertesi sabah antrenöre gerçeği anlattı; kupa aynı yerdeydi ama Baran ilk kez ona rahatça bakabildi.

Baran'ın kararını değiştiren temel etken nedir?
AYarışmanın sonucunun iptal edilmesi
BAntrenörün kendisini suçlaması
CArkadaşının takımdan ayrılması
DHaksızlığın yol açtığı vicdan rahatsızlığı
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Arkadaşının suskunluğu Baran'ın vicdanını harekete geçirir.
5Zor
Selin, üniversiteye gitmek için köyünden ayrılacağı gün annesinin bahçedeki fideleri suladığını gördü. Eskiden bu işi zaman kaybı sayardı. Dört yıl sonra köye döndüğünde ilk yaptığı, annesine su kovalarını taşımak oldu. Annesi hiçbir şey söylemedi.

Selin'in davranışındaki değişim neyi düşündürür?
AÜniversitede tarım eğitimi aldığını
BEmek ve sürekliliğin değerini kavradığını
CŞehir yaşamından bütünüyle vazgeçtiğini
DAnnesinin artık bahçeyle ilgilenemediğini
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Önceden küçümsediği emeğe dönünce katılması, değer yargısının değiştiğini gösterir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular