MegaSoru

Kesme İşareti 46 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kesme İşareti Konu Anlatımı

Kesme işareti ( ’ ) yazıda bazı sözcüklerden veya kısaltmalardan ekleri ayırmak için kullandığımız bir noktalama işaretidir. Özellikle özel adlarla ilgili doğru kullanımı, yazımda anlam karışıklıklarını önlemek için çok önemlidir.

Kesme İşaretinin Tanımı

Kesme işareti, Türkçede eklerin bazı kelimelerden ayrılması gerektiğinde kullandığımız bir işarettir. Böylece hangi kelimenin kök olduğu ve eklerin nereden başladığı açıkça belli olur. Özellikle özel adlar ve bazı kısaltmalarda görürüz.

Kesme İşareti Nerelerde Kullanılır?

1. Şehir, ülke, kişi adları gibi ÖZEL İSİMLERDEN sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Örneğin “Ankara’ya” veya “Ali’nin”.
2. Kurum, kuruluş adları kısaltmalarına ek getirirken de kullanılır. Örneğin “MEB’in” (Millî Eğitim Bakanlığı’nın kısaltması).
3. Sayılara ek getirirken de ayrım sağlamak için kullanılır. Örneğin “2024’te”, “5.’si”.

Kesme İşaretinin Kullanılmadığı Yerler

1. Cins isimlere gelen eklerde kesme işareti kullanılmaz: “kitabın” doğru, “kitap’ın” yanlıştır.
2. Özel adlara gelen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz: “Ankaralı”, “Türkiyeli”.
3. Dil, millet ve din adlarından sonra ek geldiğinde kesme işareti kullanılmaz: “Türkçede”, “Türklerin”, “Müslümanlıkta”.

Kesme İşaretinin Doğru Kullanımı İçin İpuçları

Eğer kelimenin baş harfi büyükse ve özel bir ad ise ekleri kesme işaretiyle ayırırsın. Küçük harfle başlayan sıradan kelimelerde asla kesme işareti kullanmamalısın. Kısaltmalarda ve sayılarda da eğer ek geliyorsa aynı kural geçerlidir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Ali sözcüğüne yönelme eki (-e) getirelim. Nasıl yazmalıyız?

Ali özel isim olduğu için ek kesme işaretiyle ayrılır: “Ali’ye”.

Örnek 2. 2024 yılında yapılacak bir etkinlikten söz ederken yılı ek ile birlikte yaz.

“2024’te” yazılır. Sayıdan sonra gelen ek, kesme işaretiyle ayrılır.

Örnek 3. TBMM kısaltmasını çoğul ekiyle birlikte yaz.

"TBMM’ler" olarak yazılır. Kısaltmaya gelen ekler kelimeden kesme işaretiyle ayırılır. “TBMM’ler” ifadesi doğrudur.

Örnek 4. “Türkçe” sözcüğüne hal eki getirildiğinde nasıl yazılır?

"Türkçede" şeklinde birleşik yazılır. Dil adı olduğu için kesme işareti kullanılmaz: “Türkçede”.

Özetle

  • Kesme işareti ( ’ ) özel adlardan, kısaltmalardan ve sayılardan sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır.
  • Cins isimlerde ve bazı özel kelimelerde kesme işareti kullanılmaz.
  • Dil, din, millet adlarına getirilen eklerde kesme işareti yazılmaz.
  • Açık ve doğru yazım için kelimenin türünü iyi bilmek gerekir.
  • Yanlış yerde kesme işareti kullanmak yazım hatasına yol açar.

Kesme İşareti — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti doğru kullanılmıştır?
AMert'in kalemi masanın üstünde.
Bköprü'nün altı karanlık.
CKalem'i kırdım.
DAliye bir kalem verdim.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kesme işareti, özel isimlere getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. "Mert'in kalemi masanın üstünde." cümlesinde özel isim olan "Mert"ten sonra gelen "-in" eki kesme işaretiyle ayrılmıştır. Bu nedenle doğru kullanım bu cümlededir.
2Kolay
Aşağıdakilerden hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
ATBMM'ye ziyaret yapıldı.
B12'nci sınıfı bitirdim.
Cdefter'i masaya koydum.
DAyşe'nin kitabı çok güzel.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kesme işareti, cins isimlere (ortak isimlere) gelen eklerden önce kullanılmaz. "defter'i masaya koydum." cümlesinde "defter" cins isimdir ve ekten önce kesme işareti kullanılmamalıdır. Diğer seçeneklerde ise kesme işareti doğru veya hiç kullanılmamıştır.
3Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti doğru kullanılmıştır?
ABursa'ya ilk kez gideceğim.
BBursa'ya ilk kez gid-eceğim.
CBursa'ya ilk kez gidecegim'.
DBursaya ilk kez gideceğim.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kesme işareti, özel isimlere ek geldiğinde kullanılır ancak cins isimlerle kullanılmaz. Doğru kullanımdaki cümle "Bursa'ya ilk kez gideceğim." cümlesidir. Çünkü "Bursa" özel isimdir ve ek kesme işareti ile ayrılmıştır.
4Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
ATBMM'de toplantı yapıldı.
BBBC'nin haberini izledim.
COkulda Müdür'ü gördüm.
DTÜBİTAK'a başvuru yapıldı.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Kısaltmalara ek getirildiğinde kesme işareti kullanılır, ancak cins isimlerde kullanılmaz. Doğru cevaptaki cümle, "Okulda Müdür'ü gördüm." cümlesidir. Çünkü "müdür" cins isimdir ve kesme işareti kullanılmamalıdır.
5Zor
Aşağıda verilen cümleleri dikkatlice inceleyiniz.

I. Uludağ'da düzenlenen yarışmaya çeşitli illerden sporcular katıldı.
II. TBMM'nin yeni kararları basına açıklandı.
III. 2024 yılı sonunda Orhan’a bir ödül verildi.
IV. Muğla’lı halk oyunu ekibi festivale katıldı.

Buna göre, hangi cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
AI
BIII
CII
DIV
Çözümü göster
Doğru cevap: D
'Muğla’lı' şeklinde kesme işareti kullanılması yanlıştır. Şehir isimlerinden sonra gelen ve soyluluk belirten ekler ayrı yazılmaz, kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazım 'Muğlalı' olmalıdır. Diğer cümlelerde kesme işareti doğru kullanılmıştır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular