MegaSoru

Kısa Çizgi 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kısa Çizgi Konu Anlatımı

Bu derste kısa çizgi işaretinin ne olduğunu, hangi durumlarda ve nasıl kullanıldığını öğreneceksin. Kısa çizgi, yazıda anlam karışıklığını önlemek ve bazı sözcükleri ya da sayıları ayırmak için önemli bir noktalama işaretidir.

Kısa Çizgi Nedir?

Kısa çizgi, satır içinde kelime, harf ya da sayıların arasına getirilen, yatay olarak çizilen kısa bir çizgidir. Bu işaret “-” şeklinde gösterilir. Kısa çizgi ile uzun çizgi (—) karıştırılmamalıdır; kısa çizginin belirli ve farklı görevleri vardır.

Kısa Çizginin Kullanım Alanları

Kısa çizgi, satır sonuna sığmayan kelimeleri bölmek için, kelime kökleri ve eklerini ayırmak için ve bazı özel isimlerin ya da sayıları birbirinden ayırmak için kullanılır. Ayrıca, bazı sözcük ya da sayı aralıklarında da kısa çizgiden yararlanılır.

Satır Sonunda Kelime Bölmede Kullanımı

Yazarken bir kelime satırın sonunda sığmazsa, kelimeyi uygun yerinden kısa çizgiyle bölerek diğer satıra geçebiliriz. Kısa çizgi, bölünen kelimenin ilk parçasının sonuna konur. İkinci satırda kelimenin geri kalanı yazılır.

Kök ve Ekleri Ayırmada Kullanımı

Türkçede kelime kökü ile ekleri göstermek istersek araya kısa çizgi koyarız. Bu daha çok dil bilgisinde, kelime yapısını anlatırken kullanılır. Mesela “ev-ci” (ev kökü, -ci eki) gibi.

Sayı ve Kelime Aralıklarında Kullanımı

Kısa çizgi, iki sayı arasındaki aralıkları belirtirken de kullanılır. Örneğin, "13-15 yaş" demek, 13 ve 15 yaş arası anlamına gelir. Benzer şekilde, “Ankara-İstanbul arası” gibi iki şehir arasında da kullanılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. “Çocuklar oyun-” kelimesi satır sonunda sığmadı. Kelimeyi nasıl böleriz?

‘Oyun’ kelimesi satıra sığmıyorsa uygun bir yerinden böler, sonuna kısa çizgi koyarız. İlk satıra 'Oyun-' yazılır, ikinci satıra kalan bölüm olan 'lar' yazılır. Sonuç: ‘Oyun-lar’ şeklinde iki satıra ayrılır.

Örnek 2. “Ankara-İstanbul arası oldukça kısaldı.” cümlesinde kısa çizgi ne amaçla kullanılmıştır?

Bu cümlede kısa çizgi, Ankara ile İstanbul şehirleri arasındaki mesafeyi belirtmek için kullanılmıştır. Yani iki yer arasındaki ilişkiyi gösterir.

Örnek 3. “Türkiye’nin 2021-2022 eğitim öğretim yılı başarılı geçti.” cümlesinde kısa çizginin görevi nedir?

Burada kısa çizgi, iki yıl arasındaki aralığı göstermek için kullanılmıştır. Yani 2021 ve 2022 arasında geçen zaman diliminin belirtildiğini anlarız.

Örnek 4. “Göz-lük” kelimesindeki kısa çizgi neyi gösteriyor?

‘Göz-lük’ örneğinde kısa çizgi, ‘göz’ kökü ile ‘-lük’ yapım ekini ayırmak için kullanılmıştır. Bu, kelime kökü ve eki arasındaki ayrımı göstermektedir.

Özetle

  • Kısa çizgi; kelime, sayı ve harfleri ayırmak için kullanılır.
  • Satır sonuna sığmayan kelimeler kısa çizgi ile bölünebilir.
  • Kök ve ekleri birbirinden ayırırken kısa çizgi kullanılır.
  • İki sayı veya yer arasındaki aralığı göstermek için kısa çizgi kullanılır.
  • Kısa çizgi ve uzun çizgi farklı işaretlerdir; karıştırılmamalıdır.

Kısa Çizgi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizgi (-) doğru kullanılmıştır?
AOkulumuz 2022,2023 eğitim öğretim yılında açıldı.
BOkulumuz 2022-2023 eğitim öğretim yılında açıldı.
COkulumuz 2022,--2023 eğitim öğretim yılında açıldı.
DOkulumuz 2022/2023 eğitim öğretim yılında açıldı.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Kısa çizgi, iki tarih arasında 'den...-e kadar' anlamında doğru şekilde kullanılmıştır. Doğru cevap 'Okulumuz 2022-2023 eğitim öğretim yılında açıldı.' ifadesidir.
2Kolay
Hangisinde kısa çizgi (-) doğru şekilde hece ayırmada kullanılmıştır?
ASa-at
BSaat
CSa,at
DSa:at
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Sözcük hecelerine ayrılırken kısa çizgiyle doğru şekilde gösterilmiştir. 'Sa-at' kelimesinde kısa çizgi doğru kullanılmıştır.
3Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizgi (-) yanlış kullanılmıştır?
AKütahya-Eskişehir arası kısa bir yolculuktu.
BTürkçe kelimeleri he-ce-le-yebili-riz.
CBugün ke-li-me-leri doğru okudum.
D2023-2024 eğitim yılında yeni arkadaşlar edindim.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Seçenekleri dikkatlice incelediğimizde, "Türkçe kelimeleri he-ce-le-yebili-riz." cümlesinde gereksiz yere sık sık kısa çizgi kullanılmıştır. Hece ayırmada, kelimenin hecelerine değil, yalnızca satır sonunda kullanımına dikkat edilir. Bu nedenle bu kullanım yanlıştır.
4Orta
Aşağıdaki cümlelerde kısa çizginin (-) yanlış kullanıldığı seçeneği işaretleyiniz.
AOkulda saat 08.-16. arasında dersler başlar.
B13-17 yaş arası çocuklar bu turnuvaya katılabilir.
C23 Nisan-30 Nisan tarihleri arasında etkinlik olacak.
DTürk-Alman dostluğu uzun yıllara dayanır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
"Okulda saat 08.-16. arasında dersler başlar." cümlesinde kısa çizgi gereksiz yere ondalık ayracı yerine kullanılmıştır; doğru olan saat aralığında '08.00-16.00' olmalıdır.
5Zor
Aşağıdaki örnekte kısa çizgi (-) hangi kural gereği kullanılmıştır?
“Ankara-İstanbul arası yüksek hızlı trenle iki buçuk saat sürüyor.”
ATarihler arasında ayraç olarak kullanmak için
BKelime grupları arasındaki anlam ilişkisini göstermek için
CHeceleri ayırmak için
DSatır sonuna sığmayan kelimeyi bölmek için
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bu cümlede kısa çizgi, iki şehir adı arasında kullanılarak aradaki ilişkiyi gösterir. Bu kullanım, kelime grupları arasındaki anlam ilişkisini belirtmek için yapılır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular