Çözümü göster
Sürat, hareketli bir cismin birim zamanda aldığı yolun büyüklüğünü gösterir ve sadece sayı (büyüklük) ile ifade edilir. Yönü dikkate almaz. Cevap: sürat.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bu konuda sürat ve hız kavramlarını öğrenecek ve aralarındaki benzerlik ile farklılıkları keşfedeceksin. Günlük yaşantımızda pek çok hareketli cisim var ve bu cisimlerin ne kadar hızlı hareket ettiğini anlamak için sürat ve hız kavramlarını bilmemiz gereklidir.
Sürat, bir cismin birim zamanda aldığı yol miktarıdır. Sürat, sadece hareketin ne kadar hızlı gerçekleştiğini belirtir ancak yön belirtmez. Bilimsel olarak sürat aşağıdaki formülle ifade edilir:
sürat = alınan yol / geçen zaman
Sürat skaler bir büyüklüktür, yani yalnızca büyüklüğü vardır, yönü yoktur. Örneğin, bir araba 2 saatte 100 kilometre yol alırsa sürati 50 kilometre/saat'tir.
Hız, bir cismin birim zamanda yer değiştirme miktarıdır ve hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Hız da sürat gibi metre/saniye (m/s) veya kilometre/saat (km/saat) gibi birimlerle ifade edilir. Hız vektörel bir büyüklüktür, yani hem miktarı hem de hareketin yönü önemlidir.
Her iki kavram da hareketle ilgilidir ve birim zamanda değişen değerleri anlatır. Hem sürat hem de hız aynı birimlerle (örneğin, m/s veya km/saat) ifade edilir. Ayrıca ikisi de 'alınan yol' ve 'geçen zaman' kavramlarıyla ilişkilidir.
Sürat, yalnızca bir hareketin ne kadar hızlı olduğunu gösterir ve yön belirtmez. Bu yüzden skaler bir büyüklüktür. Hız ise yönü de dikkate alır ve vektörel bir büyüklüktür. Bir cisim gidip tekrar aynı noktaya dönerse sürati sıfır olmaz, fakat hızı sıfır olur. Çünkü yer değiştirme olmamıştır.
Örnek 1. Bir öğrenci, 400 metre uzunluğundaki bir pistte 100 saniyede koşuyor. Süratini hesaplayınız.
Sürat = alınan yol / geçen zaman = 400 metre / 100 saniye = 4 m/s olur.
Örnek 2. Bir otobüs 50 kilometre yol gidiyor ve tekrar başladığı noktaya dönüyor. Toplam yol 100 kilometre, toplam geçen süre 2 saat ise; otobüsün süratini ve hızını karşılaştırınız.
Sürat = alınan yol / geçen zaman = 100 km / 2 saat = 50 km/saat olur. Hız ise yer değiştirme / geçen zaman şeklinde hesaplanır. Otobüs başladığı noktaya döndüğü için yer değiştirme sıfırdır, bu yüzden hızı 0 km/saat olur.
Örnek 3. Bir bisikletli doğuya doğru 300 metre yol alıyor ve 60 saniyede tamamlıyor. Hızı nedir?
Sürat ve hız bu örnekte aynıdır çünkü hareket tek yönlüdür. Alınan yol ve yer değiştirme aynı olduğu için; hız = yer değiştirme / geçen zaman = 300 m / 60 s = 5 m/s doğuya doğrudur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.